اردشیر زارعی‌قنواتی: انتخابات ریاست‌جمهوری فرانسه در روز یکشنبه 23 آوریل یکی از مهم‌ترین و شاید تاریخی‌ترین انتخابات در این کشور خواهد بود چراکه این‌بار انتخابات از رقابت دوقطبی سنتی بین راست میانه و چپ میانه به سمت رقابت بین راست افراطی، پوپولیست مستقل و چپ رادیکال در دور اول در حال شکل‌گیری است. در این انتخابات موضوع مهم در بنیان قضیه عدم اعتماد رأی‌دهندگان به «وضع موجود» و بی‌اعتباری هر دو جناح اصلی کشور است که به نظر می‌رسد دیگر نماینده افکار عمومی و منافع توده‌های رأی‌دهنده نیستند. در جناح بازندگان بزرگ از یک طرف «فرانسوا فیون»، نامزد راست میانه، به دلیل رسوایی‌های مالی و فساد خانوادگی توان جلب رأی‌دهندگان سنتی حزب جمهوری‌خواهان را هم به صورت کامل ندارد. از طرف دیگر «بنوا آمون»، از حزب سوسیالیست که همیشه ضلع دوم قدرت در فرانسه بوده‌اند، به دلیل انشقاق و چنددستگی در بین راست و چپ درون حزب که در انتخابات درونی حزب برای گزینش نامزد نهایی آنان انجام شد و امیدواران اصلی در مقابل آمون که از طیف چپ این حزب بود، شکست خوردند و سپس با خیانت رهبران و چهره‌های کلیدی حزب به وی، با سقوط جایگاه روبه‌رو شده است. آمون در چنین شرایطی که فقط جناح چپ حزب سوسیالیست را نمایندگی می‌کند در کنار خیانت هم‌حزبی‌های خود که به کمپ «آمانوئل ماکرون»، نامزد مستقلی که با زیرکی از سقوط اعتبار حزب سوسیالیست از درون این حزب به‌عنوان کاندیدای مستقل در انتخابات ورود کرد، پیوسته بودند، با یک رقیب سرسخت و جنس اصل برای رأی‌دهندگان چپ فرانسوی با نام آشنای «ژان لوک ملانشون» روبه‌رو شد که به‌مرور با ناامیدی طیف چپ حزب سوسیالیست از احتمال پیروزی وی به سمت اردوی ملانشون سمت‌گیری می‌کنند.
در این میان وضعیت در سه ضلعی اصلی رقابت این دوره، با راست افراطی «جبهه ملی» با فرستادن «مارین لوپن» به میدان، مستقل میانه با ماکرون، وزیر اقتصاد دولت سوسیالیست «فرانسوا اولاند» و «چپ رادیکال» با آس برنده و جذاب خود ملانشون برای رأی‌دهندگان ترقی‌خواه و طبقات کارگری در جریان است. راست‌افراطی جبهه ملی در فضای سیاسی فرانسه همیشه یک رقیب و ضلع سوم رقابت‌ها بوده است که حتی در یک دوره رهبر کهن‌سال و پدر مارین امروز «ژان ماری لوپن» در رقابت با «ژاک شیراک» به دور دوم راه یافت ولی با اراده تمامی احزاب و جناح‌های سیاسی که بسیاری از آنان با تعبیر «با دستکش رأی‌دادن به شیراک» برای پس‌زدن لوپن پدر در دور دوم رقابت برای حمایت از شیراک پای صندوق حاضر شدند، دچار یک شکست تاریخی شد. این بار نیز دختر بنیان‌گذار جبهه ملی که قبلا پدر خود را از حزب اخراج کرده بود و خود بر صندلی وی تکیه زد تا قبل از آخرین نظرسنجی‌های اخیر همیشه پای ثابت رقابت در دور دوم با بیش از 26 درصد آرای رأی‌دهندگان شناخته می‌شود اما این‌بار عرصه بازی را ظاهرا ملانشون قرار است که به‌هم بریزد و به‌همین‌دلیل هرچند وی هنوز با 22 درصد رأی در نظرسنجی‌ها پیشتاز است، اما با افول جایگاه روبه‌رو شده است. آمانوئل ماکرون که ظاهرا از قبل تمام امیدهای اتحادیه اروپایی و جناح سرمایه‌داری نئولیبرال روی وی متمرکز شده بود این‌بار که حزب سوسیالیست را به‌دلیل عملکرد بسیار بد رئیس‌جمهوری معمولی (اولاند) بدون شانس می‌دید، با فرصت‌طلبی تمام‌عیار به‌عنوان نامزد مستقل وارد عرصه رقابت‌ها شد و در ابتدا نیز خوب جلو رفت به‌ویژه با خیانت و پیوستن اعضای ارشد حزب سوسیالیست که به جای حمایت از بنوا آمون کاندیدای رسمی حزب سوسیالیست به وی به نظر می‌رسید ستاره اقبال او برای ریاست‌جمهوری بلندتر از همه است. اما آس بزرگ این دوره از انتخابات ریاست‌جمهوری فرانسه (ژاک لون ملانشون) ظاهرا می‌رود تا رؤیاهای همه رقبا را به کابوس تبدیل کند. سورپرایز انتخابات ریاست‌جمهوری فرانسه با توجه به آخرین نظرسنجی‌ها و به‌ویژه نظرسنجی روز شنبه «لوموند» که ملانشون را همپای خانم لوپن و ماکرون نشان می‌داد و مهم‌تر از همه رشد جهشی روزانه وی در نزد رأی‌دهندگان در حال شکل‌گیری است. در این نظرسنجی هرچند لوپن و ماکرون همچنان با 22 درصد پیشتاز هستند، اما ملانشون با 20 درصد که در طول 10 روز گذشته یک رشد 10درصدی داشته است، می‌رود تا از دیگر رقبای خود پیشی بگیرد. در این نظرسنجی فیون با 19 درصد و آمون با 7,5 درصد کاملا از قافله رقابت‌ها برای رسیدن به دور دوم جا مانده‌اند.
موضوع بسیار بااهمیت در این میان افول همه رقبای معروف از راست افراطی تا چپ و راست میانه است که در مقابل رشد جهشی آرای ملانشون در طول یک هفته مانده به زمان رأی‌گیری دور اول در کنار حدود 35 درصد از آرای مردد و احتمال سرریزشدن بخش بزرگی از آرای آمون که وی نیز با شعارهای چپ وارد کارزار شده و دیگر بدون امید است، به طرف صندوق رأی ملانشون خواهد بود که یک احتمال نزدیک به یقین است. ملانشون در دو دور مناظره تلویزیونی آن‌چنان قاطع، کوبنده و نماد مطالبات مردم ناراضی فرانسه ظاهر شد که بسیاری از بینندگان و مخاطبان را قانع کرد و کمپین «فرانسه نافرمان» وی توانست فضای انتخابات این دوره ریاست‌جمهوری را به سمت مواضع خود جلب کند. هم‌اکنون در محافل سیاسی فرانسه به‌صراحت گفته می‌شود اگر ملانشون به دور دوم راه پیدا نکند، تنها مقصر آن بنوا آمون است که پیشنهاد رهبر حزب کمونیست فرانسه را برای دعوت از وی برای ائتلاف با ملانشون هنوز نپذیرفته است. چنانچه آمون این پیشنهاد را در روزهای آینده بپذیرد پیروزی چپ رادیکال در ائتلاف با جناح چپ حزب سوسیالیست حداقل در دور اول قطعی خواهد بود اما حتی در صورت عدم‌پذیرش این پیشنهاد نیز رأی‌دهندگان پشت سر آمون که صحنه رقابت‌ها را دنبال می‌کنند با مأیوس‌شدن از امکان پیروزی وی بسیاری از آنان به اردوگاه چپ واقعی خواهند پیوست. روزهای آینده برای فرانسه روزهای سرنوشت‌سازی است که می‌تواند در تاریخ این کشور یک فصل تازه را رقم بزند و یک زلزله سیاسی را در اتحادیه اروپایی موجب شود. چنانچه ملانشون به دور دوم راه یابد اگر در رقابت با مارین لوپن قرار گیرد پیروزی نهایی وی قطعی خواهد بود و اگر با ماکرون روبه‌رو شود یک رقابت تنگاتنگ را موجب می‌شود که بسیاری از معادلات در عرصه سیاسی فرانسه را به‌هم خواهد ریخت. اما اگر پیش‌بینی حضور ملانشون در دور دوم تحقق نیابد و رقابت در این دور بین لوپن و ماکرون رقم بخورد باید منتظر یک رئیس‌جمهوری مشابه اولاند بود که این‌بار در تصویر ماکرون به منصه ظهور می‌رسد ولی در هر حالتی احتمال پیروزی لوپن در دور دوم بسیار کم‌رنگ خواهد بود. مصاحبه فرانسوا اولاند با هفته‌نامه «لوپوان» که به‌صراحت می‌گوید از انتخابات این دوره بوی خوشی به مشام نمی‌آید و امکان بدترین سناریو مبنی بر راه‌یافتن لوپن و ملانشون به دور دوم وجود دارد، ناشی از همین وضعیت است. به نظر می‌رسد ملانشون را باید پدیده این دوره از انتخابات فرانسه دید.