به گزارش گروه تلکس شانا به نقل از روزنامه ایران، بهای نفت تا قیمت هر بشکه در ماه ژوئن 2014 فاصله زیادی دارد به طوری که تاکنون این کالا بیش از 70 درصد ارزش خود را از دست داده است
نفت شیل با‌وجود سهم بازار کوچک کل صنعت نفت جهان را مختل کرده است، زیرا بیش از نیمی از افزایش عرضه جهانی نفت از سال 2010 تاکنون به دلیل وجود آن است
عربستان تعداد بشکه‌های نفتی روانه شده به بازار را عامل چانه زنی خود در جهان می‌داند و از هر فرصتی برای حفظ آن در بازار و ممانعت از بازگشت بشکه‌های نفت ایران استفاده می‌کند
مازاد عرضه کشورهای غیر عضو در اوپک علاوه بر تشدید کاهش قیمت‌ها بهانه‌ای برای کشورهای عضو اوپک شده است
تنها در صورتی که تمام عرضه‌کنندگان نفت به یک توافق جامع بر سر کاهش تولید دست یابند، قیمت این کالا بالا خواهد رفت. در غیر این صورت قیمت نفت به کانال 20 دلار برای هر بشکه نیز وارد خواهد شد
بهای نفت در معاملات روز پنجشنبه هفته گذشته بیش از پنج درصد کاهش یافت و به سطوحی رسید که از سال 2004 تاکنون مشاهده نشده بود. این سقوط که در پی افزایش ذخایر انرژی امریکا، کاهش ارزش یوآن(واحد پولی چین) و دومین توقف اضطراری معاملات در بازار سهام چین رخ داد، بهای نفت را به کمترین سطح 12 سال گذشته رساند. به طوری که در این روز هر بشکه نفت برنت دریای شمال 32 دلار و 16 سنت معامله شد. با ادامه این روند انتظار می‌رفت که دیروز (جمعه) نیز قیمت‌ها نفت برنت به 30 دلار برسد اما با اعمال سیاست‌های پولی بانک مرکزی چین در جهت تقویت پول این کشور، قیمت جهانی نفت در روز جمعه کمی بهبود یافت و در بازار معاملات دیروز از رکورد کمترین رقم در ۱۲ سال اخیر فاصله گرفت. هر بشکه نفت برنت در معاملات روز جمعه 34 دلار و 32 سنت و هر بشکه نفتWTI معادل 33 دلار و 56 سنت معامله شد. با وجود این رشد اندک و ناپایدار قیمت نفت در روز گذشته، بهای نفت همچنان تا قیمت هر بشکه در ماه ژوئن 2014 فاصله زیادی دارد به طوری که تاکنون این کالا بیش از 70 درصد ارزش خود را از دست داده است. این موضوع بر شرکت‌ها و دولت‌هایی که تا حد زیادی به درآمد نفتی وابسته هستند فشار زیادی را وارد کرده است. تولیدکنندگان نفت خام اکنون به دنبال راه حلی برای منطقی کردن قیمت این کالا برای فرار از کسری بودجه هستند و به نظر می‌رسد تنها راه حل موجود کاهش عرضه نفت خام به بازار جهانی باشد چراکه در حال حاضر عرضه بیش از تقاضاست و چشم‌انداز رشد تقاضا نسبت به این مازاد عرضه که تقریباً 5/2 میلیون بشکه در روز تخمین زده می‌شود مساعد نیست. اما کدام تولید‌کننده دست نفت را خواهد گرفت و آن را از قعر
12 ساله خود دور خواهد کرد؟ آیا عاملان این مازاد عرضه تولید نفت خام را کاهش
خواهند داد؟
نفت شیل، متهم ردیف اول
نفت شیل با‌وجود سهم بازار کوچک کل صنعت نفت جهان را مختل کرده است، زیرا بیش از نیمی از افزایش عرضه جهانی نفت از سال 2010 تاکنون به دلیل وجود آن است. تولید نفت شیل امریکا در پایان سال 2014 فقط به پنج میلیون بشکه در روز رسید که این رقم کمتر از شش درصد تولید و مصرف جهانی نفت است با وجود این نخستین متهم کاهش قیمت نفت و بر هم خوردن تعادل میان عرضه و تقاضای نفت در بازار جهانی، محسوب می‌شود. تولید نفت شیل نسبت به نفت‌های متعارف موجود در میادین خاورمیانه پرهزینه‌تر است. کارشناسان اساساً هزینه‌های جانبی نفت از میادین شیل در داکوتای شمالی و تگزاس را روی 70 دلار در هر بشکه حساب کرده‌اند، اما دستاورد‌های بهره‌وری، قیمت همراه با سوددهی را به 60 یا حتی 50 دلار کاهش داده و این نوع نفت حتی در بهترین مناطق با 40 یا حتی 30 دلار نیز صرفه اقتصادی دارد. در حالی که نفت در بازه 30 دلار برای هربشکه قیمت‌گذاری می‌شود این موضوع یکی از چالشی‌ترین بحث‌های بازار نفت به شمار می‌رود. اینکه چرا امریکا به عنوان تولیدکننده نفت غیرمتعارف در قیمت‌های پایین‌تر از 40 دلار نیز تولید از منابع غیرمتعارف را ادامه می‌دهد و چه زمانی این تولیدات به طور کامل از بازار خارج خواهد شد؟ عده‌ای معتقدند که حتی در قیمت‌هایی که تولید نفت غیرمتعارف غیراقتصادی به نظر می‌رسد نیز امریکا حاضر به توقف استحصال نفت از منابع شیل نیست. اما پس از سه سال که تولید نفت امریکا به‌طور متوسط روزانه بیش از یک میلیون بشکه در روز افزایش یافته، عرضه نفت این کشور در سال 2015 به طور متوسط فقط 650 هزار بشکه در روز افزایش پیدا کرد و در سال 2016 انتظار می‌رود که روزانه 400 هزار بشکه کاهش یابد.
به نظر می‌رسد در چنین شرایطی تولید نفت غیرمتعارف تا اندازه‌ای کاهش یابد اما این کاهش به اندازه‌ای نخواهد بود که مازاد عرضه موجود نفت را جبران کند و قیمت‌ها را بهبود ببخشد. چراکه با افزایش مجدد قیمت نفت در بازار، تولید نفت غیر متعارف از سر گرفته خواهد شد.
عربستان متهم ردیف دوم و در عین حال مدعی
عربستان و متحدان این کشور در سازمان کشورهای صادر‌کننده نفت(اوپک) روی این موضوع حساب کرده‌اند که بازار نفت مجدداً با کاهش عرضه نفت غیرمتعارف و همین‌طور کاهش تولید روسیه به عنوان یکی از بزرگان عرضه نفت خام، متعادل خواهد شد و بازار می‌تواند افزایش صادرات نفت ایران در سال 2016 را جذب کنند؛ بر این اساس نیازی به کاهش حجم تولید این کشورها به تنهایی نخواهد بود. استراتژی عربستان به نظر می‌رسد دور از ذهن نباشد اما بخش اعظمی از مازاد عرضه موجود در بازار به سبب افزایش تولید این کشور و متحدانش در غیاب نفت ایران و همین‌طور سیاست‌های اتخاذ شده از سوی آن‌ها رقم خورده و اکنون این کشور نیز به عنوان پر نفوذترین عضو اوپک نسبت به بازگشت تعادل به بازار مسئول است. عربستان تعداد بشکه‌های نفتی روانه شده به بازار را عامل چانه زنی خود در جهان می‌داند و از هر فرصتی برای حفظ آن در بازار و ممانعت از بازگشت بشکه‌های نفت ایران استفاده می‌کند. این کشور در اجلاس‌های دو سال اخیر اوپک نه تنها با رعایت حفظ سقف تولید 30 میلیون بشکه‌ای سازمان و رعایت نظام سهمیه‌بندی اوپک موافق نبوده است بلکه به دنبال بهانه‌جویی برای ممانعت از بازگشت نفت خام ایران به بازار نیز هست. اخیراً ریاض برای کاهش تولید خود شرط گذاشته است که در صورتی تولید خود را کاهش خواهد داد که دیگر کشورهای عضو اوپک از جمله ایران و همین‌طور روسیه به عنوان تولیدکننده غیر عضو در این سازمان تولید خود را کاهش دهند. درحالی که ایران در آستانه لغو تحریم‌ها به سر می‌برد و در پساتحریم قصد دارد بازار نفت خود را مجدداً احیا کند و یک میلیون بشکه به تولید خود بیفزاید، این شرط عربستان پاسخی غیرمعقول به درخواست ایران به شمار می‌رود. ایران به دنبال تولید نفت مطابق با سهمیه خود در اوپک (2/4 میلیون بشکه در روز) است و برای آنکه قیمت نفت پایین‌تر نیاید از اعضای اوپک خواسته است تا به نظام سهمیه‌بندی اوپک پایبند باشند.
این نگرش عربستان در کنار تنش‌های هفته اخیر میان تهران و ریاض نگرانی بازار را تقویت کرده است. وخیم شدن روابط ایران و عربستان در پی اعدام و شهادت شیخ نمر النمر روحانی شیعه و حمله عده‌ای از معترضان ایرانی به سفارت عربستان در تهران و کنسولگری این کشور در مشهد فعالان بازار را به این فکر وا داشته که با بحرانی شدن روابط کشورهای منطقه خاورمیانه بعید است که کشورهای تولید‌کننده نفت منطقه در اجلاس بعدی اوپک بر سر کاهش حجم تولید به اجماع برسند. این به مفهوم ورود بی‌وقفه روزانه 6/1 میلیون بشکه نفت مازاد بر سقف 30 میلیون بشکه‌ای اوپک به بازار جهانی است. تحلیلگران بازار بر این باورند که با حذف تحریم‌های ایران مازاد تولید نفت اعضای اوپک به 6/2 میلیون بشکه در روز نیز خواهد رسید و این حال بازار نفت را بدتر خواهد کرد.
روسیه دست از تولید برنخواهد داشت
در همین حال روسیه که یکی از بزرگترین تولیدکنندگان نفت غیر عضو در اوپک است، مدام برای جبران کاهش قیمت‌ها، حجم تولید خود را در حد امکان افزایش می‌دهد. همان‌طور که اشاره شد این مازاد عرضه کشورهای غیر عضو در اوپک علاوه بر تشدید کاهش قیمت‌ها بهانه‌ای برای کشورهای عضو اوپک شده است. با وجود این وزیر انرژی روسیه از همکاری نکردن این کشور با کشورهای نفتی عضو اوپک و کاهش ندادن تولید آن خبر می‌دهد. تحلیلگران بازار نفت معتقدند تنها در صورتی که تمام عرضه‌کنندگان نفت به یک توافق جامع بر سر کاهش تولید دست یابند، قیمت این کالا بالا خواهد رفت. در غیر این صورت قیمت نفت به کانال 20 دلار برای هر بشکه نیز وارد خواهد شد. رشد اقتصادی اندک کشورهای مصرف‌کننده نفت توان جبران مازاد بیش از 5/2 میلیون بشکه‌ای نفت خام و بازیابی قیمت‌ها در بازار را ندارد.

عطیه لباف