حق انتفاع و حقوق دولتي معادن كاهش مييابد
گروه معدن
سرانه مصرف فولاد در ايران اكنون به ۲۰۰تا ۲۲۰كيلوگرم كاهش يافته كه يكي از دلايل آن ركود و نبود ساخت و ساز است؛ از اين رو به گفته كارشناسان بايد به اين حوزه توجه بيشتري شود به طوري كه طبق طرح جامع فولاد، سرانه مصرف اين فلز به ۳۵۰كيلوگرم افزايش يابد. در اين ميان توجه به صنعت فولاد نيازمند توجه به سنگ آهن است زيرا كه سنگ آهن يكي از ذخاير غني معدني ايران است و البته در اين زمينه بخش خصوصي، محور اصلي است. اين درحالي است كه به گفته فعالان صنعت سنگ آهن درحال حاضر برخي شرايط براي توليدكنندگان
سنگ آهن چالشزاست؛ چنانچه براي نمونه در شرايطي كه قيمت سنگ آهن و فولاد به طور جدي افت كرده و مشكل ركود وجود دارد، دريافت ۱۲۰۰تا ۱۳۰۰ميليارد تومان حق انتفاع و حقوق دولتي در شرايط كنوني اقدام كارشناسي نيست. موضوعي كه رييس هيات عامل ايميدرو نيز بر آن تاكيد دارد. مهدي كرباسيان در نخستين جلسه شوراي سياستگذاري«چهارمين همايش بينالمللي سنگ آهن» براي حل مشكلات سنگ آهنيها، تجميع واحدهاي كوچك سنگ آهن و حمايت از آنها را مهم و ضروري خواند و با اشاره به آغاز اقدامات در اين زمينه اظهار كرد: دريافت حق انتفاع و حقوق دولتي بالا سبب شده كه در شرايط فعلي فشار به واحدها و معادن دو چندان شود.
قيمت تمام شده معادن بالاست
كرباسيان مساله اساسي را قيمت تمام شده دانست و ادامه داد: كشور ما به سمت تعادل اقتصادي با منطقه و جهان پيش ميرود و تك نرخي شدن ارز در راستاي همين انديشه است. وي «قيمت تمام شده» را از مباحث اساسي صنعت فولاد و رقابت دانست و افزود: يكي از بحثهاي اساسي، نرخ حمل و نقل است كه سبب آسيب زدن به واحدهاي كوچك سنگ آهن ميشود. معاون وزير صنعت، معدن و تجارت ادامه داد: قيمت سنگ آهن در اكثر معادن كشور قابل رقابت است اما به دلايل ديگري همچون كمبود خطوط آهن يا بندر دچار مشكلاتي ميشويم.
انحصار داخلي مصرف سنگ آهن
كرباسيان تجميع واحدهاي كوچك سنگ آهن و حمايت از آنها را مهم و ضروري خواند و گفت: شما پيشنهاد بدهيد كه مثلا دولت، ايميدرو يا صندوق بيمه فعاليتهاي معدني چگونه ميتواند از كنسرسيوم حمايت كند و چه كمكي ميتواند داشته باشد. رييس هيات عامل ايميدرو همچنين بر لزوم نزديكتر شدن و همگرايي سنگ آهنيها و فولاديها تاكيد كرد و افزود: در گذشته سياستگذاريهاي سنگ آهن، فولاد و زغالسنگ متمركز بود و در يكجا تعيين ميشد اما اكنون جدا شده است. كرباسيان اظهار كرد: تعدادي از طرحهاي گندله، كنسانتره و آهن اسفنجي تا پايان سال جاري راهاندازي ميشود بنابراين توليدات سنگ آهن در داخل مورد نياز خواهد بود و به مصرف داخل ميرسد.
تعيين ابزارهاي جديد تامين مالي
پناهي، معاون سازمان بورس كالا نيز در اين نشست گفت: با توجه به اينكه هم فولاد و هم
سنگ آهن صادراتي از طريق بورس كالا عرضه ميشود، ميتواند به كشف قيمت بهينه و منصفانه كمك كند. وي افزود: درباره تامين مالي هم ابزارهايي تعريف كردهايم كه گلگهر و چادرملو در دو سال اخير از آن استفاده كردهاند.
كاهش هشدار دهنده تعداد معادن
براساس اين گزارش عليرضا سياسيراد، دبير انجمن سنگ آهن نيز در اين جلسه با ارائه آمار معادن سنگ آهن افزود: از ۱۹۹معدن سنگ آهن پروانهدار حدود ۱۸۰معدن تا اواخر ۹۲ و اوايل ۹۳ فعال بودند كه به تدريج كاهش يافته است. وي همچنين به آسيبشناسي از وضعيت كلي سنگ آهن پرداخت و افزود: امسال نسبت به سال قبل بين ۴۰ تا ۵۰ درصد قيمت سنگ آهن بهبود پيدا كرده اما نسبت به سال ۹۲ حدود ۷۰درصد كاهش هم دارد. وي با بيان اينكه در نشست قبل ما موضوع پسابرجام را داشتيم، افزود: امسال بايد در اين زمينه فكر كنيم. دوم بحث تقاضاي داخلي را داريم كه با توجه به همكاريهاي جديد در كنار صادرات، تقاضاي موثر و قابل اتكا داخلي را هم پيشبيني ميكنيم اما موانعي هم داريم. سياسيراد ادامه داد: براساس اين آسيبشناسي ۶ محور اصلي براي همايش چهارم شامل اصلاح نظام تدبير زنجيره ارزش سنگ آهن ايران، اصلاح نظام حكمراني بخش معدن ايران، آسيبشناسي بازار داخلي و نظام قيمتگذاري سنگآهن ايران، الزامات سرمايهگذاري خارجي در بخش سنگ آهن ايران، تحليل راهبردهاي صادرات سنگ آهن ايران و تحليل راهبردهاي بهبود محيط كسب و كار سنگ آهن ايران مورد نظر است.
بيشترين ضربه ناشي از كاهش قيمت
محمدرضا بهرامن، رييس خانه معدن ايران نيز در اين جلسه گفت: بيشترين ضربه به سنگآهنيها به دليل كاهش شديد قيمت بوده لذا دولت بايد طي يك برنامه دو يا سه ساله به داد شركتهاي سنگ آهني برسد. وي افزود: به نظر من بايد بحث همايش چهارم را به سمت قيمت تمام شده ببريم. بايد كاري كنيم كه قيمت تمام شده ما رقابتي شود؛ اگر به اين سمت برويم همه در داخل مصرف خواهد شد و نيازي به صادرات هم نخواهيم داشت. اگر ميخواهيم به سنگ آهن فكر كنيم بايد به فولاد هم فكر كنيم حتي پيشنهادم اين است كه همايش سنگ آهن و فولاد با هم برگزار شود.
تسهيلاتي كه به معادن نرسيد
همچنين بهرام شكوري، نايبرييس هياتمديره انجمن سنگ آهن نيز در اين نشست اظهار كرد: با وجود مشكلات زياد براي سنگ آهن هنوز اين مساله از سوي مسوولان به عنوان يك بحران تلقي و به رسميت شناخته نشده است. هر چند دولت مقصر نيست اما تعميق ركود باعث بحران براي سنگآهنيها شده است. رييس كميسيون معادن و صنايع معدني اتاق بازرگاني ايران افزود: دولت ۱۶هزار ميليارد تومان تسهيلات براي واحدها در نظر گرفته اما اين تسهيلات شامل معدن نبوده است. وقتي سياست دولت جمعآوري معادن كوچك است ديگر نميتوان اقدامي كرد حتي اگر كنسرسيوم هم تشكيل دهيم عملا اتفاقي نميافتد. وي ادامه داد: همچنين به اين سمت برويم كه حاكميت چه كاري براي ما ميتواند انجام دهد؛ چون هدف اين است كه سهم معدن و صنايع معدني را در توليد ناخالص داخلي افزايش دهيم. دولت هم ميتواند مانند كشور شيلي مشوقهاي معافيتهاي مالياتي و... براي سنگ آهنيها در نظر بگيرد. مسوولان اجازه بدهند، معدنيها حقوق دولتي و... را صرف طرحهاي توسعهشان كنند و به جاي اينكه ما تنها متكي به صندوق يا هر جاي ديگري باشيم همين پولهاي خودمان را هزينه كنيم. همچنين اگر واحدهاي كوچك توجيه اقتصادي ندارند، بياييم كنسرسيوم توليد تشكيل دهيم و كارخانه ايجاد كنيم.
ظرفيت 60 ميليون تني سنگ آهن
كيوان جعفريطهراني نيز در اين جلسه گفت: خارج از بحث مطلبي بگويم؛ وقتي ما ميخواهيم در افق ۱۴۰۴ توليد 1.5ميليون تن آلومينيوم داشته باشيم، امارات در نظر دارد كه در سال ۲۰۲۵ميلادي يا همان ۱۴۰۴ توليد ۶ ميليون تن آلومينيوم داشته باشد كه بزرگترين توليدكننده خواهد شد. مدير امور بينالملل انجمن
سنگ آهن افزود: خيلي از پروژهها در دنيا بر اين اساس تعريف نميشود كه مواد اوليه از خود ما باشد بلكه بسياري پروژهها از اينكه مواد اوليه آن وارد شود، تعريف ميشود. وي ادامه داد: امارات از الان اقدام كرده براي بندرسازي ولي ما چكار كرديم براي سنگآهن؟! فكر كنيد نميخواهيم در داخل مصرف كنيم و ميخواهيم فولاد صادر كنيم درحالي كه (طبق طرح جامع فولاد) در افق ۱۴۰۴ قرار است ۱۵تا ۲۰ميليون تن فولاد صادر شود.