يك كارشناس اقتصادي گفت: پايه پولي تحت تاثير تغييرات سه مولفه خالص بدهي دولت به شبكه بانكي، خالص بدهي شبكه بانكي به بانك مركزي و ذخاير خارجي است.
علي‌ ديني در گفت‌وگو با ايلنا درخصوص آمار بانك مركزي در زمينه افزايش نقدينگي 30درصدي در بهار امسال نسبت به مدت مشابه در سال گذشته اظهار كرد: آمارها نشان مي‌دهد، نرخ نقدينگي تا 30درصد رشد كرده و به يك هزار و 595 هزار ميليارد تومان رسيده است اما بايد ديد منبع رشد نقدينگي چيست.
ديني گفت: نقدينگي يا از طريق رشد پايه پولي يا رشد ضريب فزاينده پولي افزايش مي‌يابد و پايه پولي تحت تاثير تغييرات سه مولفه خالص بدهي دولت به شبكه بانكي، خالص بدهي شبكه بانكي به بانك مركزي و ذخاير خارجي است.
ديني خاطرنشان كرد: در صورتي كه پايه پولي از محل افزايش ذخاير خارجي رشد كند بر قدرت اعتباردهي شبكه بانكي تاثير دارد و اگر از طريق خالص بدهي دولت به شبكه بانكي يا خالص بدهي شبكه بانكي افزايش پيدا كند، تاثيرات ديگري دارد. اضافه برداشت بانك‌ها از منابع بانك مركزي مي‌تواند موجب افزايش بيشتر اعتبارات بانكي شود بنابراين بايد نگاه كرد و ديد تركيب پايه پولي چگونه تغيير كرده است.
وي تصريح كرد: نكته دوم اين است كه اگر نقدينگي به اين ميزان رشد كرده ولي ميزان تورم كاهش يافته باشد كه دولت بر آن تاكيد دارد در اين‌ صورت بايد ملاحظات ديگري چون انتظارات تورمي را در تبيين تورم دخالت جدي داد. همچنين كاهش تقاضاي موثر كه تحت تاثير كاهش درآمد واقعي خانوارها طي چند سال گذشته است.
اين تحليلگر اقتصادي گفت: اينكه چرا نقدينگي همچنان رشد بالايي دارد به چند دليل است. دولت درآمد نفتي را به بانك مركزي مي‌دهد و معادل آن را ريال با نرخ دلار مصوب در بودجه هر سال دريافت مي‌كند. اگر بانك مركزي تمام دلار را به بازار تزريق كند در نرخي كه از دولت خريده است، نقدينگي تغييري
نمي‌كند.
وي افزود: در اصل پولي كه به دولت داده را از مردم يا دولت دوباره مي‌گيرد اما اگر بخشي از آن را تزريق نكند و تبديل به ذخاير كند معادل آن پايه پولي بيشتر مي‌شود و ضرب در ضريب فزاينده پولي نقدينگي را افزايش مي‌دهد.
ديني ادامه داد: اگر خالص بدهي دولت يا خالص بدهي شبكه بانكي به بانك مركزي بيشتر شود نيز همين اثر را دارد، خالص بدهي دولت وقتي افزايش مي‌يابد كه ‌درآمدهاي پيش‌بيني شده در بودجه محقق نمي‌شود و دولت ناچار از استقراض از بانك مركزي مي‌شود بدون اينكه بدهي‌هاي پيشين را تسويه كند.
وي افزود: شبكه بانكي نيز معمولا هنگام وجود فشار براي دريافت اعتبارات سرمايه‌گذاري از منابع بانك مركزي برداشت مي‌كند بدون اينكه بدهي قبلي را تسويه كند.