کتایون ملکی: روز گذشته، نخستین نشست خبری مهدی کرباسیان رئیس هیات عامل ایمیدرو در امسال در محل این سازمان برگزار شد. وی در این نشست از تدوین نقشه راه معدن خبر داد. این نقشه راه، ۷۶ بند داشته و به مجلس شورای اسلامی ارائه شده که میتواند توسعه در بخش معدن را بیش از گذشته محقق کند.
به گزارش صمت، رئیس هیات عامل ایمیدرو در این نشست، اظهار کرد: نکته مهم آن است که معدن و صنایع معدنی به عنوان یکی از محورهای اساسی اقتصاد مقاومتی در اولویت دولت، مجلس شورای اسلامی و مسئولان قرار گرفته است. بر این اساس، در برنامه دولت دوازدهم نیز این بخش مورد توجه قرار گرفته و رئیسجمهوری در سخنرانی خود در مجلس شورای اسلامی و همچنین در ارائه عملکرد ۱۰۰روزه دولت کنونی، از معدن و صنایع معدنی به عنوان یکی از مباحث مهم یاد کردهاند. مهدی کرباسیان با اشاره به گزارش ۱۰۰روزه دولت دوازدهم، تصریح کرد: خوشبختانه با توجه به اولویتی که وزیر صنعت، معدن و تجارت به معدن و صنایع معدنی داده است، از ایمیدرو درخواست شده تا نقشه راه ۴ساله را برای این بخش تهیه کند. بر این اساس جلسات متعددی با دستاندرکاران حوزه معدن و صنایع معدنی اعم از کارآفرینان و انجمنها برگزار کردیم که نقشه راه با ۷۶ بند، تهیه و به مجلس ارائه شده است، ضمن اینکه دولت نیز این طرح را دریافت کرده است. در نهایت با این نقشه راه تلاش کردیم که حوزه معدن و صنایع معدنی را از جایگاه بهتری برخوردار کنیم.
وی در ادامه با اشاره به تشکیل ستاد فولاد افزود: خوشبختانه ستاد زنجیره فولاد به ریاست وزیر صنعت، معدن و تجارت تشکیل و نخستین جلسه آن برگزار شد. یکی از اتفاقهای ناخوشایند آن بود که با واگذاریهای نامناسب به نام خصوصیسازی در قالب رد دیون، زنجیره فولاد از هم گسسته شده بود اما امروز به دنبال حل این مسئله هستیم.
کرباسیان بیان کرد: در این مدت جلسات مکرری با تولیدکنندگان محصولات معدنی، انجمنها و... برگزار و در این جلسات راهکارها دریافت شد. همچنین جلساتی با پیمانکاران، واردکنندگان و تولیدکنندگان ماشینآلات معدنی داشتیم در حالی که در سالهای آینده، باید نزدیک به ۴۰۰ میلیون تن برداشت معدنی اعم از باطلهبرداری و ماده معدنی داشته باشیم، ضمن اینکه ماشینآلات و فناوریهای جدید نیز باید در نظر قرار گیرند، بر این اساس پیشنهادی به وزیر صنعت، معدن و تجارت ارائه شده تا کار را به شیوه بهتری پیش برد.
وی با بیان اینکه اقتصاد مقاومتی را در این مدت با تمام توان پیگیری کردهایم، اضافه کرد: مجلس و دولت قرار است ۱/۵ میلیارد دلار برای محرومیتزدایی نقاط محروم به ویژه روستاها هزینه کنند. در این زمینه، آییننامهای در دولت تصویب شد که معادن کوچک و روستایی نیز در آن دیده شده بود، اکنون هم اعتقاد داریم که این حوزه اشتغالزاست و پیشنهاد ما این است که از صندوق بیمه صنایع معدنی استفاده شود.
به گفته کرباسیان، قرار است رابطه بسیار نزدیکی بین ایمیدرو و سازمان زمینشناسی ایجاد شود. نخستین جلسه آن، سهشنبه خواهد بود تا همکاریای که از گذشته شروع شده، وسعت پیدا کند.
وی با بیان اینکه ایران تا سال ۹۴ تنها در حوزه معدنی، صادرکننده مواد خام بوده است، اظهار کرد: در سال ۹۲ معادل ۲۲ میلیون تن صادرات سنگ آهن داشتیم، اما در ۸ ماه امسال، میزان صادرات آهن اسفنجی کشور ۱۴ درصد افزایش یافته و در تولید کنسانتره نیز ۱۸ درصد رشد را تجربه کردهایم، ضمن اینکه در تولید گندله نیز ۲۶ درصد افزایش داشتهایم، در حالی که تا سال گذشته گندله را از بحرین وارد میکردیم. به گفته وی، در ۸ ماه امسال، ۵۲۷ هزار تن آهن اسفنجی صادر شده است.
رئیس هیات عامل ایمیدرو تصریح کرد: میزان صادرات زنجیره فولاد ۵ میلیون و ۸۰۰ هزار تن بود. اگر این روند ادامه یابد، به ۸ میلیارد دلار صادرات دست خواهیم یافت، به این معنا که ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی کشور از معدن و صنایع معدنی تامین میشود. ضمن اینکه ۲۲ درصد از صادرات کشور نیز در این حوزه متمرکز است.
کرباسیان با تاکید بر اینکه باید سرمایهگذاری کوتاهمدت در حوزه معدن و صنایع معدنی انجام شود تا بهرهبرداری بلندمدت از آن حاصل شود، خاطرنشان کرد: آهن اسفنجی نیریز و سبزوار در دی امسال آماده بهرهبرداری خواهد بود. البته ایمیدرو در سالهای گذشته، به طور مستقیم و غیرمستقیم ۴۵ هزار شغل ایجاد کرده است؛ در حالیکه سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع مدنی ایران(ایمیدرو) حامی بخش خصوصی و کارآفرینان است و هر جا که این بخش آمادگی داشته باشد، از آن حوزه خارج خواهیم شد.
وی ادامه داد: به جز معدن سنگان که در یک برنامه زمانی، به بخش خصوصی واگذار میشود، ایمیدرو بقیه معادن را به بخش خصوصی واگذار کرده است؛ در این میان یکی از اتفاقات خوب این بود که جدا از تکمیل طرحهای نیمه تمام و ۸ هزار میلیارد تومان جذب سرمایه از بخش خصوصی، پروژه مهدیآباد و سایر پروژهها اعم از جلالآباد در حال پیشرفت هستند. به گفته کرباسیان، پروژههایی همچون تیتانیوم کهنوج را هم شروع کردهایم.
وی با اشاره به طرحهای در نوبت راهاندازی گفت: کارخانههای آهن اسفنجی نیریز، سبزوار و گندلهسازی اپال پارسیان در نوبت راهاندازی قرار دارند.
کشف ۴۰۰محدوده امیدبخش
کرباسیان افزود: نکته حائز اهمیت آن است که پروژههای جدید نیز تعریف شده و بر این اساس، از ۲۵۰ هزار کیلومتر مربع عملیات اکتشافی در کشور، ۴۵ هزار کیلومتر مربع به مرحله انتشار آگهی رسیده که در ۱۵ محدوده امیدبخش، سرمایهگذاران بخش خصوصی سرمایهگذاری کنند، ضمن اینکه تا پایان سال، ۱۳ محدوده در کنار ۴ محدودهای که در ۲ هفته آینده اعلام میشود، برای سرمایهگذاری آگهی خواهد شد.
رئیس هیات عامل ایمیدرو با بیان اینکه در ۲۵۰ هزار کیلومترمربع۴۰۰ محدوده امیدبخش کشف شده است، گفت: بیشتر معادن ایران روباز است اما در حوزه معادن عمیق هنوز کاری انجام نشده است، بر این اساس خوشبختانه در استان یزد، حفاری ۲ هزار متری انجام شده است. در این بین، بیش از ۲ میلیارد تن ذخیره معدنی سنگ آهن با عیار بالا به کشور اضافه شده است؛ بر این اساس کل ذخایر سنگ آهن کشور ۳ میلیارد تن است؛ البته در این زمینه نیاز به فناوری داریم. بعد از برجام از بهترین مشاوران خارجی استفاده کردهایم و در فناوری از این افراد استفاده شده است.
پروژههای جدید
کرباسیان با اشاره به پروژههای جدید در دست کار، اظهار کرد: در سال آینده نیز از آلومینیوم جنوب که ظرفیت تولید آن ۳۰۰ هزار تن است، بهرهبرداری میشود. همچنین پروژه آلومینیوم جاجرم با ظرفیت تولید ۴۰ هزار تن شمش تا نیمه نخست سال آینده آماده بهرهبرداری است. درحالحاضر در لامرد نزدیک به ۱۲۰۰نفر مشغول به کار هستند. همچنین پروژه ورقهای آلومینیوم در حال برنامهریزی است و امیدوار هستیم در ۳ ماه آینده فراخوان آن منتشر شود. فراخوان کارخانه پترولیوم کک که مواد اولیه آلومینیوم و فولاد است نیز در چند روز آینده برای EPCF منتشر میشود.
به گفته وی، بیشتر معادن در نقاط محروم قرار دارند در نتیجه، ایجاد اشتغال و رونق میشود و تحولی اساسی در منطقه به همراه دارند. کرباسیان افزود: از دیگر اقدامات خوب انجام شده در حوزه پژوهش این است که با دانشگاههای امیرکبیر، تهران، شریف، مالک اشتر و حتی دانشگاه آزاد واحد تهران جنوب کارهای ارزشمندی انجام شد. در همین زمینه ایمیدرو ۷۶ میلیارد تومان در ۴ سال گذشته در حوزه آموزش و پژوهش هزینه کرده است.
حل مشکل آب سنگان به کمک وزارت نیرو
رئیس هیات عامل ایمیدرو در ادامه این نشست و در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره کاهش بودجه این سازمان برای سال آینده اظهار کرد: تنها یکی از منابع مالی ایمیدرو از بودجه است. در همین زمینه از ۷۶میلیارد تومان بودجه اختصاصی برای سال ۹۶ تنها ۱۶ میلیارد تومان پرداخت شده است. این عدد براساس پیشبینیهای انجام شده و برای واقعیتر بودن، در سال ۹۷ نصف شده اما در واقعیت اتفاقی رخ نداده است.
کرباسیان همچنین با اشاره به ایمنی در معادن بیان کرد: در بحث ایمنی، بیشترین نگرانی در زمینه معادن زغالسنگ است. خوشبختانه در معادن روباز میزان حوادث کاهش یافته است. واحد ایمنی ما به دقت روی این موضوع فعالیت دارد و حساس است. در این زمینه با وزارت صنعت، معدن و تجارت، نظام مهندسی معدن و سایر نهادها فعالیت داریم.
رئیس هیات عامل ایمیدرو همچنین در پاسخ به پرسش صمت، درباره تامین زیرساختها به ویژه آب در منطقه سنگان، اظهار کرد: در منطقه سنگان و در حوزههای برق، گاز، آب و راهآهن مشکلاتی وجود داشت اما خوشبختانه با تاسیس شرکت زیرساخت شرق کشور از سوی سرمایهگذاران، مسئله برق و گاز حل شد و پیشبینی میشود تا ۲ ماه آینده با بهرهبرداری از سرمایهگذاریهای انجام شده، در این ۲ مورد نگرانی وجود نداشته باشد. در حوزه راهآهن نیز جلسات خوبی با راهآهن داشتیم و براساس نظر وزیران محترم صنعت، معدن و تجارت و راهوشهرسازی، کمیته مشترکی به ریاست اینجانب و رئیس کل راهآهن برای حملو نقل ایجاد شد اما در کنار این موارد، آب یکی از مسائل اصلی این منطقه است. خوشبختانه با وزارت نیرو توافقهای خوبی شده تا از منابع آبی منطقه که شور هستند پس از نمکزدایی استفاده کنیم. استفاده از پساب شهرهای اطراف نیز در دستور کار قرار دارد اما در این باره وزارت نیرو باید فعالتر باشد. همچنین تامین آب شرق کشور از دریای عمان و خلیجفارس در دستور کار دولت است.
وی با اشاره به اجرای سیاستهای اصل ۴۴ از سوی ایمیدرو افزود: مکلف هستیم هر پروژهای را که راهاندازی میشود در ۳ سال واگذار کنیم. اکنون بیشتر معادن واحدها واگذار شده است. البته اهلیت در واگذاری اصل مهمی است.
کرباسیان درباره صندوق بیمه سرمایهگذاری فعالیتهای معدنی تصریح کرد: این صندوق یکی از حامیان معادن بخش خصوصی است. سرمایه صندوق در دولت یازدهم از ۱۰ میلیارد تومان به ۱۱۰ میلیارد تومان رسید. پیشنهاد میکنیم سرمایه به ۵۰۰ میلیارد تومان افزایش یابد. همچنین برای بازپرداخت تسهیلات معادنی که در منطقه زلزلهزده کرمانشاه قرار دارند ۲ سال استمهال در نظر گرفته شده است.
وی همچنین با اشاره به جذب سرمایه خارجی اظهار کرد: معدن یکی از حوزههای جذاب است و آینده خوبی دارد زیرا منابع معدنی در جهان رو به اتمام است و قیمتها رشد مییابند. با اکتشافات معدنی جایگاه معدنی ایران در جهان ارتقا پیدا میکند. در زمینه جذب سرمایه خارجی اگر دولت اجازه فروش اوراق قرضه را به ما بدهد، رشد بخش معدن بیشتر میشود. تا امروز ۳/۵میلیارد یورو جذب فاینانس داشتهایم. کرباسیان درباره مشکل صندوق بازنشستگی فولاد تصریح کرد: صندوقهای بازنشستگی ۲ ورودی شامل حق بیمه و سود سرمایهگذاری دارد. وقتی ورودی کم شود تعادل بهم میخورد. درحالحاضر پرداخت بیمهها کمتر از ورودیهاست. امیدوارم با پیگیری دولت و صندوق فولاد این مشکلات حل شود. رئیس هیات عامل ایمیدرو همچنین با اشاره به منطقه ویژه پارسیان افزود: این منطقه به عنوان یک عسلویه دوم پیشبینی شده و ۵ شرکت آماده سرمایهگذاری هستند.
طرح جامع منطقه پارسیان مصوب شده است. در این منطقه تاکنون عمده مشکلات مربوط به محیطزیست بود که برطرف شده است.
وی همچنین درباره وضع عوارض و تعرفه گفت: سیاست وزیر صنعت، معدن و تجارت این است که تعیین عوارض و تعرفه بدون نظر و مشورت انجمنها و وزارتخانه انجام نشود. کرباسیان درباره واگذاریهای انجام شده افزود: برخی از واگذاریها به سبب منتقل نشدن تعهدها، مشکلاتی ایجاد کرده و قرار است با هماهنگی سازمان خصوصیسازی، مانع این مشکلات شویم. وی همچنین در پاسخ به پرسشی درباره ادغام در زنجیره فولاد بیان کرد: منطقی است که در زنجیره فولاد ارتباطاتی وجود داشته باشد. از این موضوع استقبال میکنیم اما باید با تدبیر انجام شود. در این باره پیشنهاد دادیم در بندرعباس فولادسازها مشارکت کنند. رئیس هیات عامل ایمیدرو درباره بهره مالکانه و حقوق دولتی در بودجه سال آینده گفت: سال آینده ۱۰۵۰ میلیارد تومان برای حقوق دولتی پیشبینی شده است. شاید در این باره نیاز به بازنگری از سوی شورایعالی معادن باشد تا بخش خصوصی کمتر زیر فشار قرار گیرد.
نظر شما