گروه معدن: صبح روز گذشته مراسم تودیع و معارفه اولیه رییس سازمان بورس در حالی برگزار شد که به علت ناگهانی بودن تغییرات، وزیر اقتصاد هم به این مراسم نرسید و قرار است هفته بعد، تودیع و معارفه رسمی با حضور علی طیب‌نیا برگزار شود.
سه‌شنبه بعدازظهر خبر موافقت با استعفای محمد فطانت در سایت‌های خبری منتشر شد. هنگامی که جایگزینی شاپور محمدی با فطانت رسانه‌ای شد، گمانه زنی تحلیلگران مختلف نسبت به آینده بازار سرمایه نیز آغاز شد. به این ترتیب با این تغییر مدیریتی و انتصاب شاپور محمدی در سمت رییس سازمان بورس، بازار سرمایه تحرک پیدا کرد و به عبارتی قلب این بازار به تپش افتاد.
رکود حاکم بر اقتصاد
محمد فطانت با اشاره به انتخابات رییس جدید سازمان بورس گفت: قوی‌ترین مهره برای اداره بازار سهام در این مقطع انتخاب شده است. بیش از ۲۰ سال است که در اقتصاد کشور و در شرکت‌های با گردش ۱ میلیارد دلار، کار کرده‌ام و همیشه در دوران بحران به سازمان‌ها وارد شدم. به گزارش سنا، وی به رکود حاکم بر اقتصاد کشور در مدت زمان فعالیت‌اش در سازمان اشاره کرد و افزود: در ابتدای حضور در سازمان بورس، نرخ سود بانکی ۲۲ درصد بود و اکنون کاهش یافته است. من در رکودی‌ترین شرایط بازار سهام مدیر سازمان بورس بودم. فطانت ضمن قدردانی از همکاران و فعالان بازار سهام عنوان کرد: شاخص‌های بازار سهام در این مدت بهبود پیدا کرد، در اسفند ۱/۷ میلیارد دلار برای بخش نفت تامین مالی شد و این اطمینان را دارم که سرمایه‌گذاری در بورس نسبت به بانک‌ها شرایط بهتری خواهد داشت و بانک‌محوری در کشور به پایان می‌رسد. فطانت از برگزاری مراسم تودیع و معارفه رسمی با حضور وزیر اقتصاد خبر داد و گفت: تودیع و معارفه رسمی هفته بعد با حضور وزیر اقتصاد برگزار می‌شود. در این مراسم همچنین حسین قضاوی، معاون وزیر اقتصاد نیز به اهمیت بازار بدهی در کشور اشاره کرد و افزود: دولت به بازار بدهی اهمیت ویژه‌ای می‌دهد و با بازار بدهی ثبات به پایه پولی برمی‌گردد. رشد بورس در همه ابعاد از زمان عبده تبریزی آغاز شده و شاپور محمدی باید بازار بدهی را بیشتر توسعه دهد. معاون وزیر اقتصاد به تغییر رویه بازار سرمایه در سال‌های آینده اشاره کرد و ادامه داد: اوضاع بورس تا دو سال دیگر به طور کلی تغییر می‌کند و به این ترتیب بورس تعیین‌کننده اقتصاد خواهد بود.
همکاری بیشتر با سازمان امور مالیاتی
در ادامه این مراسم شاپور محمدی، رییس جدید سازمان بورس ضمن تشکر از اقدامات محمد فطانت در دوره ریاست‌اش بر این سازمان گفت: تعیین تکلیف قیمت خوراک و بحث معافیت مالیاتی دو کار عمده در ۲۰ ماه گذشته بود. همچنین برای بورس سند راهبردی تهیه شده و این سند تقدیم رییس‌جمهوری شده است. همچنین در سال گذشته ۱۰ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان اوراق بدهی منتشر شد. وی با اشاره به همکاری با سازمان امور مالیاتی ادامه داد: رییس سازمان امور مالیاتی تضمین کرده است که مشکل مالیاتی حال حاضر بازار حل شود و در این زمینه مساعدت شود و امیدوارم روزهای پررونقی را در پیش داشته باشیم. سیداحمد عراقچی، عضو جدید هیات مدیره سازمان بورس نیز در این مراسم گفت: تمام تلاش خود را برای رونق بازار سهام در پیش خواهیم گرفت.
حسن امیری دیگر عضو هیات مدیره سازمان بورس با اشاره به زحمات محمد فطانت در سازمان بورس گفت: بدون وقفه برای رشد و توسعه بورس تلاش خواهیم کرد و رییس پیشین سازمان بورس هم برای بازار زحمت زیادی کشید. حسن قالیباف اصل، مدیرعامل شرکت بورس نیز در این مراسم به مدت‌زمان ریاست فطانت بر بازار سرمایه اشاره کرد و گفت: فطانت فعال، اثربخش و کارآمد است و علی‌رغم مدیریت کوتاه شاهد توسعه بازار سهام بودیم. در این مراسم سیدعلی حسینی، مدیرعامل بورس انرژی نیز از رییس پیشین سازمان بورس تمجید کرد و گفت: فطانت به همه حسن اعتماد داشت و این ویژگی منحصر به فردی بود. در این مراسم شاپور محمدی، رییس جدید سازمان بورس و اوراق بهادار با حضور در محل این سازمان ضمن ابراز خرسندی از حضور در جمع همکاران پیشین خود، از زحمات محمد فطانت در ۲۰ ماه گذشته تشکر کرد. رییس جدید سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به روند تغییرات در دو روز گذشته از همکاری صمیمانه و برادرانه رییس پیشین سازمان تشکر کرد و گفت: این نشست نتیجه زحمات برادرانه دکتر فطانت است. وی با اشاره به زحمات فطانت در دوران تصدی با ذکر دو مورد از فعالیت‌های ایشان در این مدت گفت: کاهش نرخ خوراک پتروشیمی‌ها و بحث‌های مالیاتی ازجمله مواردی است که ایشان برای آن زحمات زیادی کشیدند. محمدی با بیان اینکه رییس سازمان امور مالیاتی گفته بر سر عهد خود با فطانت هستیم، گفت: هم‌اکنون یک طرح راهبردی بازار سرمایه به‌دست رییس‌جمهوری داده شده که محوری‌شدن نقش بازار سرمایه در تأمین مالی ازجمله موارد مطرح‌شده این سند راهبردی خواهد بود. رییس سازمان بورس و اوراق بهادار اظهار کرد: جایگاه بازار سرمایه به عنوان یک نهاد تنزیلگر در سطح کلان اقتصادی جای خود را پیدا کرده است. محمدی انتشار اوراق بدهی را تحولی بزرگ دانست و ادامه داد: دولت سال گذشته ۱۰ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان اوراق بدهی منتشر کرده که این تحول، تحول بسیار بزرگی است. سخنگوی جدید سازمان بورس با اشاره به اهمیت حجم نقدینگی گفت: ما نمی‌توانیم نرخ ذخیره قانونی را تغییر داده و عملیات بازار باز نیز نمی‌تواند تغییر کلی داشته باشد. وی به اقدامات مثبت رییس پیشین سازمان بورس در زمینه صکوک اشاره کرد و گفت: فطانت و سایر مسئولان سازمان بورس سال گذشته مردانه بابت انتشار صکوک دولتی تلاش کردند که بابت این امر باید به آنها نوبل مالی داده شود، این در حالی است که علاوه بر صکوک دولتی، برای ابزارهای دیگری مانند اختیارات خرید، فروش استقراضی و... زحمات زیادی کشیده شد. محمدی با اشاره به اینکه تخلفات بازار سرمایه بسیار کمتر از تخلفات بازار پول است، تصریح کرد: بازار سرمایه به خوبی روند خود را پیش می‌برد و امیدواریم این حرکت با شتاب بیشتری پیش رود. خاطرنشان می‌شود که جلسه تودیع و معارفه رسمی رییس سازمان بورس، هفته آینده با حضور وزیر امور اقتصادی و دارایی در محل این وزارتخانه برگزار می‌شود.
آینده روشن بازار سرمایه
مدیرعامل بورس کالا نیز در مراسم تودیع و معارفه اولیه رییس سازمان بورس و اوراق بهادار که با حضور چند نفر از معاونان وزیر امور اقتصادی و دارایی و مسئولان ارشد بازار سرمایه برگزار شد، گفت: در ابتدا باید از حمایت‌های محمد فطانت که در ۲۰ماه اخیر همواره برای تقویت جایگاه بورس کالای ایران در اقتصاد ملی تلاش کردند، صمیمانه تشکر کنم. به گفته حامد سلطانی‌نژاد، طرح‌های توسعه‌ای بورس کالا به‌ویژه در حوزه کشاورزی و ابزارهای مالی بدون حمایت‌های رییس پیشین سازمان بورس به ثمر نمی‌نشست. وی ضمن خیرمقدم به شاپور محمدی به‌عنوان رییس جدید سازمان بورس و اوراق بهادار و تشکر از حسن اعتماد شورای‌عالی بورس و وزیر اقتصاد به واسطه تعیین فردی که به تخصص و تعهد و شایستگی شناخته می‌شود، گفت: این انتخاب به طور قطع دارای ثمره و نتایج بسیاری در حوزه تدوین و طراحی ابزارهای مالی جدید و توسعه ابزاری و بازاری بازار سرمایه خواهد بود. وی با بیان اینکه ایشان دارای سوابق ارزشمندی در جایگاه‌های مختلف در بازار پول و سرمایه است، اظهار کرد: این انتخاب نشان‌دهنده عزم جدی مسئولان برای توسعه تامین مالی از بازار سرمایه و نقش‌آفرینی موثرتر این بازار است. سلطانی‌نژاد در پایان تصریح کرد: حمایت‌های بی‌شائبه رییس جدید سازمان بورس و اوراق بهادار از شفافیت معاملات کالایی در بورس کالای ایران در سمت‌های و موقعیت‌های قبلی و تخصص ایشان در ابزارهای مشتقه، نویدبخش توسعه معاملات بخش فیزیکی و مشتقه در بورس کالای ایران خواهد بود.
جهش شاخص کل به ۷۶هزار واحد
بازار سرمایه در روز گذشته و پس از چند روز رشد آرام، به یکباره افزایش یافت و به این ترتیب شاخص کل با رشد ۷۲۴واحدی روبه‌رو شد و به ۷۶هزار و ۲۲۵ رسید. به گزارش خبرنگار صمت از تالار حافظ در معاملات روز گذشته سرمایه‌گذاران در این روز، بیش از ۹۱۴میلیون برگه و حق تقدم در بازار دست‌به‌دست کردند که ارزش این مبادلات بیش از ۲هزار و ۳۲۱ میلیارد ریال بود و در ۶۵ هزار نوبت معاملاتی انجام شد. در روز گذشته مخابرات ایران، ملی صنایع مس ایران، پالایش نفت بندرعباس، س. نفت و گاز و پتروشیمی تامین، سرمایه‌گذاری صندوق بازنشستگی، گروه مدیریت سرمایه‌گذاری امید و سرمایه‌گذاری غدیر دارای بیشترین تاثیر مثبت بر شاخص کل بودند. همچنین در آخرین روز معاملاتی هفته کارخانجات قند قزوین، داروسازی زاگرس فارمد پارس، لبنیات پاک، ماشین‌سازی نیرو محرکه، بیمه پارسیان، زغال‌سنگ نگین طبس و کنترل خوردگی تکین‌کو بیشترین افزایش قیمت را تجربه کردند. بیشترین کاهش قیمت نیز در این روز متعلق به مارگارین، کویر تایر، فرآورده‌های نسوز آذر، صنایع کاغذسازی کاوه، عمران و توسعه پارس، لوله و ماشین‌سازی ایران و قند لرستان بود و این نمادها در انتهای جدول معاملات قرار گرفتند. همچنین در این روز سرمایه‌گذاران طولانی‌ترین صف‌های خرید را برای لبنیات پاک، مشارکت شهرداری سبزوار، سرمایه‌گذاری پارس توشه، پالایش نفت تبریز، دارویی رازک، مشارکت سایپا و سیماتن کارون تشکیل دادند. در مقابل سخت آژند، ماشین‌سازی اراک، ح. داروسازی دکتر عبیدی، صندوق س. پاداش سهامداری توسعه ۱، ایران ترانسفو، مشارکت شهرداری سبزوار و ایران ارقام با سنگین‌ترین صف‌های فروش به کار خود پایان دادند. گفتنی است در روز گذشته زامیاد با ۸۲میلیون سهم در صدر بیشترین حجم معاملات قرار گرفت و پس از سرمایه‌گذاری خوارزمی با معاملاتی به حجم ۶۹ میلیون سهم و فولاد مبارکه خراسان با معاملاتی به حجم ۵۹ میلیون سهم در جایگاه‌های دوم و سوم قرار گرفتند. همچنین ایران ترانسفو با معاملاتی به ارزش ۱۹۳میلیارد ریال در جایگاه نخست بیشترین ارزش معاملات قرار گرفت و پس از آن پالایش نفت بندرعباس با معاملاتی به ارزش ۱۷۷میلیارد ریال و معامله بلوکی ایران ترانسفو با معاملاتی به ارزش ۱۴۹میلیارد ریال در جایگاه‌های دوم و سوم بیشترین ارزش معاملات قرار گرفتند.
سخن آخر....
شرایط بازار سرمایه در سال‌های گذشته مانند بیماری است که هر روز به جای آنکه دردهایش مرهم پیدا کند، روزبه‌روز بیماری‌اش وخیم‌تر شده است. برخی از کارشناسان معتقدند وزیر اقتصاد این بار تصمیم دارد با تغییر مدیریتی پیشانی اقتصادی کشور، جانی دوباره به آن ببخشد و تحرکی را در این بازار به وجود آورد. فطانت در حالی وارد بازار سرمایه شد که اوضاع بورس چندان مطلوب نبود، البته در این مدت نیز بورس نتوانست روند مثبتی را تجربه کند و دیگر از آن جهش‌ها و شتاب‌های دائمی خبری نبود و فقط در چند مقطع بورس جهشی مثبت و چشمگیر داشت، اما در اغلب موارد سردی خود را به فعالان بازار منتقل می‌کرد. در دولت یازدهم این دومین باری است که رییس سازمان بورس تغییر می‌کند. به این ترتیب فطانت پس از ۱۹ ماه فعالیت که از آذر ۹۳ آغاز شده بود، در بازار سرمایه کنار گذاشته شد. شاخص کل بورس که همواره مهم‌ترین متغیر آن به شمار می‌آید، در نخستین روزی که فطانت به سازمان بورس آمد در عدد ۶۹ هزار و ۶۰۸ واحد قرار داشت و در آخرین روز فعالیت وی در این سازمان ۷۵ هزار و ۵۰۱ واحد را تجربه کرد. حال برخی‌ها انتظار دارند که با تغییرات جدید، اتفاقات مثبتی هم در بازار سرمایه رخ دهد، اما آیا با آمدن شاپور محمدی می‌توان انتظار داشت که بورس تکانی به خود بدهد و بتواند حداقل جایگاهی برای خود دست و پا کند؟ برخی می‌گویند که این اقدام حساب‌شده بود و در روزهایی که بازار کم‌رمق‌تر از همیشه و با خستگی و کسالت فعالیت می‌کند، این اتفاق می‌تواند با کمترین حواشی رخ دهد. اما باید توجه داشت که بورس در این سال‌ها هیچگاه قوی نشد و نتوانست جایگاه واقعی خود را بیابد و با وجود خواسته‌های بسیاری از افراد نتوانست به رقیبی برای بازار پول تبدیل شود یا اینکه حتی بتواند کمکی به بازار پول کند. در این مدت هم همواره سنگینی تامین مالی در ایران بر دوش بازار پول بوده و بازار سرمایه نقش چندانی نتوانست در این زمینه بازی کند.