معاون فرهنگی قوه قضاییه با اشاره به جمعیت کیفری زندانها و مشکلات موجود در ارتباط با بالا بودن تعداد زندانیان، اظهار کرد: کاهش مجازات حبس و اجرای قوانینی که به این مساله کمک میکند، نیازمند فرهنگسازی است. حجتالاسلام والمسلمین هادی صادقی در گفتوگو با تسنیم به جایگاه حبس در کاهش جرایم اشاره کرد و افزود: حبس، بیش از آنکه جنبه مجازاتی داشته باشد، جنبه بازدارندگی دارد و اگر مواردی در شریعت اسلامی گفته شده مثلاً کسی را حبس کنید برای این است که جلوی فرار او را از یک عمل قانونی یا جلوی آسیب رساندن به دیگران را بگیرند.
وی با بیان مثالی عنوان کرد: به عنوان مثال دزدی که توبه نمیکند و بعد از مجازاتهای دیگر هم دزدی میکند، خوب، در این موارد چارهای نیست که حبس انجام گیرد تا جرم دوباره تکرار نشود یا اگر جنایتکاری وجود دارد و ممکن است به دیگران آسیب بزند از باب پیشگیری از آسیبرسانی باید حبس شود.
صادقی در ادامه به مواردی که میتواند به احکام جایگزین حبس بیانجامد اشاره و تصریح کرد: در قانون مجازات اسلامی جدید، مجازاتهای جایگزین حبس زیاد است و خوشبختانه سعی شده میزان حبس کاهش و جایگزین حبس افزایش یابد و این گام بزرگی است.
وی خاطرنشان کرد: ر قانون جدید آیین دادرسی کیفری بار سنگینی از جهات مختلف روی دوش قوه قضاییه گذاشته شد زیرا باید ساختارها تغییر میکرد، انواع دادگاهها بهشیوههای دیگر تعیین شده است و بعد هم باید بسیاری از آییننامهها تدوین و اجرا میشد. صادقی ضمن بیان اینکه قوه قضاییه با زحمت بسیار توانست آییننامه مربوط به این مساله را اجرایی کند، افزود: تا وقتی که این مطلب جا بیفتد که اصل در مجازات حبس نیست، نیازمند چند کار است؛ نخست اینکه نگرشها به حبس و حتی مجازات باید اصلاح شود، یعنی فرهنگ حاکم بر مجموعه حقوقدانان ما باید تغییر کند و این تغییر باید در دانشگاهها، وکلا و قضات ایجاد شود، برخی بهشدت مقاومت میکنند. وی ادامه داد: نکته بعدی این است که حتی در صورت تغییر فرهنگ، قانون باید اصلاح شود. قانون هنوز عنوان این مجازاتها را «مجازاتهای جایگزین حبس» گذاشته یعنی اصل هنوز حبس است بنابراین قاضی نیز ابتدا سراغ حبس میرود، پس قانون ما هنوز در این قصه نقص دارد و باز هم باید اصلاح بعدی صورت گیرد. معاون فرهنگی قوه قضاییه مساله بعدی را اجرای قانون عنوان کرد و افوزد: تعیین مجازات در اختیار قاضی است و کسی نمیتواند به او چیزی را تحمیل کند. وقتی به او اختیار داده شده در جایی حبس در نظر بگیرد، اگر تشخیص داد، حبس میکند؛ بنابراین تا زمانی که فرهنگسازی صورت نگرفته باشد شما انتظار نداشته باشید که حبس بهطور کلی برداشته شود یا کاهش یابد. صادقی ضمن دشوار بودن تحقق اجرای سیاست مجازاتهای جایگزین حبس، به فعالیت معاونت فرهنگی قوه قضاییه اشاره کرد و افزود: ما در بخش معاونت فرهنگی با معطوف شدن روی جنبه فرهنگسازی، قصد داریم در تمام نشستها و بحثهایی که با قضات داریم، جهتدهی را به سمت تغییر این نگرش پیش ببریم اما باز هم نمیتوانیم تحمیل کنیم که قضات چگونه حکم صادر کنند. معاون فرهنگی قوه قضاییه در ادامه برنامههای این معاونت یادآور شد: کارهای دیگری نیز بهعنوان برنامه درازمدت داریم، بهعنوان مثال در نظر داریم ارزیابیهای عملکرد قضات بهسمت ارزشگذاری روی این مساله برود که چه قضاتی توانستهاند مجازاتهای بهتر و مفیدتر از حبس را در نظر بگیرند، باید بهسمتی برویم که این ارزشگذاری اتفاق بیفتد.
وی همچنین در بخش دیگری از اظهارات خود به این نکته که نمیتوان حبس را به طور مطلق از دایره مجازاتها حذف کرد، اشاره کرد و گفت: برای مواردی مانند عوامل قاچاق موادمخدر یا قتل نمیتوان مجازات جایگزین حبس صادر کرد؛ مگر اینکه شیوههای پیشرفتهتر و مؤثرتری مثل پابندهای الکترونیک پیدا شود میتوان استفاده کرد. صادقی عنوان کرد: این طرح هرچند پرهزینه بوده اما شروع و آزمایش شده و بهتدریج نیز اجرای آن آغاز میشود و این یکی از جهاتی است که به کاهش جمعیت کیفری زندان کمک میکند. وی خاطرنشان کرد: استفاده از این پابندها موجب میشود هم سرپرست خانوار بالای سر خانوادهاش باشد و آسیبهای اجتماعی ناشی از غیبت سرپرست خانوار پدیدار نشود، هم اینکه آسیبهای محیط زندان و هزینهها کاهش مییابد.
معاون فرهنگی قوه قضاییه:
کاهش مجازات حبس نیازمند فرهنگسازی است
صاحبخبر -
∎
نظر شما