نشست «فقه و موسیقی» برگزار شد
ممنوع یا مشروع
صاحبخبر - نخستین نشست از سلسلهنشستهای «فقه و موسیقی؛ تقابل یا تعامل» با زیرعنوان «موسیقی؛ ممنوع یا مشروع» از سوی گروه هنر و ادبیات انجمن اندیشه و قلم و همکاری پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات با حضور پیروز ارجمند موسیقیدان و آهنگساز و مدیرعامل سابق دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و ابوالقاسم حسینی ژرفا استاد حوزه برگزار شد. در ادامه مهمترین بخش از صحبتهای سخنرانان آمده است. هیچ نکوهشی در قرآن درباره موسیقی نیست حجت حسینیژرفا | موسیقی در آثار فقهی معمولا با عنوان غنا بیان شده و مقصود از غنا موسیقی آوازی است نه سازی. درکل غنا صدای موزون و خوشآهنگ است که خواه از گلوی انسان درآید و خواه از آلات موسیقی. فقها براساس روایات با موسیقی مخالفند. اما چرا ائمه ما در روایات چنین نگاهی در مورد موسیقی دارند؟ امامان ما در قرن دوم با اواخر دوران امویان و اوایل عباسیان همزمان بودند. بنابراین خلفا راههای مختلفی را تجربه کردند تا مردم را از خاندان پیامبر(ص) جدا کنند. یکی از راهها استفاده از نیروی عظیم موسیقی بود. آنها بهترین افراد در این حوزه را به خدمت میگرفتند و در کنار موسیقی بساط عیاشی و میگساری برپا میکردند. احتمال دارد امامان شیعه که نه امکان تعطیل کردن دستگاه حکومت و نه فرصت کافی برای آگاهی بخشیدن به مردم را داشتند صلاح کار را در این دانستند که مردم به موسیقی نزدیک نشوند. در قرآن کریم شواهدی در نکوهش موسیقی یافت نمیشود. فقها در مساله موسیقی به موسیقیدانها مراجعه کنند پیروز ارجمند | خوشبختانه در فقه پویا که دیدگاههای امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری را در برمیگیرد، تکلیف موسیقی روشن است. این دو بزرگوار تشخیص حکم موسیقی را برعهده فرد مکلف گذاشتهاند. این یعنی فرد در صورتی که موسیقی برایش مخرب باشد نباید گوش دهد و اگر شک کند شامل حلیت است. اما امروز بسیاری از فقهایی که موسیقی را نفی میکنند، کنار دست خودشان و در حرم امام رضا (ع) آیین نوبتنوازی یا همان نقارهزنی اجرا میشود. در همان حرم مرتبا مراسم قرآنخوانی و نوحهخوانی برگزار میشود و من میتوانم چندین رساله دکتری در باب موسیقی در قرائت قرآن به شما معرفی کنم. ظرفیتهای کنونی موسیقی همان ظرفیتهای ۱۴۰۰ سال پیش نیست. در موسیقی اعراب مقام هدا و رجز وجود داشته و تعداد سازها محدود به دف و نی بوده است. طبیعی است که در آن زمان ظرفیت موسیقی با امروز بسیار متفاوت بوده است. ما اهالی موسیقی اهل دانش فقهی نیستیم و توقع ما این است که فقها همانطور که در مسائلی مثل بانکداری یا اهدای عضو با اتکا به نظر کارشناسان و مبتنیبر دانش علمی نظر فقهی خود را اعلام کردهاند، همین کار را در مورد موسیقی هم انجام دهند.∎