صنعت هوایی همچنان رو به رشد است
بهنام شالچی
مدیر عامل شرکت لیزینگ جامع سینا
باتوجه به گستردگی كشور ایران و ایجاب رشد و تحركات اقتصادی در كشور و درنتیجه نیاز به گسترش و توسعه حمل و نقل، به نظر میرسد تعداد فرودگاههای اقتصادی و دارای پروازهای كافی و مناسب در كشور كم است. از سوی كارشناسان و مسوولان راهكارهای متعدد ومتفاوتی برای فعال شدن فرودگاههای غیراقتصادی كشورارائه شده که با توجه به کمبود پروازهای اقتصادی بهعنوان یکی از عوامل اصلی و همچنین مباحث بعد از برجام و پیگیری قراردادهای جدید مبنی بر خرید هواپیما ازسوی دولت روشهای تامین مالی هواپیما از طریق صنعت لیزینگ اهمیت بسزایی پیدا کرده است.
روشهای تامین مالی هواپیما
در لیزینگ صنعت هواپیمایی سه روش لیزینگ عملیاتی، مالی و ترهین (وثیقه) مورد استفاده قرار میگیرد که با توجه به شرایط کشورها و شرکتهای هواپیمایی، مدلهای متفاوت قراردادی منعقد میشود.
* تسهیلات سرمایهگذار بدون حق رجوع: نوعی از تسهیلات است که مالک هواپیما پرداخت میکند و هواپیما پس از ترهین به نام سرمایهگذار، بهصورت لیزینگ در اختیار مستاجر قرار میگیرد.
* تسهیلات سرمایهگذار به روش متنوع: در این روش سرمایهگذار (شرکت SPC) میتواند هواپیماهای متفاوتی را به روش لیزینگ به مشتریان خود واگذار کند و مزایای آن تعدیل ریسک و تنوع است.
* تسهیلات سرمایهگذاری به روش سندیکایی: تسهیلاتی است که در آن روش، بیش از یک نفر سرمایهگذار/ موجر/ تسهیلاتدهنده وجود دارد و از مزیتهای آن این است که ریسک اعطای تسهیلات مربوط به یک لیزینگ یا سرمایهگذار نیست و بین چند موجر تقسیم میشود و در زمان اقدامات حقوقی بابت تضامین نیز، هر کدام از موجران به اندازه سهم از تضامین مشخص شده در قرارداد میتوانند اقدام کنند.
* تسهیلات سرمایهگذاری درجهبندی شده (اولویت بندی شده): در این روش بین موجران قرارداد اعتباری منعقد میشود و درصورت قصور مستاجر، موجری که درجه یا اولویت بالاتری داشته ریسک کمتری دارد و سریعتر تسویه حساب میکند. موجر با اولویت کمتر ریسک بالاتری دارد و سود بیشتری نیز دریافت میکند.
* تسهیلات خطوط هواپیمایی: در این نوع، اعطای تسهیلات به خطوط هوایی با ترهین هواپیما انجام میشود و مدت بازپرداخت بین 2 الی 15 سال است.
* لیزینگ مرطوب (Wet): در این نوع قرارداد لیزینگ،موجر هواپیما را به همراه خدمه کامل به نحوی که پرداخت به ازای هر ساعت کار انجام میشود در اختیار مستاجر قرار میدهد.
* لیزینگ خشک (Dry): در این نوع قرارداد تامین مالی هواپیما بدون فراهم کردن خدمات، کارکنان، بیمه و... انجام میشود.
* لیزینگ جامع (ACMI): در این نوع قرارداد موجر هواپیما را به همراه خدمه کامل، تعمیر و نگهداری و بیمه برای یک شرکت هوایی یا کسبوکار دیگر بهعنوان یک کارگزار مسافرت هوایی (مستاجر) فراهم میکند.
* مالکیت مشترک: در این نوع قرارداد چند شرکت میتوانند در مالکیت هواپیما شریک شوند. در هنگام فعالیت هواپیما، هر یک از شرکا مسوول فراهم کردن خدمه پرواز هستند. خدمه میتوانند از طریق شریک مستقل یا از طریق مدیریت شرکت فراهم شود.
بررسی عملکرد لیزینگ هواپیما در جهان
بازار هواپیما در دهههای اخیر رشد چشمگیری داشته است. حتی جنگها و بحرانهای مالی تاثیر اندکی بر بازار آن داشته است. نمودار بالا درآمد شرکتهای هوایی را در دهههای اخیر نشان میدهد. طبق نمودار تقاضا برای 38 هزار هواپیما شامل 22هزار هواپیمای جدید و 16هزار هواپیما برای نوسازی ناوگان و جایگزینی در کلیه کشورهای دنیا تا سال 2034 پیشبینی میشود
عوامل رشد صنعت هوایی: 1-رشد اقتصادی جهان 2-افزایش شهرنشینی 3-افزایش مسافرتهای جهانی 4-افزایش تولیدات صنعتی و تجارت جهانی.
مهمترین چالشهای لیزینگ هواپیما عبارتند از چالشهای مرتبط با مشتریان، کاهش ظرفیت، کاهش کیفیت اعتباری/ ورشکستگی/ ادغام، چالشهای مرتبط با هواپیما، ارزش و نرخ اجاره هواپیماهایی که کارآیی سوخت ندارد شدیدا تحت فشار است و بازیافت و بازاریابی پس از ورشکستگی.
نتیجهگیری: با توجه به عملکرد و پیشبینی صنعت هواپیما در جهان، این صنعت در آینده نیز رشد خواهد داشت و لازم است در راستای تجهیز فرودگاههای کشور از روشهای مختلف تامین مالی بهرهبرداری کنیم. یکی از روشهای مرسوم در جهان، تامین مالی از مدلهای شرکتهای لیزینگ است. برای این مهم پارامترهای مختلفی را باید مد نظر قرار داد که شامل تجهیز منابع انسانی متخصص، تجهیز منابع مالی رقابتپذیر با رقبای برونمرزی، اعتمادسازی و تعامل مناسب با شرکتهای هواپیمایی و استفاده از روشهای نوین و مدرن لیزینگ همانند ایجاد کنسرسیوم لیزینگی (Syndicated Lease) است.
سهم لیزینگ در بخش هوایی
روحالله جراحی
مدیر برنامهریزی و تحقیق و توسعه جامع سینا
نقش عمليات ليزينگ در چرخه اقتصادى كشورها و اثرات مثبت و اجتنابناپذيرى كه در ايجاد تعادل در عرضه و تقاضا و سرانجام توازن منطقى در موازنه پرداختهاى جوامع صنعتى و رو به توسعه به جا گذاشته، موجب شده اين شيوه اعتبارى امروز، با تكيه بر تخصصها و ويژگىهاى نوين اجرايى بتواند موقعيت خود را بهعنوان يكى از مهمترين مراحل تامين اعتبار در سطح اقتصاد داخلى و بينالمللى تثبيت کند. بر اين اساس، تحقيقات بخش عظيمی از عمليات مالى/ تسهيلاتى و سرمايهگذارى و تامين اعتبار در جهان با استفاده از روشهاى نوين ليزينگ انجام میپذيرد. بهطورى كه، براساس بررسىهاى موسسات مطالعاتى اقتصادى معتبر جهان روش تامين اعتبارات از طريق ليزينگ، در بين مكانيزمهاى گوناگون اعتبارى، بعد از وامهاى مستقيم بانكى در مرتبه دوم قرار گرفته است.
نقش لیزینگ در صنعت حملونقل
«حملونقل» انتقال اشخاص و کالاها از نقطهای به نقطه دیگر است. صنعتی که به تجهیز ملزومات حمل و انتقال اشخاص و کالاها میپردازد بخش مهمی از اقتصاد ملی را تشکیل میدهد که به صنعت حمل ونقل شهرت یافته است. این صنعت سه بخش اساسی دارد: 1- تجهیزات ساختاری که مشتمل است بر شبکههای حملونقل (مانند جادهها، خطوط راه آهن و...) و ترمینالها (مانند بنادر، فرودگاهها) 2- وسایل حملونقل مانند کامیونها، هواپیماها 3- عملکرد یعنی ضوابطی که وسایل حملونقل بر اساس آن در شبکههای حملونقل حرکت میکنند مانند ضوابط قانونی و آییننامههای حملونقل. حملونقل هوایی، ریلی، جادهای و دریایی انواع ساده حملند. چنانچه حملونقل توسط ترکیبی از انواع مذکور صورت گیرد، حملونقل چند کیفیتی یا مرکب (Combined/ Multimodal Transport) نامیده میشود. حملونقل مرکب گاه توسط شخص واحد صورت میگیرد که تجهیزات مختلف حمل ونقل را در اختیار دارد و گاه ازسوی چند شخص یا موسسه که با یکدیگر تلفیق شدهاند. در مواردی نیز واسطهها مانند فورواردرها (Forwarding Agent) یا (Shipping Agent) عامل حملونقل مرکبند.
در عرف تجاری اصطلاح حمل سراسری (Throught Transport) معرف یک شیوه مستقل حملونقل نیست، بلکه ناظر بر مواردی است که حملونقل، اعم از آنکه ساده یا مرکب باشد، توسط بیش از یک شرکت یا موسسه حملونقل صورت میگیرد.تحولات و نوآوریهای كوچك و بزرگ زیادی در طول سالهای گذشته صورت گرفته تا تجربه مسافرتهای هوایی به شكل امروزی فراهم شود. لازم نیست شما حتما مسافر دائم خطوط هوایی باشید تا سرعت این تحولات را لمس كنید. شاید آنچه امروزه در هواپیماها دیده میشود، دیگر در پروازهای آینده وجود نداشته باشد و یقین داشته باشید كه در هواپیماهای مدرن آینده تغییرات بیشماری خواهید دید تا آسایش و امنیت بیشتری را در سفر تجربه كنید.حملونقل هوایی از دیرباز و فارغ از مرزهای فیزیکی کشورهای عضو سازمان هواپیمایی کشوری جهانی (ایکائو)، در حوزههای سامانهها و تجهیزات، تخصص و دانش منابع انسانی، دستورالعملهای کاری، زبان و زمان واحد دارای یکپارچگی و همسانی بوده است و این یکپارچگی با رفتن بهسوی پیادهسازی پروژه جهانی CNS/ ATM و استفاده از ماهواره در ناوبری هوایی بهصورت روزافزون پررنگتر میشود، بهگونهای که قوانین و مقررات ملی کشورها را تحتتاثیر قرار میدهد.
با روند جدید جهانی شدن این صنعت، برنامه جهانی ناوبری هوایی (GANP) ازسوی ایکائو تدوین و ضمن طرح و تصویب در اجلاسهای مهم ایکائو بهصورت مستمر بهنگام و به مناطق و کشورها جهت پیادهسازی ابلاغ میشود و کشورهای عضو، برنامه ناوبری هوایی ملی خود را متناسب با برنامه منطقهای و جهانی تنظیم و اجرا میکنند. صنعت هوانوردی تا امروز سوانح و حوادث فراوانی را پشت سر گذاشته است، اما هر بار مهندسان و متخصصان ایمنی پرواز، تمام تلاش و همت خود را به كار بردهاند تا با استفاده از آخرین فناوریها و دانش روز، تجربه متفاوتی را در هر سفر به مسافران كه ركن اصلی این صنعت هستند، اهدا كنند. تا حدود 50 سال پیش و قبل از آغاز عصر فضا، هوانوردی را كاربر اصلی آخرین مرز دانش و فناوری میدانستند.
وضعیت لیزینگ هواپیما : داراییهایی مانند املاک و مستغلات، سهام یا کالاها بهخوبی به پرتفوی سرمایهگذاران نهادی اضافه شده است. در محیط سرمایهگذاری فعلی که با نرخ بهره منفی روبهرو شده است، بحث دارایی حملونقل هوایی، موضوع جدیدی نبوده و با نگاه دقیقتر، لیزینگ هواپیما، با بازده پایدار که به راحتی قابل عرضه در بازار، انعطافپذیر در استقرار، با دوام و قابل مبادله است، برای سرمایهگذاران نهادی یک سرمایهگذاری جذاب به شمار میرود. این موضوع، لیزینگ هواپیما را بهعنوان یک پورتفولیوی جذاب همراه با ویژگیهای متنوع قابل توجه کرده و سرمایهگذاران را قادر به مشارکت در رشد قوی و نسبتا انعطافپذیر در بحرانها در بازار حملونقل هوایی میکند، بدون اینکه بهطور کامل تحتتاثیر نوسانات اقتصاد جهانی قرار بگیرد.
بررسی آمار لیزینگ هواپیما: در 1970 سهم لیزینگ هوایی در دنیا 5 درصد به تعداد 17 از 3722 فروند هواپیما بوده است. در سال 2012 این مقدار به 7/ 37 درصد به تعداد 7390 از 19594 فروند هواپیما رسید. پیشبینی میشود این میزان به بالای 50 درصد در سال 2020 برسد. به اين ترتيب «صنعت ليزينگ» بهعنوان اهرم و ابزار كارآمد ميتواند در خدمت تمامي بخشهاي اقتصادي و خدماتی قرار گيرد و با تامين منابع مالي و اعتباري ضروري شتاب به فعاليتهاي توليدي و خدماتي بدهد و مشكل اصلي فرآيندهاي توليد و خدمات را كه همانا كميت و كيفيت سرمايه است به نحو موثري تقليل دهد و زمينه رشد فعاليتهاي اقتصادي و خدماتی از جمله صنعت هواپیمایی را فراهم کند. صنعت هوایی ایران دارای پتانسیل بالایی بوده و به نظر میرسد باید همانند کشورهای دیگر در راستای توسعه و بازسازی خطوط هوایی از توان و ظرفیتهای شرکتهای لیزینگ نیز بهره برداری شود که این امر امکان مدیریت نقدینگی، خرید هواپیما با پیش پرداخت پایین، کاهش ریسک و... را برای شرکتهای هواپیمایی در بر خواهد داشت. در راستای مدیریت منابع، مصارف و پاسخگویی به نیازهای حملونقل هوایی ضمن ضرورت حمایت دستاندرکاران از صنعت لیزینگ (نرخ و هزینه تامین مالی، معافیت ارزش افزوده و...) لازم است از روشهای دیگر تامین مالی شامل لیزینگ مشارکت، لیزینگ سندیکایی و اهرمی نیز استفاده شود.
فرصتهاي صنعت ليزينگ براي توسعه ناوگان حمل و نقل هوايي كشور
علی زارعی
مدیر عامل و عضو هیات مدیره شرکت لیزینگ پارسیان
فضاي اقتصادي كشور در شرايط كنوني با توجه به عارضه «ركود تورمي» داراي ساختاري توسعهنيافته و رويكردهاي سنتي و مقطعي است. اقتصاد كشور در سطح كلان و خرد در شرايط حساس و پرتنشي قرار دارد. با توجه به مناسبات اقتصادي پساتحريم، تحولات ساختارهاي سياسي و مناسبات اجتماعي زمينههاي تغيير نگرش در اركان تصميمگير اقتصاد كشور بيش از پيش احساس ميشود. اقتصاد كشور در حال حاضر در نقطه عطفي قرار دارد كه شرايط قبل و بعد آن کاملا متفاوت خواهد بود. حجم تحولات و رويدادهاي پيش رو و ريسكهاي مترتب بر آنها اركان اقتصادي كشور را ملزم ميسازد به منظور برخورداري از انعطاف در رویارویی با موقعیتها و حوادث و اجرای برنامههایی که تحت شرایط و مقتضیات زمانی و مکانی پیش میآیند، همواره خود را با این گونه تغییرات و دگرگونیها منطبق سازند.
صنعت حمل و نقل يكي از بزرگترین صنايع بينالمللي در جهان است. بخش حمل و نقل يكي از مهمترين شاخصهاي سنجش توسعهيافتگي كشورها و زیرساخت توسعه تجارت است و در نظام رتبهبندي بينالملل گسترش سيستمهاي جابهجايي كالا و خدمات، جزو شروط ضرايب برتري كشورها محسوب ميشود زيرا رشد اقتصادي و اجتماعي جوامع وابستگي مستقيمي به توسعه ارتباطات و تنوع شيوههاي جابهجايي دارد و در مقابل بالندگي بخش حمل و نقل بدون ايجاد و توسعه زيرساختهاي اقتصادي مقدور نيست. میتوان نتیجه گرفت که بين كارآيي در بخش حمل و نقل و كارآيي عمومي اقتصاد و رشد اقتصادي، رابطه مستقيم و معنیداری وجود دارد.
شرايط اقليمي، جغرافيايي، ژئواستراتژيك و ژئوپليتيك ايران، همه از عواملي هستند كه نقش ترانزيتي ايران را در منطقه خاورميانه نشان ميدهد. بهطوري كه اين عوامل به كشور ايران اين امكان را ميدهد كه بتواند بهعنوان قطب اصلي حمل و نقل منطقهاي به ايفاي نقش بپردازد. البته اين درصورتي است كه اركان تصميمگير نگاه ويژهاي به صنعت حمل و نقل داشته باشند و تسهيلات لازم برای بسترسازي مناسب را فراهم سازند. بر اساس آمار مقدماتي که در گزارش «خلاصه تحولات اقتصادي ايران در سال 1393» توسط اداره بررسيهاي اقتصادي بانك مركزي جمهوری اسلامی ایران منتشر شده، ارزش افزوده بخش «حملونقل، انبارداري و ارتباطات» در سال 1393 (به قيمتهاي ثابت 1383) نسبت به سال 1392 حدود 9/ 2 درصد رشد داشته و از مبلغ 300،739 ميليارد ريال در سال 92 به مبلغ 309،340 ميليارد ريال در سال 93 افزايش يافته است. براساس گزارش مذكور سهم ارزشافزوده اين حوزه در نرخ رشد، 3 درصد توليد ناخالص داخلي سال 1393 حدود 4/ 0 درصد برآورد شده است.
اعتبارات طرحهای تملک داراییهای سرمایهای فصل حمل و نقل (ملی و استانی) بودجه سال 1395 در مجموع معادل 1.615.434 میلیارد ریال پیشبینی شده است. بررسی اعتبارات طرحهای تملک داراییهای سرمایهای برنامههای حمل و نقل در بودجه سال 1395 نشان میدهد که این اعتبارات نسبت به سال 1394 از رشد حدودا 9 درصدی برخوردار است. حملو نقل هوايي با 144 فروند هواپيما از كل مسافران جابهجا شده سهمي معادل 6/ 2 درصد داشته است. همچنين 784 ميليون تن كالا به وسیله ناوگان حمل و نقل در داخل كشور يا به مقصد خارج از كشور در سال مورد نظر جابهجا شده است كه سهم بخش حمل و نقل هوايي حدود 80 هزار تن بوده است. متاسفانه بخش حمل و نقل هوايي در «صنعت حمل و نقل» كشور به واسطه مشكلاتي كه با آن مواجه بوده است، نتوانسته سهم مناسبي با توجه به پتانسيلهاي موجود در اين عرصه از آن خود کند. صنعت حمل و نقل هوايي كشور در حال حاضر داراي چالشهاي فراواني است. يكي از مهمترین چالشهاي اين صنعت فرسوده بودن اين ناوگان است كه باعث افزايش مخاطرات و ضريب خطرپذيري مسافران، افزايش ميزان تاخیر پروازها يا لغو آنها، مشكل تامین قطعات و لوازم يدكي و صرف هزينههاي ارزي و... ميشود.
همان طور كه در قبل به آن اشاره شد به دليل فرسودگي ناوگان حمل نقل هوايي كشور، متاسفانه بخش قابلتوجهي از اين ناوگان به دلايل فني «زمينگير» است. براي محاسبه ظرفيت بهكارگيري ناوگان كافي است تعداد صندليهاي عرضه شده را به تعداد پرواز تقسيم کنیم. مطابق اطلاعات جدول شماره 1 در سال 1391 ظرفيت به كارگيري ناوگان حدود 144 فروند و سال 1392 و 1393 به ترتیب حدود 117 و 150 فروند بوده است. از طرفي متوسط ضريب صندليهاي اشغال شده طي سنوات مذكور 76 درصد است. براساس اعمال تحريمهای اقتصادي آمريكا در سال 1359، ايران حق خريد هواپيماهایي را دارد كه ساخت آنها مربوط به قبل از سال 1359 باشد يا اينكه كمتر از 20 درصد در ساخت آن هواپيما مشاركت داشته باشد. اين امر سبب شد كه اركان تصميمگير در اين عرصه، غالبا به طرف خريد هواپيماهاي دست دوم با بيش از 20،000 ساعت پرواز، روي آورند. هماكنون تعداد ناوگان هوايي مسافري ايران حدود 247 فروند هواپيما است كه سهم قابل توجهي از اين تعداد را ناوگان زمينگير و مستلزم تعمير و نوسازي، به خود اختصاص ميدهد. ميانگين سن هواپيماهاي مسافري ايرلاينهاي داخلي حدود 22 سال برآورد شده است. بالا بودن هزينههاي تعميرات و نگهداري «ناوگان زمينگير» و عدم امكان دسترسي آسان به قطعات و تجهيزات مورد نياز در اين زمينه از جمله مشكلاتي است كه بر دوش ناوگان حمل و نقل هوايي، سنگيني ميكند. براساس مفاد برجام و با لغو تحريمها، تامین و تدارك تجهيزات و ادوات هواپيماهاي مسافربري به منظور ترميم و بازسازي ناوگان فرسوده و به خصوص «ناوگان زمينگير» حمل و نقل هوايي كشور، امكانپذير ميشود.
به منظور نوسازي ناوگان و بازگشت رونق و توجيه اقتصادي در اين صنعت، مقامات صنعت هواپيمايي كشور ناوگان مورد نياز براي يك دهه آينده را حدود 500 فروند هواپيماي جديد به ارزش 50 ميليارد دلار برآورد ميكنند. در این راستا دولت طی دو تفاهمنامه برای خرید 80 فروند هواپیمای مسافربری از شرکت بوئینگ و 118 فروند هواپیما از شرکت ایرباس به توافق رسید. براساس این توافقات مقرر شد 118 فروند انواع ایرباس شامل 45 فروند ایرباس 321 و 320، 45 فروند ایرباس 330، 16 فروند ایرباس 350 و 12 فروند ایرباس 380 پهنپیکر برای ایرانایر خریداری شود. در پیشقرارداد مقرر شد تامین مالی این هواپیماها بهصورت فاینانس و سهم 85 درصدی کمپانی ایرباس در تامین فاینانس و تامین نقدینگی 15 درصدی ایرانایر انجام شود و البته مقرر شد بخشی از سهم 15 درصدی هما از محل تسهیلات صندوق توسعه ملی تامین شود، دولت هم ضمانت فاینانس را بر عهده میگیرد. شرکت بوئينگ آمریکا نیز هواپیماهای مدنظر برای فروش به ايران از طریق فاینانس را مدلهای بوئينگ ۷۷۷، ۷۸۷ و۷۳۷ اعلام کرد. علاوه بر این در حوزه هواپیماهای کوچک مذاکراتی با شرکت ایتالیایی-فرانسوی ATR صورت گرفت. تفاهمنامه با ATR برای خرید 20 فروند هواپیمای کوچک برای شهرهای دارای فرودگاههای کوچکتر و تعداد مسافر کمتر به امضا رسید. پس از اروپاییها نوبت به ژاپنیها رسید تا از طریق شرکت میتسوبیشی به سهمی از بازار هواپیمایی کشور دست یابند و مذاکرات درخصوص خرید 20 فروند هواپیمای کوچک برای مصارف کوتاهبرد داخلی از مدل MR و با تعداد سرنشین 70 تا 90 نفر صورت گرفت.
نحوه خرید 20 فروند هواپیما در قالب فاینانسلیز یا اجاره به شرط تملیک است.روند پیشرفت اجرای این توافقات با چالشهایی روبهرو بوده که سنگاندازیهای جناحهای سیاسی آمریکایی بالاخص در نهاد کنگره و همچنین نبود منابع مالی و مشکلات فاینانس قراردادها از جمله آنهاست. اگرچه مسوولان شرکت هما اظهار میکنند که مذاکره برای تامین فاینانس، پیگیری موضوع قرارداد و انتخاب بخشهای فنی هواپیما بین متخصصان ایرانایر، ایرباس و ATR با دقت و سرعت زیاد درحال انجام است و هیچ پروژهای متوقف نشده است. به نظر ميرسد تامین منابع مالي مورد نياز براي تحقق برآورد فوق با توجه به فضاي اقتصادي كشور و چشمانداز پيشروي فضاي پسا تحريم، از جانب شركتهاي هواپيمايي با درآمدهاي فعلي و از سوي نظام بانكي كشور كه طي سالهای گذشته بیشتر از ظرفیت خود اقدام به تامین مالی بنگاههای اقتصادی اعم از دولتی و خصوصی کرده، امكانپذير نیست.
همچنين تامین منابع مالي از طريق صندوق توسعه ملي كه از طريق بانكها منابع را در اختيار متقاضيان قرار ميدهد پاسخگوي نياز مالي اين صنعت نیست، چرا که بانكها هواپيما را بهعنوان وثيقه قابل قبول نميدانند و تضاميني بيش از داراييهاي ايرلاينها درنظر ميگيرند. صنعت حمل و نقل هوايي به دليل قيمت بالاي تجهيز ناوگان هوايي خود ميتواند از روشهاي مختلفي براي تامین مالي استفاده کند، اما «ليزينگ» در مقايسه با آنها اجراييتر و منعطفتر (سازگارتر) است. شركتهاي هواپيمايي كه قراردادهاي خريد هواپيما دارند، در بسياري از موارد از طريق قرارداد ليزينگ اقدام به خريد میکنند. انواع ليزینگ اعتباري هواپيما در جهان عموما به روشهاي زير صورت ميپذيرد:
* Dry Lease: فقط خود هواپيما بدون هيچنوع خدمات ديگري مانند: تامین خدمه پروازي، پشتيباني فني، بيمه و ... توسط مالك براي مدت معيني در اختيار مستاجر قرار ميگيرد.
* Wet Lease: در اين روش هواپيما همراه با بيمه، تعمير و نگهداري و تامین قطعه براي مدت معين توسط مالك در اختيار مستاجر قرار ميگيرد.
* ACMI Lease: در اين روش هواپيما همراه با كليه خدمات پس از فروش (بيمه، تعمير و نگهداري) و همچنين تامین خدمه پروازي و زميني براي مدت معين توسط مالك در اختيار مستاجر قرار ميگيرد.
صنعت ليزينگ با توجه به گستردگي و انعطافپذيري عمليات و استفاده از ابزارهايي مانند: «ليزينگ سرمايهاي (مالي)»، «ليزينگ اهرمي يا اجاره سه جانبه»، «ليزينگ برون مرزي و سنديكايي» و «اوراق صكوك اجاره» و امکان جذب منابع مالي ارزان قيمت بهواسطه شركت مالي بينالمللي (INTERNATIONAL FINANCE CORPORATION) يا (IFC) میتواند نقش بسزايي در راستاي توسعه ظرفيت ناوگان هوايي كشور داشته باشد. شركت مالي بين المللي (IFC) وابسته به بانك جهاني با هدف تشويق سرمايهگذاري و رونق اقتصادي در كشورهاي جهان سوم تاسیس شده است، شركتهاي ليزينگ كشور با استفاده از تسهيلات IFC يا موسسات مختلف مالي ديگر ميتوانند منابع مالي لازم براي اجاره اهرمي را تامین کند و با استفاده از منابع ياد شده هواپيماهاي مورد تقاضاي شرکتهای هواپیمایی كشور را در چارچوب قراردادهاي مربوطه به آنان واگذار کنند. امید است با حمايت دولت، قانونگذاران و سياستگذاران عرصه اقتصادي كشور از صنعت ليزينگ، زمينه تحقق حداكثري توسعه ناوگان حمل و نقل هوايي كشور كه نياز مبرمي به نوسازي و تجهيز ناوگان جديد دارد، با تكيه بر ظرفيتهاي داخلي در راستاي رويكرد اقتصاد مقاومتي فراهم شود.
