هادی آذری: امیر نادری با فیلم «کوه» (Mount) میهمان هفتادو سومین دوره جشنواره ونیز است؛ فیلمی درباره ایتالیا. نادری که در ایران بیشتر او را با فیلمهای سازدهنی و دونده میشناسیم، چند سالی است عرصههای جهانی را برای خود برگزیده است؛ آمریکا، ژاپن و این بار ایتالیا. فیلمساز ایرانی مقیم آمریکا، روز دوشنبه پس از دریافت جایزه «ژرژ لوکولتر گلوری» از جشنواره ونیز، آن را به نسل جوان فیلمسازان ایرانی تقدیم کرد. او پس از گرفتن جایزهاش از دست دبیر جشنواره ونیز، آلبرتو باربرا با اشاره به اینکه دلش هنوز در ایران است، گفت: من اکنون جایزهام را به نسل جوان فیلمسازان ایرانی تقدیم میکنم. او همچنین با اندوه، مرگ عباس کیارستمی را یادآوری کرد و گفت: کیارستمی دیگر اینجا بین ما نیست و من این جایزه را با دلشکستگی دریافت میکنم. نادری تأکید کرد حتی یک لحظه هم در عمرش انجام آنچه را که دوست داشته است، کنار نگذاشته و برایش مهم نبوده کجا باشد. چه در سرزمین مادریاش ایران و چه بعد از آن، سالها مثل یک کولی در اقصی نقاط دنیا زندگی کرد و فیلم ساخت؛ اما هرگز تسلیم نشد بلکه به جایی که خواست رفت و فیلم دلخواهش را ساخت. او با اشاره به فیلم «کوه» که در جشنواره فیلم ونیز به نمایش درآمده است، گفت: در فیلم آخرم هم به همین ترتیب رفتار کردم. خیلی از ونیز ممنونم، از آلبرتو و سایر افراد این فستیوال و از اینکه جشنواره ونیز برای من تقدیری گذاشته است. این فیلمساز با اشاره به ساخت فیلم «کوه» در ایتالیا گفت: اکنون خوشحالم با فیلم «کوهستان» در این جشنواره هستم که برای ساختن آن خیلی از مردم ایتالیا، تهیهکنندهام و بازیگرانم که همراهیام کردهاند، سپاسگزارم. من این فیلم را در این کشور با قلبم ساختم. نادری در پایان برای حضور فیلمش در جشنواره 73 ونیز از آلبرتو، دبیر این جشنواره، تشکر و قدردانی کرد و گفت: همچنین از سایر دستاندرکاران این فستیوال و از اینکه جشنواره ونیز برای من تقدیری گذاشته است، سپاسگزارم. چون من خیلی فیلمساز بدشانسی هستم، گاهی جلوتر هستم و گاهی عقبتر. هیچ وقت در زمان مناسب و در جای مناسب نبودهام. اما هیچوقت تسلیم نمیشوم، هیچ وقت به این چیزها فکر نمیکنم. همچنین افزون بر اهدای جایزه و تقدیر از نادری، فیلم «کوه» نیز در بخش خارج از رقابت جشنواره ونیز به نمایش درآمد. نادری «کوه» را در ایتالیا فیلمبرداری کرده است. داستان فیلم، در سال 1350 میلادی روی میدهد و ماجرای مردی را به تصویر میکشد که تلاش میکند نور را به روستای خود در دل کوهستان بیاورد تا زندگی خانوادهاش را نجات دهد. کلودیا پونتزا و آندره سارتورتی، بازیگران نخستین فیلم امیر نادری در کشور ایتالیا هستند. این کارگردان درباره دلایل ساخت این فیلم هم گفته: «سعی نکردم فیلمی درباره زندگی روزمره در ایتالیا که هر روز در حال تغییر و تحول است، بسازم. نمیتوانم قضاوتی دربارهاش داشته باشم یا رویش کار کنم. به همین خاطر فکر کردم اگر بخواهم درباره تفکر، هنر و درکل زندگی در این کشور حرفی بزنم، باید فیلمی درباره هزار سال پیش آن بسازم. این داستانی است که 15 سال در سینه من بود. چندینبار تصمیم به ساخت این فیلم گرفتم و به دلایل مختلفی موفق به انجام این کار نشدم؛ تا اینکه سرانجام بعد از پیدا کردن یک تهیهکننده خوب، این اتفاق افتاد. دلیل ساختن این فیلم این بود که کوه و نور در این کشور با بقیه جهان فرق دارد. تحقیقات زیادی در این رابطه کردم. اساتید و هنرمندان بزرگی مانند میکل آنژ برای به دستآوردن سنگ به منظور خلق هنر خود، با این کوهها جنگیدهاند».
نبرد با کوه
امیر نادری برای ساخت فیلمهایش در کشورهای مختلف، مطالعات و پژوهشهای گستردهای را درباره آن کشور، علیالخصوص درباره فرهنگ آن کشور، انجام میدهد. بااینحال، بر این باور است تمام فیلمهای او همزمان که درباره یک کشور خاصاند، فیلمهایی درباره خود نیز هستند. درواقع از نظر امیر نادری، سینما حکم چسبی را دارد که احساسات و ایدههای او را به زندگی در آن فرهنگ و کشور خاص، میچسباند. او در این رابطه میگوید: «برای شناخت یک کشور، شناخت سینمای آن مهمتر از دانستن زبان آن کشور است». بههمیندلیل است که درباره آمریکا، ژاپن و ایتالیا فیلم ساخته است؛ زیرا بزرگان و غولهای سینما متعلق به این کشورها هستند. چهرههایی مانند اورسن ولز، جان فورد، کوروساوا، میزوگوشی، تورناتوره، ویسکونتی و دیگران. او میگوید از دریچه چشم سینماگران آمریکایی و ژاپنی، این دو کشور را شناخته است و البته درباره ایتالیا قضیه اندکی متفاوت است؛ چون او خود سینمای ایتالیا را تدریس میکند. او میگوید فیلمهای ایتالیایی، بهویژه فیلمهای دهههای گذشته این کشور، در زمره محبوبترین فیلمهای او بودهاند و اینکه او همیشه این رؤیا را داشته که چطور میتواند به بخشی از تاریخ سینمای ایتالیا بدل شود. نادری در ادامه میگوید: «البته مسیری طولانی را پشتسر گذاشتم و پنج سال طول کشید تا این فیلم را کلید بزنم. افراد زیادی به من در درک ماهیت گذشته ایتالیا کمک کردند. از فیلمبردار من گرفته، تا بازیگران، طراح صحنه و همگی، دستبهدست هم دادند تا من بتوانم احساس خود درباره ایتالیا را در این فیلم بیان کنم. در یک کلمه میتوانم بگویم برای ساخت این فیلم زحمت زیادی را متحمل شدم».
-------------------------------------------------------
سیاه پوشی روی فرش قرمز
محمد حقیقت؛ از ونیز
دوشنبه، پنجم سپتامبر (15شهریور)، امیر نادری را در تراس هتل اکسلسیور که محل تجمع اهالی سینما در مدت جشنواره است، دوباره دیدم. بسیار سرحال و خوشحال بود؛ چون تا ساعاتی دیگر، جایزهای را در سالن بزرگ کاخ جشنواره دریافت میکرد. با خوشرویی یادآوری کرد برای نمایش رسمی فیلم که میآیی؟ گفتم بله، حتما. ساعت دو بعدازظهر امیرنادری به همراه اکیپ فیلمش که همگی ایتالیایی هستند، روی فرش قرمز رفتند و کارگردان هم با لباس رسمی سیاه در میان حاضران خندان راه میرفت. آلبرتو باربرا، مدیر جشنواره از آنها استقبال کرد. در داخل سالن بزرگ که جمعیت بسیاری حضور داشتند، برای ورود نادری به پا خاستند. سپس مدیر جشنواره روی صحنه رفت و در وصف نادری و سینمای او صحبت کرد. نادری روی صحنه دعوت شد و به زبان انگلیسی صحبت کرد و جایزه خود را گرفت. این جایزه از سوی یک مرکز فرهنگی سوئیسی که از جشنواره حمایت میکند و نشان ساعت را دارد، اهدا شد. من برای دومینبار به تماشای فیلم نشستم. این اثر نادری با فیلمبرداری بسیار خوب و میزانسهای درخور توجه جالب است؛ اما همچنان اعتقاد دارم فیلمنامه به حد کافی پرورش نیافته و میتوانست با همکاری یکی، دو سناریست ایتالیایی کار بهتری شود. مشکل در اینجاست که صحنههای کشدار و تکراری، اثر را برای تماشاگران دشوار میکند؛ اگرچه در این سانس، تماشاگران در حضور کارگردان به تماشای اثر پرداختند. بعد از پایان، بازتاب بین تماشاگران در بیرون سالن متضاد بود. سردبیر ماهنامه «پزیتیف»، معتقد بود کارگردانان بزرگ سینما هم تماشاگران را در نظر میگیرند و تلاش دارند تحمل تماشاگر را تحت فشار قرار ندهند.... در جلسه مطبوعاتی فیلم، تهیهکننده ایتالیایی، آنکه در ضمن کمپانی پخش فیلم هم دارد، اعلام کرد بهزودی فیلم «کوه» امیر نادری را در ایتالیا پخش عمومی خواهد کرد... .
-------------------------------------------------------
پنچری دورنمات در خانه تئاتر
شرق: دومین برنامه نمایشنامهخوانی خانه تئاتر در سال ۹۵ به نمایشنامه «پنچری» اختصاص یافت.
نمایشنامه «پنچری»، نوشته فردریش دورنمات، با ترجمه حمید سمندریان و به کارگردانی مریم عبدالهی چهارشنبه، هفدهم شهریور ساعت ۱۶ در سالن اجتماعات اداره تئاتر روخوانی میشود. پس از این نمایشنامهخوانی، رضا آشفته، منتقد تئاتر، جلسه نقد و بررسی این اثر را برگزار میکند. برنامه جلسات نمایشنامهخوانی اداره تئاتر، بهصورت ماهانه و به همت انجمن بازیگران خانه تئاتر سومین چهارشنبه هر ماه برگزار میشود و شهریورماه، دومین برنامه خود را تجربه میکند. پیش از این نیز این برنامه در سالن استاد انتظامی برگزار میشد، اما در سال ۹۵ جلسات نمایشنامهخوانی و نقد و تحلیل آثار، در سالن اجتماعات خانه تئاتر برگزار میشود. نمایشنامه «پنچری» را فردریش دورنمات نوشته و حمید سمندریان آن را ترجمه کرده است. مریم عبدالهی، کارگردان این نمایشنامهخوانی و سیاوش جامع، منصور میرزابابایی، ناصر شیرمحمدی، رضا عبدالعلیزاده، علیاصغر صالحیراد و مسعود تفضلیمقدم نقشخوانان این برنامه هستند. داستان این نمایش درباره مردی است که ماشینش پنچر شده است و ناچار میشود شب را در دهکده و در خانه قاضی بازنشستهای بگذراند. آن شب قاضی و دوستان پیر دیگرش که جلاد و دادستان و وکیل هستند نیز در خانه حضور دارند و تصمیم میگیرند بازی جالبی انجام دهند و یک دادگاه خصوصی تشکیل دهند و یکی از جرایم زندگی مرد را کشف کنند. حضور در این برنامه برای علاقهمندان آزاد است و اداره تئاتر برای این جلسات، بلیتفروشی انجام نمیدهد.
-------------------------------------------------------
معرفی نامزدهای بهترین مستند جشن انجمن منتقدان
شرق: نامزدهای بهترین فیلمهای مستند نهمین جشنواره سینما حقیقت به انتخاب داوران انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران معرفی شدند. 17 داور در چهار بخش نامزدهای دریافت تندیس آن انجمن را اعلام کردند. برگزیدگان در دهمین جشن انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران که 28 شهریور در سالن مرکز آفرینشهای هنری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزار میشود، معرفی خواهند شد.
نامزدهای بخش شهید آوینی: A157 (بهروز نورانیپور)، چشم جنگ (یوسف حاتمیکیا، محسن برجیان)، زمناکو (مهدی قربانپور)، شلمچه (محمدعلی فارسی)، طیب (مهدی مطهر، احمد کشاورز).
داوران: فرانک آرتا، حمید باباوند، پیمان شوقی، علی افشار، محمد دیندار.
نامزدهای مستند کوتاه: خونبازی (مصطفی شیری)، قارلی داملار (هایده مرادی)، کهریزک تجریش (آزادی رضاییانمقدم).
داوران: پیام مستوفی، گلاره محمدی، بهمن عبداللهی.
نامزدهای مستند نیمهبلند: بیشناسنامهها (فرهاد ورهرام)، حصار (محمد صنگوری)، رؤیاهای غرقشده (فرشید اخلاقیپور)، محاکمه (سیداحسان عمادی)، یک موسیقیدان فرانسوی در دربار قاجار (مهران پورمندان).
داوران: صوفیا نصراللهی، اکبر عبدالعلیزاده، سیدرضا صائمی، محمدرضا لطفی، عدنان شاهطلایی.
نامزدهای مستند بلند:دینگو مارو (کامران حیدری)، رؤیاهای دم صبح (مهرداد اسکویی)، زمناکو (مهدی قربانپور)، فصل هرس (لقمان خالدی).
داوران: مینا اکبری، محسن آزرم، جلیل اکبریصحت، محمد حمزهای.
∎