به گزارش گروه پژوهش و تحلیل خبری ایرنا، شماره معکوس برای برگزاری انتخابات ریاست جمهوری فرانسه شروع شده و داوطلبان این پست مهم، از دهم آوریل (21 فروردین) تبلیغات انتخاباتی خود را آغاز کرده اند؛ انتخاباتی که قرار است 23 آوریل (سوم اردیبهشت) به طور سراسری در فرانسه برگزار شود تا مشخص گردد چه کسی کلید کاخ الیزه را به دست می آورد.
بر پایه آخرین نظرسنجی های انجام شده تاکنون، پنج تن از نامزدها شانس بیشتری را برای پیروزی در انتخابات دارند. «ژان لوک ملانشون» کاندیدای چپگرا، «فرانسوا فیون» نامزد حزب محافظه کار، «امانوئل مکرون» رهبرجنبش «به پیش»، «مارین لوپن» رهبر حزب راست افراطی با عنوان «جبهه ملی» و در پایان نیز «بنوا آمون» نامزد سوسیالیست ها از آن جمله اند.
سوسیالیست ها که دولت را در اختیار دارند حال نامزد انتخاباتی آنها کمترین میزان محبوبیت را به خود اختصاص داده و احتمال راهیابی «ماکرون » و «لوپن » به دور دوم بیش از هر کاندیدای دیگری است. در صورت کشیده شدن انتخابات به دور دوم، هفتم ماه می (هفدهم اردیبهشت) نیز شاهد برگزاری انتخاباتی پرشورتر خواهیم بود.
این که چرا سوسیالیست ها با کاهش محبوبیت مواجه شده اند و در صورت پیروزی راست افراطی چه تغییرات و پیامدهایی متوجه فرانسه و اتحادیه اروپا خواهد شد، سوالاتی است که پژوهشگر گروه پژوهش و تحلیل خبری ایرنا در گفت وگو با «حجتاللّه ایوبی» تحلیلگر مسائل اروپا به گفت وگو پرداخت.
ایوبی که پیشتر علاوه بر سمت هایی چون معاون وزیر به عنوان رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در فرانسه مشغول به کار بوده از جزییات این انتخابات و آثار این تصمیم گیری مهم برای ما گفت.
در ادامه، گفت وگوی ایرنا با ایوبی آمده است:
** ایرنا: به نظر شما چرا «فرانسوا اولاند» رییس جمهوری فرانسه در این دور از انتخابات نامزد نشده است؟
** ایوبی: فرانسوا اولاند بهترین تصمیم را اتخاذ کرد چرا که با توجه به هوش سیاسی که همگان از وی سراغ دارند، او به خوبی می دانست با توجه به وضع بسیار بد حزب سوسیالیست و خودش در نگاه مردم نباید در این انتخابات حضور یابد.
اولاند در نظرسنجی هایی که صورت گرفت از کمترین درصد طرفداران برخوردار بود و به عبارت دیگر محبوبیتی در میان مردم نداشت و حتی در برخی از این نظرسنجی ها رکورد سارکوزی را به عنوان منفورترین رییس جمهوری زده بود. بنابراین وی ترجیح داد به جای حفظ خویش به حفظ و نگهداشتن حزبش بیاندیشد. او احساس کرد بهترین راه برای اینکه حزبش بتواند شانسی در دور دوم برای ادامه ریاست جمهوری داشته باشد این است که خود را فدا کند.
** ایرنا: واکنش مردم و حزب سوسیالیست از نامزد نشدن اولاند برای پست ریاست جمهوری چه بود؟
** ایوبی: بازتاب این موضوع هم برای حزب وی و هم در میان مردم بسیار مثبت ارزیابی شد چرا که هم زیرکی وی را نشان داد و هم او در این تصمیم، منافع حزبی را بر منافع شخصی خود ارجح دانست.
به باور بسیاری از آگاهان سیاسی فرانسه اگر اولاند کاندید می شد، حزب سوسیالیست هیچ شانسی برای پیروزی نداشت.
** ایرنا: اکنون نیز بر اساس آخرین نظرسنجی ها، نماینده حزب سوسیالیست در رتبه و جایگاه پنجم قرار دارد.
** ایوبی: بله اما مطمئنا اگر اولاند نامزد می شد حتی در این رتبه هم قرار نمی گرفت. فردی که اکنون نامزد شده جوان و با نشاط است و سوابق اجرای مناسبی نیز دارد.
** ایرنا: رقابت های انتخاباتی در فرانسه به طور سنتی بین راست و چپ بوده است. آیا در این دور از انتخابات نیز شاهد چنین رقابتی خواهیم بود؟
** ایوبی: امروز در فرانسه شاهد شکل گیری بزرگترین اتفاق تاریخی هستیم. فرانسه که خود مبدع چپ و راست محسوب می شود، اینک در شکاف بین چپ و راست قرار گرفته که خود بزرگترین معضل است. شکاف بین افراطی های دست راستی خانم مارین لوپن و جریانی که تلاش می کند معتدل باشد؛ این دوگانگی و شکاف امر مهم و تاریخی به حساب می آید.
** ایرنا: مهمترین ویژگی ها و شاخصه های شخص و حزب «مارین لوپن » به عنوان رهبر جبهه راست افراطی که باعث شد وی در نظرسنجی ها در جایگاه بالا قرار گیرد، چیست؟
** ایوبی: تا یک دهه پیش هیچ فردی جرات آن را نداشت که از مارین لوپن یا پدرش ژان ماری لوپن طرفداری یا حتی از آنان درخواست کند تا در انتخابات به وی کمک کنند. زمانی که سارکوزی در مناظره های انتخاباتی تلاش کرد خود را به حزب راست افراطی برای پیروزی در انتخابات نزدیک کند، مورد انتقاد شدید قرار گرفت.
به عبارت دیگر راست افراطی تابویی محسوب می شد که کسی جرات نزدیک شدن به آن را نداشت اما همین جریان به تدریج به جایی رسیده است که اینک مدعی ریاست جمهوری است و در میان احزاب و افکار عمومی به عنوان قدرت برتر مطرح می شود.
** ایرنا: آیا امکان آن وجود دارد تا جریان های تندرو در اروپا به تبعیت از جبهه ملی فرانسه، وارد رقابت های انتخاباتی در سطوح بالا شده و قدرت را در دست گیرند؟
** ایوبی: بله. این اتفاق می تواند در دیگر کشورهای اروپایی نیز اتفاق بیافتد. دلیل این امر آن است که حزب افراطی سوار بر موج نا امنی، بیکاری، مشکلات اقتصادی و اتفاقاتی که در چند سال اخیر به وقوع پیوست شد کار خود را به پیش ببرد. این رویدادها را می توان در ناتوانی و ضعف اتحادیه اروپا در برآورده ساختن نیازهای فرانسوی ها خلاصه کرد.
** ایرنا: مواضع راست افراطی فرانسه در ارتباط با ماندن یا رفتن از اتحادیه اروپا چگونه است؟
** ایوبی: راست افراطی زمانی که همه در کنار اتحادیه اروپا بودند مخالف آن بود و حتی زمانی که پول واحد اروپایی در قالب یورو در تمام اتحادیه رایج شد، تنها حزبی که به شدت مخالفت کرد راست افراطی بود.
جناح های راست افراطی، خارجی ستیزی را از سال های دور و زمانی که کمتر حزبی جرات می کرد درباره آن سخن بگوید، مطرح کردند. آنان عامل اصلی ناامنی و بیکاری را خارجی ها می دانستند. این موضوعات باورهای اصلی این حزب بودند که با گذشت زمان به تدریج به موضوع های مهم و پرکاربرد مردم فرانسه تبدیل شد. امروز دیگر مساله عدم دخالت دولت در اقتصاد و شکاف سنتی میان چپ و راست آن چنان مطرح نیست و در افکار عمومی با وجود موج ناامنی ها در فرانسه و رخدادهای تروریستی همانند «نیس» جایی ندارد.
** ایرنا: آیا می توان این گونه عنوان کرد مباحثی که تاکنون و به ویژه پس از حمله به نشریه طنز «شارلی ابدو» رخ داده است به عنوان اهرمی در دست گروه راست افراطی قرار گرفت تا آرای بیشتری کسب کند؟
** ایوبی: دقیقا همین اتفاق رخ داده است. با توجه به ناامنی هایی که خارجی ها و داعش در این کشور ایجاد کرده اند ، فضا برای ادعاهای راست افراطی روز به روز مساعد تر شد. اکنون مردم فرانسه به نوعی احساس ناامنی دچار شده اند. این اتفاق ها شاید برای کشورهایی که با مساله ناامنی مدت زیادی دست به گریبان بوده اند عادی باشد اما فرانسوی ها پس از جنگ جهانی دوم سال ها است که از آرامش خوب و مناسبی برخورداد بوده اند و این آرامش را اکنون از دست رفته می دانند. در این برهه خاص تنها حزبی که ادعای ایجاد امنیت را دارد حزب راست افراطی است. دیگر احزاب چپ و راست هیچ یک حرف جدیدی برای ارایه ندارند. موضوع بعدی موج بیکاری، مشکلات اقتصادی و ناامیدی از اتحادیه اروپا است که اکنون به یک مساله اساسی تبدیل شده و در این انتخابات بسیار پر اهمیت جلوه می کند.
** با توجه به گرایش های واگرایانه احزاب دست راستی اروپا به ویژه جبهه ملی فرانسه، به نظر شما اگر راست افراطی در فرانسه زمام امور را به دست بگیرد احتمال آن وجود دارد که همانند «برگزیت» شاهد «فرگزیت» باشیم؟
** ایوبی: امکان تحقق این امر وجود دارد اما باید یک واقعیت تاریخی را در نظر گرفت. زمانی که در 1981 میلادی میتران و حزب سوسیالیست برای 23 سال در اپوزیسیون بودند، شعارهای بسیار افراطی داشتند اما زمانی که میتران به قدرت رسید نظرات خود را تغییر داد. زمانی که از وی درباره چرایی این تغییر عقیده پرسیده شد گفت که منطق دولت خود را بر من تحمیل می کند. این حزب هرگز در قدرت نبوده و شبیه سوسیالیست های سال 1981 هستند و اگر روزی به قدرت برسند شعارهای آنان تغییر خواهد کرد و منطق قدرت و دولت، خود را به آنان تحمیل خواهد کرد. این همان اتفاقی است که برای میتران و همچنین ترامپ افتاد.
** ایرنا: در انتخابات گذشته موفقیت های راست افراطی فرانسه چشمگیر بود تا جایی که تنها به چند قدمی کاخ الیزه رسیده بودند. فکر می کنید این انتخابات به دور دوم کشیده شود یا خیر؟ در صورت دو مرحله ای شدن انتخابات، احتمال بُرد کدام طیف بیشتر است؟
** ایوبی: احتمال اینکه انتخابات به دور دوم کشیده شود بسیار زیاد است. البته باید به این نکته نیز توجه داشت که همانند دیگر کشورها در فرانسه نیز اتفاق های دقیقه 90 و افشای پرونده های نامزدهای انتخاباتی و ... وجود دارد که می تواند در انتخابات تاثیرگذار باشد اما اینکه مارین لوپن در دور دوم پیروز انتخابات باشد دور از ذهن به نظر می رسد و همان اتفاقی که در سال 2002 افتاد در این دور از انتخابات هم تکرار خواهد شد.
همان گونه که در آن سال «ژاک شیراک »و «ژان ماری لوپن » به دور دوم رفتند و همه جریان های مختلف از شیراک حمایت کردند و وی با کسب 80 درصد آرا برنده شد. بنابراین رفتن به دور دوم انتخابات به منزله پیروزی نیست چراکه ائتلافی همچون ائتلاف سال 2002 اتفاق خواهد افتاد که همه احزاب به رقیب لوپن رای خواهند داد.
** به رغم اینکه دولت در دست سوسیالیست ها است اما بر اساس نتایج نظرسنجی ها نامزد این حزب در رده های پایین قرار دارد. در برهه کنونی سوسیالیست ها با چه وعده هایی می توانند موج عظیم مردم را با خود همراه کنند؟
** ایوبی: به دلیل اینکه اکنون شکاف بین چپ و راست بسیار کمرنگ شده است تنها موجی که سوسیالیست ها یا جناح راست میانه می توانند از آن استفاده کنند موج لوپن هراسی است یعنی تنها می توانند مردم را بترسانند که اگر جناح راست افراطی به قدرت برسد ممکن است بحران های زیادی به وقوع بپیوندد؛ تبلیغاتی که امروز از سوی سوسیالیست ها در حال انجام است.
پژوهشم**1969**1601** خبرنگار : حسن شکوهی نسب ** انتشاردهنده : شهناز حسنی