با نزديك شدن به روزهاي پاياني سال، بسياري از كارمندان، كارگران، بازنشستگان و مستمري‌بگيران دغدغه دريافت عيدي و پاداش پايان سال را دارند و خبرهاي مربوط به افزايش ميزان عيدي، نحوه و زمان دريافت آن را با وسواس خاصي دنبال مي‌كنند. به گزارش ايسنا، مبلغ عيدي مستمري‌بگيران و بازنشستگان تامين اجتماعي همه ساله توسط هيات وزيران مشخص و معمولا بهمن ماه اعلام مي‌شود كه به محض ابلاغ، سازمان تامين اجتماعي آن را به حساب مستمري بگيران واريز مي‌كند. سال گذشته سازمان تامين اجتماعي موفق شد با تامين منابع مورد نياز، عيدي بازنشستگان و مستمري بگيران تامين اجتماعي را بهمن ماه پرداخت كند كه ميزان عيدي آنها همچون كاركنان دولت و بازنشستگان كشوري، 603 هزار و 500 تومان تعيين شده بود. درباره عيدي كاركنان دولت نيز هرچند هنوز رقمي اعلام نشده ولي پيش‌بيني‌ها حاكي از آن است كه ميزان عيدي كارمندان در سال جاري 688 هزار تومان باشد كه البته مبلغ قطعي آن پس از تصويب هيات وزيران مشخص مي‌شود و به احتمال زياد در روزهاي آ‌ينده مصوبه هيات وزيران درباره نحوه پرداخت عيدي كاركنان دولت به سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور ابلاغ خواهد شد. اين در حالي است كه دولت براي كاركنان خود در سال 1391 حدود 402 هزار تومان، در سال 1392، 503 هزار تومان و براي سال 1393 نيز 603 هزار تومان عيدي واريز كرد كه از افزايش 100 هزار توماني رقم عيدي طي اين سال‌ها حكايت دارد. آنچه مسلم است تصميم‌گيري درباره رقم عيدي كاركنان دولت، درباره بازنشستگان كشوري نيز اعمال خواهد شد. سال گذشته رقم عيدي كاركنان و بازنشستگان كشوري 603 هزار و 500 تومان اعلام شد.

اما كارگران چقدر عيدي مي‌گيرند؟

مبناي تعيين عيدي پايان سال مشمولان قانون كار در طول 15 سال اخير براساس فرمولي است كه از سوي مجلس تصويب و تا به امروز اجرايي شده و نياز نيست كه همه ساله در شوراي عالي كار بررسي شود. به موجب ماده واحده قانون تعيين عيدي و پاداش سالانه كارگران شاغل در كارگاه‌هاي مشمول قانون كار مصوب 6/12/70 مجلس شوراي اسلامي، كليه كارفرمايان مكلفند به هر يك از كارگران خود به نسبت يك سال كار، معادل شصت روز آخرين مزد به عنوان عيدي و پاداش بپردازند. مبلغ پرداختي از اين بابت به هر يك از كارگران نبايد از معادل 90 روز حداقل مزد روزانه قانوني تجاوز كند. ضمنا به موجب تبصره يك ماده واحده مذكور، مبلغ پرداختي به كارگراني كه كمتر از يك سال در كارگاه كار كردند بايد به ماخذ 60 روز مزد و به نسبت ايام كاركرد در سال محاسبه شود. بر اين اساس حداقل عيدي كارگران دو برابر حداقل حقوق پايه و حداكثر عيدي به شرطي كه از مصوبه قانون كار بيشتر نشود، سه برابر پايه حقوق خواهد بود كه كارفرمايان موظفند بپردازند. شوراي عالي كار در اسفند سال گذشته با افزايش 17 درصدي، حداقل دستمزد كارگران را ۷۱۲ هزار و ۴۲۵ تومان تصويب كرد. بر اين اساس حداقل عيدي كارگران مشمول قانون كار با احتساب دو ماه 1,424,850 تومان و حداكثر عيدي 2,137,275 تومان خواهد بود. با وجود تاكيد فعالان كارگري مبني بر كاهش قدرت خريد كارگران و عدم تامين نيازهاي معيشتي آنها متاسفانه برخي كارفرمايان بدون در نظر گرفتن شرايط سخت و دشوار زندگي خانوارهاي كارگري، عيدي و پاداش كارگران را به سال آينده موكول و در خوشبينانه‌ترين حالت نيمي از آن را در انتهاي سال و مابقي را سال بعد پرداخت مي‌كنند. هرچند كه كارفرمايان تعمدي در اين زمينه ندارند و تنها به دليل نبود نقدينگي، بضاعت كم و برخي هزينه‌هاي تحميلي جانبي ناچار به در پيش گرفتن چنين رويه‌اي مي‌شوند اما برخي ديگر نيز به تناسب تمكن مالي خود تمام عيدي و پاداش پايان سال را به حساب كارگران خود واريز مي‌كنند. هادي ابوي، دبيركل كانون عالي انجمن‌هاي صنفي كارگران كشور در اين باره مي‌گويد: عيدي و پاداش كارگران مصوبه مجلس را دارد و بر اساس همان هم بايد همه ساله پرداخت شود ولي متاسفانه به بهانه شرايط اقتصادي، ركود و تورم هر سال شاهد هستيم كه عيدي كارگران با تاخير پرداخت مي‌شود در صورتي كه كارفرمايان بايد بدانند كه اگر تورم، گراني و افزايش قيمت براي آنها هست براي كارگران هم هست و از آن مستثنا نيستند. بنابراين انتظار جامعه كارگري اين است كه نسبت به پرداخت به موقع عيدي و پاداش آخر سال بر اساس قانون اقدام كنند. او درباره آن دسته كارفرماياني كه به جاي دو ماه، تنها يك‌ماه حقوق را مبنا و ملاك پرداخت عيدي و پاداش قرار مي‌دهند، گفت: چنين كاري خلاف قانون و ظالمانه است و كارگران مي‌توانند در صورت مشاهده چنين رفتاري به مراجع رسيدگي‌كننده يا هيات‌هاي حل اختلاف مراجعه كنند. كارفرمايان به خوبي مي‌دانند كه اگر اين رويه در پيش گرفته شود به ضرر خود آنها خواهد بود چون جريمه شده و جريمه اين مبلغ را بايد بپردازند. مقامات كارگري مي‌گويند با توجه به هزينه‌هاي سنگين اجاره‌بهاي مسكن و خوراك، بسياري از كارگران به عيدي و پاداش پايان سال خود اميد بسته‌اند لذا شايسته است كارفرمايان تا قبل از پايان سال آن را پرداخت و ترتيبي اتخاذ كنند كه دستكم بهمن ماه به دست آنها برسد تا هم قدرت خريد آنها در روزهاي پاياني سال كاهش نيابد و هم سال نو و ايام عيد را با دلگرمي و روحيه‌اي شاد در كنار خانواده سپري كنند. به گفته آنها رقم عيدي كارگران زياد نيست و تفاوت بين عيدي كارمند و كارگر محسوب نمي‌شود؛ شايد عيدي كارمندان يك عيدي رساست ولي كارمندان به طور جانبي از مزايايي برخوردارند درحالي كه عيدي كارگران در مقابل سختي‌هايي كه در طول يك‌سال به جان مي‌خرند زياد نيست. روز گذشته همچنين به نقل از مروج حسيني دبيركل كانون كارفرمايان اعلام شد: هيچ مالياتي به عيدي كارگران تعلق نمي‌گيرد.