برای پایان یورو 2016 و قهرمانی پرتغال در آن
چه کسی فوتبال را کشت؟
صاحبخبر - زمانی که مارک کلاتنبرگ انگلیسی سوت پایان دیدار فینال یورو 2016 را به صدا درآورد، یک کشور جدید به لیست قهرمانان این مسابقات اضافه شده بود. پرتغال برای اولینبار و در حالی که طی هفت دوره اخیر، پنج بار به نیمهنهایی مسابقات رسیده بود، جام قهرمانی را به لیسبون ببرد. پرتغال این قهرمانی را در شرایطی به دست آورد که فرانسویها در دو دوره اخیری که بهعنوان میزبان یورو و جام جهانی بودند (یورو 1984 و جام جهانی 1998) جام را در خانه نگاه داشتند. خروسها پس از شکست دادن آلمان در نیمهنهایی، قهرمانی را کاملا در دسترس میدیدند اما ضربه «اِدِر» مهاجم تیم پرتغال در دقیقه 109 وقتهای اضافه، تمام رویاهای آنان را به باد داد. پرتغال قهرمان یورو 2016 شده بود. وقتی ترایانوس دلاس، مدافع تیم ملی یونان در نیمهنهایی یورو 2004 و در استادیوم دراگون شهر پورتو دروازه تیم دوستداشتنی چک را در دقیقه 106 باز کرد، تمام رویای نگارنده در شب کنکور سال 1383 بر باد رفت. یونان با دفاع فوقالعاده و بردن تیمها با یک گل تا فینال رسید و در یکی از بیمزهترین دورههای برگزاری یورو، پرتغال میزبان را در فینال برد و قهرمان یورو 2004 شد. همان روزها فوتبال بر پایه دفاع همهجانبه، ضدحمله و بردهای تکگله بهعنوان مفهومی تازه به دایرهالمعارف تاکتیکهای این ورزش محبوب اضافه شده بود. فوتبال با یونان و سرمربی آلمانیاش - اتوری هاگل- جنبهای نازیبا اما نتیجهگرا یافته بود. 12 سال پس از قهرمانی یونان، پرتغال با فرناندو سانتوس قهرمان یورو شد. فرناندو سانتوس که دو سال پیش از سرمربیگری تیم ملی یونان اخراج شده بود، گویا بیماری فوتبال یونانی را با خود به تیم ملی پرتغال آورده بود. آنان در یورو 2016، هفت بار به میدان رفتند و تنها یک مسابقه را در 90 دقیقه با پیروزی به پایان رساندند. قرعه پرتغال روی کاغذ سادهترین قرعه مسابقات بود اما آنان در مصاف با تیمهای مجارستان، ایسلند و اتریش با سه مساوی در گروهشان سوم شدند. البته اگر تعصب ویژه ایسلندیها برای پیروزی و گل دقیقه 94 آنان به اتریش در آخرین بازی مرحله گروهی نبود، پرتغال به سمت سخت جدول و رویارویی با انگلستان و فرانسه میرفت. آنان با شاهکار ایسلندیها سمت آسانتر جدول را تجربه کردند و در حالی که هرگز فوتبال زیبایی ارائه ندادند اما قهرمان یورو شدند. قرعه، ایسلند، عدم جسارت فرانسه در فینال و یک رونالدو باعث شدند که روح فوتبال دوباره 12 سال بعد در یورو کشته شود و پرتغالی که اصلا زیبا بازی نمیکرد، قهرمان یورو شود. به این نامها دقت کنید: لوئیز فیگو، روی کاستا، دکو، رونالدو و... اینها تنها جمعی از ترکیب تیم رویایی پرتغال در یورو 2004 است. تیمی که با شایستگی تا فینال در خانه آمده بود اما دو بار در دیدار افتتاحیه و اختتامیه به یونان باخت و قهرمانی را از دست داد. اما معجزه یونان در آن مسابقات این بود که اسپانیا، روسیه، فرانسه و جمهوری چک را حذف کرد، نه اینکه مانند پرتغال در سمت آسان جدول و با یک بازی بیروح جام را به خانه ببرد. پرتغال در این مسابقات شباهت عجیبی به کارتون «فوتبالیستها» داشت. رونالدو همچون «سوباسو ازارا» تکستاره تیمش بود. او همچون سوباسا که ضربات چرخشی میزد، 88/2 متر به هوا پرید و تیم را با خود به پیش برد. وقتی در فینال رونالدو مصدوم شد، همچون مصدومیت سوباسا، بقیه بازیکنان همقسم شدند که جام را فتح کنند و در انتها همچون آن سریال کارتونی قهرمان شدند. گویی همهچیز در شب فینال یورو 2016 دست به دست هم داده بود تا روح بزرگ فوتبال به خاک سپرده شود و جام در دستان کاپیتان پرتغال آرام بگیرد. آن شب فوتبال مرده بود.∎