وکیل الرعایا
صاحبخبر - نازنین کیانی فرد وکیل پایه یک دادگستری میتوانید سؤالهای حقوقی خود را از طریق نشانی ایمیل iranbanoo@icpi.ir با مشاور حقوقی ما در میان بگذارید. مدت یک ماه است که ازدواج کردهام اما متأسفانه همسرم بعد از پایان جشن عروسی به همراه خانواده خود به منزل پدریاش رفت و مرا در بهت عجیبی قرار داد. او همان شب به من گفت که تا مهریهاش را تمام و کمال از من دریافت نکند، حاضر نیست به خانه من بیاید و زندگی مشترک را آغاز کند. من یک کارمند ساده هستم و قبل از عقد نیز این موضوع را به او گفتم که نمیتوانم مهریه ١٠٠٠ سکهای او را بپردازم ولی او در پاسخ به من گفت این میزان مهریه فقط جنبه نمادین دارد و برای حفظ آبرو و شأن وی در میان فامیلشان است و بس! حال چه باید بکنم؟ چه مدت باید در این وضعیت بلا تکلیفی باقی بمانم. وکیل الرعایا: آنچه از صحبتهای شما استنباط میشود این است که همسرتان از «حق حبس» خود در خصوص مهریهاش استفاده کرده است. زن برابر ماده ١٠٨٥ قانون مدنی میتواند تا زمانی که مهریه به او تسلیم نشده است، از ایفای وظایفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند. البته این زمانی حاکم است که مهریه او «حال» باشد؛ یعنی برای پرداختش مدتی در نظر گرفته نشده باشد. در طول این مدت با اینکه زن عملاً تمکین از شوهر خود ندارد، ولی به موجب اختیاری که قانونگذار به وی داده است میتواند تا مادامی که مهریه خود را دریافت نکرده است، در خانه پدری خود بماند و نه تنها تمکین نمیکند بلکه مستحق دریافت نفقه خود نیز است و تمکین نکردن او برخلاف قواعد کلی تمکین، مُسقطِ حق نفقهاش نخواهد بود. همچنین رأی وحدت رویه شماره ٧١٨ که در سال ١٣٩٠ از سوی هیأت عمومی دیوان عالی کشور صادر شد، ایفای وظایف زن از شوهر را مطلق دانسته است. با این مفهوم که زن، نه تنها میتواند از همسرش تمکین خاص نکند (وظایف خاص زناشویی) بلکه لزومی بر تمکین عام (وظایف عمومی زناشویی) هم ندارد و حتی میتواند زیر یک سقف هم قرار نگیرد. ولی بنا بر ماده ١٠٨٦ قانون مدنی، اگر زن قبل از اخذ مهریه به اختیار خود به ایفای وظایفی که در مقابل شوهر دارد اقدام کند و به اصطلاح یک بار هم تمکین کند، دیگر، این حق حبس برایش محفوظ نخواهد بود. بنابراین، شما یا باید مهریه او را برای آغاز زندگی مشترک پرداخت کنید و همچنین نفقه ایشان را هم در طول این مدت بپردازید یا برای طلاق اقدام کنید و با پرداخت نصف مهریه ایشان، چنانچه ماده ١٠٩٢ قانون مدنی متذکر شده، به زندگی مشترک هنوز آغاز نشدهتان پایان بخشید. البته بهتر است قبل از هرگونه اقدام قانونی، او را به یک مذاکره صلحآمیز دعوت کنید و با یادآوری عهد و پیمان قبل از ازدواج، او را به زندگی سراسر عشق دعوت کنید و ترجیحاً از یک متخصص و مشاور ازدواج نیز استفاده کنید. به هرحال، لطمهای که ایشان به لحاظ معنوی از یک ازدواج منجر به طلاق شده یک روزه میبیند به مراتب سنگینتر از بعد مادی قضیه خواهد بود و میتواند عواقب نه چندان خوشایندی را برای ازدواج آتی او به ارمغان آورد.∎