متیو ابوت، استاد فلسفه دانشگاه فدراتیو استرالیا کتابی درباره عباس کیارستمی نوشته است با عنوان «عباس کیارستمی و فیلم ـ فلسفه» که آثار این فیلمساز جهانی را از منظر فلسفه بررسی میکند. این کتاب به یاری وارسی سینمای عباس کیارستمی فیلم ـ فلسفه نو و قدرتمندی عرضه میکند. متیو ابوت نشان میدهد فیلمهای کیارستمی تفکر سینمایی را به میدان عمل میآورند. فیلمهای او صرفا گزارش مصور بعضی ایدههای از پیش موجود فلسفی نیستند بلکه در عمل کار فلسفی میکنند، نوعی فعالیت واقعی فلسفی. ابوت با عبور از مرزهایی که بین فلسفه تحلیلی «انگلوساکسن» و فلسفه اروپایی ترسیم شده است، از افکار و آرای لودویگ ویتگنشتاین، استنلی کاول، جان مکداول، آلیس کرری، نوئل کرول، جورجو آگامبن و مارتین هایدگر بهره میگیرد تا تفکر جاری در فیلمهای متأخر کیارستمی را روشن گرداند؛ «طعم گیلاس»، «باد ما را خواهد برد»، «ایبیسی آفریقا»، «ده»، «پنج»، «شیرین»، «کپی برابر اصل» و «مثل یک عاشق». کتاب «عباس کیارستمی و فیلم ـ فلسفه» نشان میدهد معنای فلسفی فیلمها بیش از آنکه ناشی از توانایی آنها در برداشتن قدمهای مثبت در مسیر نظریهپردازی باشد ناشی از آن است که فیلمها میتوانند نظریهپردازی را اغوا، تحریک و مؤاخذه کنند. رابرت سینربرینگ، استاد دانشگاه مککواری در معرفی این کتاب مینویسد: «عباس کیارستمی و فیلم ـ فلسفه» پژوهشی روشنگر و تأثیرگذار درباره یکی از مهمترین فیلمسازان سینمای جهان است. ابوت نهتنها کارهای کیارستمی را با باریکبینی و مویشکافی میکاود بلکه گامی پرقدرت و بدیع در مسیر بحثهای مربوط به اهمیت و معنای فلسفی سینما ـ یعنی، ایده «فیلم به مثابه فلسفه» ـ بر میدارد. خواندن این کتاب برای هرکس که دغدغه فیلم، فلسفه و سینماهای جهان دارد واجب است.» به گزارش ایبنا، صالح نجفی مترجم «عباس کیارستمی و فیلم ـ فلسفه» در مقدمه کتاب از علت ترجمه این کتاب مینویسد: «درباره کیارستمی کم ننوشتهاند اما این کتاب به یک لحاظ کمنظیر است. «عباس کیارستمی و فیلم ـ فلسفه» درست به همان اندازه که درباره سینمای کیارستمی است درباره فیلم به مثابه فلسفه هم هست. نویسنده نقطه عطف فلسفی سینمای کیارستمی را فصل پایانیِ حیرتآور «طعم گیلاس» میداند و از همین رو سینمای او را «از باد ما را خواهد برد» به بعد بازخوانی میکند. باد او را با خود برده است ولی سؤالهایی که در فیلمهای او مطرح شدهاند هنوز زندهاند. «عباس کیارستمی و فیلم ـ فلسفه» جدای از مقدمه، در 7 فصل به بررسی فلسفی عباس کیاررستمی میپردازد. این کتاب در 288 صفحه به قیمت 25 هزار تومان از سوی نشر لِگا منتشر شده است.
∎نگاهی نو به سینما و فلسفه کیارستمی
صاحبخبر -