ایجاد مناطق کاهش تنش، اقدامی موقتی است که دوره آن در آغاز شش ماه است که از 6/5/ 2017 به اجرا در می آید و به صورت خودکار، و در صورتیکه هیچ یک از کشورهای ضامن آتش بس به آن اعتراض نکنند، تمدید می شود.
هر گونه ارزیابی درست و منصفانه از توافق کاهش تنش برای کشورهای ضامن آتش بس در آستانه، بردارنده این نتیجه است که وضعیت حاصله از این توافق، به دیگر راه ها هم این فرصت را می دهد که یک منطقه جغرافیایی در سوریه، از راه های غیرنظامی دیگر از جمله آشتی، به کشور بازگردند و این مساله در برخی از مناطق سوریه تحقق یافت.
این مساله درصورتیکه دولت سوریه درمورد ادلب و اطراف آن خواهان آن باشد، در سایه سلطه برخی طرف ها که آشتی و سازش را نمی فهمند، غیرممکن می شود و درچنین حالتی، ارتش سوریه چاره ای جز توسل به زور ندارد.
شش ماه قابل تمدید بدین معناست که ادلب که بخشی از خاک سوریه است، در نهایت چه مدت شمول آن برای منطقه کاهش تنش طولانی یا کوتاه شود، و در چارچوب تعهدات آستانه درباره تمامیت ارضی سوریه باشد، به حاکمیت سوریه باز می گردد و تحرکات جدید ارتش سوریه ، با متن و روح توافق کاهش تنش و نیز توافق سوچی که نوعی جلب رضایت ترکیه از سوی روسیه با هدف تعامل با وضعیت دشوار ادلب و اطراف آن به شمار می رود، منافاتی ندارد. این اقدام، به عنوان گام اولی است که آنکارا از همه فرصت ها برای عمل به تعهدات خود مبنی بر اینکه منطقه حائل مورد توافق، از وجود گروه های تروریستی خالی باشد، استفاده نکرد.
پس از تحولات اخیر در حومه شمالی حماه ، آنکارا خواهان برقراری آتش بس 72 ساعته شد که این آتش بس از اوایل نیمه شب جمعه آغاز شد و ارتش سوریه به آن پایبند بود، درحالیکه گروه های تروریستی و شبه نظامیان مسلح آنرا نقض کردند.
به موجب این آتش بس ، پست های بازرسی ترکیه و روسیه دوباره برقرار می شوند و گروه های تروریستی به عمق و شمال استان ادلب عقب نشینی می کنند.
"گروه های احرار الشام و جبهه آزادیبخش ملی" که تحت حمایت ترکیه هستند، موافقت با آتش بس را به عقب نشینی ارتش سوریه از مواضعی که اخیرا در حومه شمال غربی حماه اخیرا آزاد کرده است، مشروط کردند که این مناطق، شمال 19 روستا و مزرعه و پایگاه استراتژیک می شود .
نتیجه نشست های گروه مشترک کاری روسیه و ترکیه در دادن فرصت به آنکارا برای اجرای توافق ادلب هر چه که باشد، باید به تحولات میدانی توجه داشت و به آنکارا جدول زمان بندی کوتاهی داد تا از 12 پست بازرسی ثابت عقب نشینی کند و دوباره مستقر شود و به تعهدات خود در ارتباط با اجرای بندهای "خلع سلاح" و از جمله آن، ایجاد دو راه بین المللی حلب – حماه و حلب – لاذقیه و شانه خالی نکردن از تعهداتش مانند گذشته عمل کند. برخلاف آن که در گذشته در اجرای بندهای آن ، تعلل کرد و دوره آن را از دو ماه به هفت ماه گسترش داد ، بدون اینکه به آن پایبند باشد.
آنچه در روزهای گذشته اتفاق افتاد، این باور را در نزد شبه نظامیان مسلح و از جمله جبهه النصره تقویت می کند که هر گونه آتش بس، موقت خواهد بود و ارتش سوریه، عملیات نظامی خود را تا زمان پاکسازی کامل منطقه عاری از سلاح از سرخواهد گرفت.این اقدام، گامی درجهت بازپس گیری وجب به وجب از خاک سوریه است که این اقدام، دربردارنده پیام هایی برای همه طرف ها و برای کل جغرافیای سوریه است.
محمود غريب
نظر شما