پس از کودتای نافرجام ترکیه، مقامات آنکارا دوست و دشمن را تشخیص دادند. این کودتا باعث شد که چهره برخی کشورهای دوست نما برای ترکیه آشکار شود.
کودتای نافرجام در ترکیه درسهای زیادی را برای مقامات، مردم این کشور و برخی دوستان و همسایگان ترکیه در پی داشت.
در جریان این کودتا تنها چند کشور پشت دولت قانونی ترکیه در آمدند و یکی از نخستین کشورهایی که کودتا را محکوم کرد و از دولت اردوغان دفاع کرد جمهوری اسلامی ایران بود.
علیرغم اختلافات جدی که میان ایران و ترکیه بر سر بحران سوریه و همچنین عراق وجود دارد، اما جمهوری اسلامی در شرایط کودتا از دولت و ملت ترکیه حمایت کرد و حتی بنا بر روایتی راهنماییهای ایران به مقامات ترکیه باعث ورود مردم به صحنه برای حمایت از اردوغان شد.
اکنون به نظر میرسد با شکست کودتا و سیاست ایران در قبال ترکیه، دو کشور بیش از گذشته به گسترش روابط خود بپردازند و در زمینه مسائل و بحرانهای منطقه شاهد نزدیک شدن سیاست آنها باشیم.
ایران و ترکیه دو کشور مهم و تدثیر گذار در غرب آسیا، پس از این میتوانند با همفکری و همگرایی خود بحرانی که دیگران در سوریه ایجاد کردهاند حل کنند.
بحران سوریه، موضوعی نیست که بتوان به شکل کنونی آن را حل کرد. حل آن نیازمند همکاری نزدیک سه کشور ایران، روسیه و ترکیه است.
اندکی چرخش در سیاستهای ترکیه نسبت به بحران سوریه و به ویژه بشار اسد، میتواند جنگ در این کشور را پایان دهد.
پذیرفتن این نکنه که اصرار بر کناره گیری بشار اسد از قدرت راه حل بحران این کشور نیست، میتواند راهگشا باشد. ترکیه باید به این نتیجه برسد. چرا که اکنون معضل و گرفتاری شدید منطقه تروریستهایی هستند که در این کشور وجود دارند و جنایت میکنند.
حفظ یکپارچگی سوریه و حمایت از تمامیت ارضی آن از دیگر لوازم کمک به دولت و ملت سوریه است. بیش از ۵ سال است که مردم سوریه در جنگ به سر میبرند و مسبب آن گروههای تروریستی هستند که کشورهای دیگر از آنها حمایت میکنند.
سفر اردوغان به مسکو و دیدار او با پوتین شاید باعث شود تا دولت ترکیه با سیاستهای روسیه همراه شود. این سفر اختلافات و تنشهایی که میان آنکار و مسکو بر سر ساقط کردن جنگنده روسیه ایجاد شده بود پایان داد.
اگر ترکیه از غرب زده و رویگردان شده است و پی به خدعه و نیرنگ آنها برده میتوان روی مقامات این کشور هم حساب کرد.
وزیر امور خارجه کشورمان پس از کودتای نافرجام در ترکیه سفری یک روزه به این کشور داشت و با همتای خود دیدار و گفتوگو کرد.
جمهوری اسلامی ایران در این زمینه هم پیش دستی کرد، چرا که برخی تحلیلگران و کارشناسان اعتقاد دارند پس از سیاستی که ایران در قبال کودتای نافرجام ترکیه گرفت، بهتر بود مقامات آنکارا به ایران سفر میکردند و ضمن قدردانی از حمایت دولت و ملت کشورمان از دولت و ملت ترکیه درباره مسائل گوناگون از جمله روابط دو کشور پس از کودتا و تحولات و بحران منطقه مذاکره میکردند تا به نتایج مطلوبی هم دست یابند.
محمد جواد ظریف پس از دیدار و گفتوگو با چاووش اوغلو همتای ترکیهای خود در نشست خبری مشترک با بیان اینکه مردم ترکیه با مقاومت در برابر کودتاچیان افتخاری برای مردم منطقه آفریدند، از نزدیکی روابط آنکارا و مسکو استقبال کرد.
وزیر خارجه ایران ضمن قدردانی از مهماننوازی مردم و دولت ترکیه گفت: مایلم به مردم ترکیه هم تبریک بگویم و هم قدردانی کنم از مقاومتی که در برابر کودتاچیان انجام دادند و افتخاری برای مردم منطقه آفریدند که مردم این منطقه اجازه نمیدهند کودتا و استفاده از زور بر دموکراسی و حقوق مردم فائق بیاید.
به گزارش فارس، رئیس دستگاه دیپلماسی ادامه داد: بسیار خوشحالیم دولت و مردم ترکیه توانستند بر کودتا پیروز شوند و این را حرکت بسیار مهم در جلوگیری از سرکوب خواست مردم توسط زور میدانیم.
ظریف اضافه کرد: روابط دو کشور مستحکم و گسترده است زمینههای همکاری بسیار فراوانی داریم. اشتراکات مذهبی و تاریخی دو کشور زمینه را برای همکاری دو ملت فراهم میکند البته تا هدف رهبران دو کشور فاصله زیادی داریم.
وی ادامه داد: برخی موانع در زمینه گسترش روابط وجود دارد که نیاز به مذاکره و رایزنیهای بیشتری دارد. باید این واقعیت را مدنظر قرار بدهیم که حوزههای مختلفی برای همکاری بین دو کشور وجود دارد.
وی با بیان اینکه با ترکیه برای مبارزه مشترک با تروریسم، افراط گرایی و فرقهگرایی دیدگاه و هدف مشترکی داریم، عنوان کرد: در برخی مسائل اختلاف نظر داریم و بر وحدت ارضی و اینکه باید با داعش و جبهه النصره و دیگر تروریستها برخورد شود، دیدگاه مشترکی داریم.
ظریف از برخی اختلاف نظرات ایران و ترکیه سخن گفت. به نظر میرسد این اختلاف نظر مهم و اساسی همچنان بر سر دولت قانونی بشار اسد باشد.
همچنان مقامات ترکیه اصرار بر کناره گیری بشار از قدرت هستند. شرایط سوریه فعلی را میتوان به شرایط کودتا علیه دولت اردوغان تشبیه کرد.
گروههای تروریستی ـ تکفیری با حمایت برخی دولتهای غربی مانند آمریکا و عربی مانند سعودی، یک کودتای بزرگی را علیه دولت و ملت این کشور راه انداختهاند.
ملت و دولت سوریه بیش از ۵ سال است مقابل تروریستهای ایستادگی کردهاند. مردم این کشور خواهان و هوادار دولت خود هستند که اگر نبودند، دولت در همان آغاز کودتا سقوط کرده بود.
اردوغان هم به خاطر حمایتهای مردمی از گزند کودتا در امان ماند در غیر این صورت این کودتا میتوانست با پیروزی کودتاچیان پایان یابد.
هم اکنون ایران و روسیه بر سر بشار اسد اشتراک نظر دارند، آنکارا هم باید دیدگاه خود را به تهران و مسکو نزدیک کند تا بتوان بحران را کنترل و مهار کرد.
چاوش اوغلو وزیر خارجه ترکیه نیز در این نشست خبری با بیان اینکه با ایران درباره تمامیت ارضی سوریه همفکریم، گفت: درباره سوریه رایزنی کردیم و با همکاری نزدیک و دوجانبه بیشتری این موضوعات را بررسی میکنیم. درباره تمامیت ارضی سوریه و اتحاد سوریه همفکر هستیم. تا به امروز برخی اختلافات را داشتیم، ولی علیرغم اختلافات به گفتگوی خودمان ادامه دادیم و بر این باوریم ایران میتواند نقش مثبتی در برقراری آتش بس پایدار در سوریه ایفا کند.
وی به علاقه و توجه ویژه سرمایهگذاران دو کشور برای سرمایهگذاری در کشور مقابل اشاره کرد و گفت: ما علاقهمندیم به آنها کمک کنیم و حجم مناسبات را بالا ببریم.
وی ادامه داد: امنیت در ایران را امنیت در ترکیه ارزیابی میکنیم و مطمئنیم ایران نیز بر این باور است.
وزیر خارجه ترکیه خاطرنشان کرد: پژاک و پکک، شاخههای مختلف یک سازمان تروریستی واحد هستند و تفاوتی با هم ندارند و امنیت منطقه و به ویژه امنیت ایران و ترکیه را تهدید میکنند.
وی بر مبارزه مشترک با داعش، النصره و گروههای تروریستی در منطقه تأکید کرد و افزود: بر مبارزه مشترک با این گروهها تأکید کردیم و بر همکاریهای خود برای صلح پایدار در سوریه خواهیم افزود و این همکاریها را تقویت خواهیم کرد.
وی از دولت و ملت ایران به خاطر حمایت از ملت و دولت ترکیه در کودتای اخیر قدردانی کرد.
وزیر خارجه ترکیه پیش از نشست خبری با ظریف در دیدار رسمی با او ضمن قدردانی از سفر ظریف به آنکارا گفت: وزیر خارجه ایران در همان لحظات اول کودتا و زمانی که هیچگونه تصویر روشنی از شرایط نبود بارها با تماس تلفنی، حمایت خود از دولت و ملت ترکیه را در مقابل کودتاچیان اعلام کردند.
مولود چاووش اوغلو در دیدار با محمدجواد ظریف ضمن قدردانی از سفر ظریف به آنکارا گفت: از برادرم محمدجواد ظریف که به ترکیه سفر کردهاند تشکر میکنم.
محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان همچنین با رجب طیف اردوغان رئیس جمهوری ترکیه دیدار و گفتوگو کرد.
جمهوری اسلامی ایران از اولین کشورهایی بود که کودتای ترکیه را محکوم و از دولت و ملت این کشور حمایت کرد.
فاصله گرفتن تهران و آنکارا از اختلافات بر سر سوریه
در سفر پساکودتای ظریف به ترکیه چه گذشت؟
صاحبخبر -
∎