به گزارش تابناک اقتصادی، در سال ۱۳۹۴ بود که قیمت هر لیتر بنزین به هزار تومان افزایش یافت و تک نرخی شد. با تک نرخی اعلام شدن قیمت بنزین عملاً نقش کارتهای سوخت در فرآیند سوخت گیری رفته رفته کمرنگتر شد و حذف کارتهای سوخت کلید خورد. حذفی که موافقان و مخالفانی را به همراه داشت. موافقان معتقد بودند که با تک نرخی شدن بنزین دیگر نیازی به استفاده از کارتهای سوخت نیست و باید این کارتها حذف شوند، اما مخالفان معتقد بودند که حذف کارتهای سوخت علاوه بر اینکه باعث از بین رفتن شفافیت و قاچاق بیشتر بنزین خواهد شد، موجب بازگشت مصرف بی رویه بنزین در آینده نیز میگردد. به هر صورت، نهایتا شورای نگهبان نیز رای به ماندن کارتهای سوخت داد، اما همان گونه که عنوان شد با تک نرخی شدن بنزین استفاده از این کارتها به شدت کاهش یافت.
بعد از گذشت چند ماه از حذف کارتهای سوخت از چرخه مصرف سوخت، میزان مصرف بنزین رفته رفته افزایش یافت. آمارها نشان میدادند در حالی که در سال ۱۳۹۴ میزان مصرف بنزین روزانه ۷۱ میلیون لیتر بود این میزان در سال ۱۳۹۵ به ۷۴.۷ میلیون لیتر در روز رسید. مقایسه مصرف روزانه بنزین در سال ۱۳۹۵ با سالهای قبل از ۱۳۹۴ نشان میداد که مصرف روزانه بنزین رشد قابل توجهی داشته است.
![سهمیه بندی و افزایش قیمت بنزین سهمیه بندی و افزایش قیمت بنزین](http://tejaratonline.ir/files/fa/news/1398/8/25/234948_530.png)
در سال گذشته و در ادامه روند صعودی مصرف روزانه بنزین، میزان مصرف روزانه به ۹۵.۸ میلیون لیتر رسید که رقمی باور نکردنی بود و مقایسه آمار مصرف بنزین با سال ۱۳۹۶ خبر از رشد ۱۳ درصدی میداد. بررسیها نشان میداد که کاهش ارزش پول ملی در مقابل دلار، قاچاق بنزین به کشورهای همسایه را توجیه پذیرتر از گذشته نموده بود. قاچاقی که گفته میشد میزان آن روزانه به ۴۰ میلیون لیتر رسیده بود.
در نمودار زیر تفاوت قیمت هر لیتر بنزین در ایران و کشورهای همسایه را قبل از اعلام نرخهای جدید بنزین ملاحظه میکنید. به عنوان نمونه تفاوت قیمت هر لیتر بنزین در ایران و ترکیه ۱۵ هزار و ۶۰۵ تومان میباشد.
![سهمیه بندی و افزایش قیمت بنزین سهمیه بندی و افزایش قیمت بنزین](http://tejaratonline.ir/files/fa/news/1398/8/25/234949_104.png)
قاچاق بنزین باعث میشد تا یارانهای که بابت بنزین از جیب دولت برای ایرانیان خارج میشد به مصرف شهروندان کشورهای همسایه برسد. آمارها نشان میدهد میزان یارانه پرداختی روزانه بابت بنزین ۲۱ میلیون دلار میباشد.
همچنین گزارشهای ارائه شده در زمینه پرداخت یارانههای پنهان نشان میداد که «میزان یارانههای پنهان پرداخت شده» توسط دولت در بودجه ۱۳۹۸ بالغ بر ۶۴۹ هزار میلیارد تومان بوده که بیش از ۹۲ درصد این مبلغ یعنی حدود ۶۰۰ هزار میلیارد تومان از آن مربوط به حاملهای انرژی شامل فرآوردههای نفتی، گاز طبیعی و برق است.
![سهمیه بندی و افزایش قیمت بنزین سهمیه بندی و افزایش قیمت بنزین](http://tejaratonline.ir/files/fa/news/1398/8/25/234950_949.png)
افزایش میزان مصرف و قاچاق بنزین از یک سو و ناعادلانه بودن توزیع یارانههای پنهان از جمله یارانه پنهان بنزین از سوی دیگر باعث شد تا در سال ۱۳۹۷، مسئولین به فکر بازگرداندن دوباره کارتهای سوخت به چرخه سوخت گیری بیفتند و زمزمههای آن از زمستان سال گذشته آغاز شد.
در اردیبهشت ماه سال جاری بود که خبرهایی مبنی بر آغاز سهمیه بندی بنزین و افزایش قیمت آن مطرح شد که این خبرها از سوی مسئولین تکذیب شد.
سرانجام دولت از آغازین دقایق بامداد مورخه ۲۴ آبان ماه ۱۳۹۸ رسماً موضوع افزایش قیمت بنزین و سهمیه بندی آن را کلید زد.
شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران در همین رابطه طی اطلاعیهای اعلام کرد که بر اساس مصوبه شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا از ساعت صفر بامداد ۲۴ آبان سهمیه بندی بنزین برای همه وسایل نقلیه بنزین سوز به شرح زیر خواهد بود: قیمت بنزین معمولی سهمیهای هر لیتر ۱۵۰۰ تومان، قیمت بنزین معمولی غیرسهمیهای هر لیتر ۳ هزار تومان و قیمت بنزین سوپر هر لیتر ۳۵۰۰ تومان.
بعد از اعلام این خبر، پرسشهایی پیرامون اجرای طرح سهمیه بندی و افزایش قیمت مطرح شد که در ادامه به مطرح نمودن این سوالات و پاسخ به آنها خواهیم پرداخت.
این افزایش قیمت بنزین با چه مجوزی انجام شد؟
میزان درآمد دولت از افزایش قیمت بنزین چقدر خواهد بود؟
دولت درآمد حاصل از این طرح را چه خواهد کرد؟
تورم حاصل از این طرح چقدر خواهد بود؟
برندگان و بازندگان
دکتر سید حمید حسینی سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآورده های نفتی در گفتگو با خبرنگار تابناک اقتصادی گفت: هر چند که در شرایط حساس امروز دفاع از افزایش قیمت بنزین و حامل های انرژی کار بسیار سختی است اما اگر بخواهیم در فضای علمی این موضوع افزایش قیمت بنزین را مورد بررسی و تحلیل قرار دهیم باید بگویم که این تصمیم دارای برندگان و بازندگانی بود. وی افزود: بازندگان این افزایش قیمت بنزین عبارت بودند از اقشار مرفه و صاحبان چند خودرو، قاچاقچیان سوخت، واردکنندگان کالای قاچاق از محل ارز حاصل از قاچاق سوخت، اقشار متوسط جامعه که به دلیل شغلی که دارند نیازمند بنزینی بیش از 60 لیتر در ماه می باشند و عموم جامعه به علت افزایش نرخ تورم سالانه به میزان 4 درصد.
حسینی ادامه داد: برندگان این تصمیم هم سه دسته اند: دسته اول اقشار محروم جامعه که فاقد خودرو هستند و از محل این افزایش قیمت، یارانه اضافه دریافت خواهند کرد، دسته دوم مردم، شهرداری ها و سازمان محیط زیست به علت کاهش ترافیک، بهبود محیط زیست و آلودگی هوا، دسته سوم دولت به دلیل کاهش شدت مصرف انرژی در کشور و عدم نیاز به سرمایه گذاری برای ایجاد پالایشگاه جدید و همچنین کسب درآمد 45 هزار میلیارد تومانی از طریق صادرات مازاد بنزین روزانه که میزان آن 30 میلیون لیتر می باشد.
این کارشناس حوزه انرژی در انتهای صحبت های خود گفت: ضمنا ما در مسیر اصلاح ساختار غلط اقتصاد کشور که برمبنای پرداخت یارانه بنا شده باید اقدام کنیم وهمزمان با اجرای طرح جامع مالیاتی، بهبود فضای کسب و کار، کاهش هزینه های دولت وکنترل بودجه نهادهای غیر موثر در تولید ناخالص ملی، تشدید اقدامات دیپلماتیک وکاهش مرحله ای تعهدات برجامی از این بحران عبور کنیم.
نظر شما