آرمان: سرانجام بعد از بالغ بر دو ماه از زمان اعلام طرح كارت اعتباري 10ميليون توماني از سوي رئيس كل بانك مركزي، اين كارتها چاپ و آماده توزيع شدهاند، اما تغيير رويكرد اجرا در اين مدت كارشناسان را به اين باور رسانده كه اصلا اين طرح از ابتدا بدون ايده بود و بانك مركزي بدون برنامه قبلي آن را اعلام كرد و بعد به دنبال سازوكار طرح رفت كه در نهايت به بروز مشكلات بعدي آن انجاميد. تا امروز مشخص نشده اين طرح به چه صورت اجرا ميشود كه به سرنوشت يارانه نقدي و سهام عدالت دچار نشود. از اواخر مهرماه كه رئيس كل بانك مركزي، رئيس سازمان مديريت و برنامه ريزي و وزير اقتصاد گرد هم آمده و از طرحهاي خاص دولت براي اجراي بسته تسريع رونق اقتصادي سخن گفتند بيش از 70 روز گذشته است. اين طرح شامل فروش محصولات داخلي است و مسئولان با فروش محصولات خارجي با سود بيشتر مخالفت كردهاند. در اين باره رئيس بانك مركزي اعلام كرد كه توليدكنندگان ورود كالاهاي خارجي به طرح كارت اعتباري را نپذيرفتهاند و حتي از كاهش دوره بازپرداخت كه از دوسال مصوب در شوراي پول و اعتبار به 12ماه رسيده بود نيز بهشدت انتقاد كردند، هر چند بانك مركزي بازهم اعلام كرد كه هيچگاه دوره بازپرداخت دوساله به طور جدي مورد بحث و تاييد نبوده است! آخرين موضع بانك مركزي حاكي از صدور كارتهاي اعتباري و آمادگي براي توزيع آن است. حكيمي، معاون فناوري اطلاعات بانك مركزي، از شناسايي گروههاي هدف سخن گفته و اعلام كرده است كه جمعبندي ما براي اجراي اين طرح اكنون براي افرادي است كه تازه ازدواج كردهاند، هر چند كه حكيمي به چگونگي اجراي آن اشارهاي نكرده كه اين هم باز تغيير جهتي ديگر در توزيع كارتهاي اعتباري محسوب ميشود چرا كه همين چندي پيش بود كه بانك مركزي اعلام كرد كارتها عام بوده و گروهاي خاص را دربر نميگيرد، و به نظر ميرسد با اولويت زوجهاي جوان، بازنشستگان و كارمندان دولت اجرايي ميشود. حكيمي با بيان اينكه مشخص كردن گروههاي هدف و چانهزني نمايندگان توليدكنندگان روي نرخ كالاها مشكلات تاخير دو ماهه اجراي طرح كارت اعتباري است اعلام كرد كه زيرساختهاي صدور كارت اعتباري فراهم است. طهماسب مظاهري، رئيس كل اسبق بانك مركزي، درباره طرح كارتهاي اعتباري ميگويد كه اين عدم ثبات و تصميمات متفاوت طي دو ماه اخير نشان داد كه اين طرح از ابتدا ايدهاي پشت سر نداشت و بدون برنامه بوده است. او اضافه كرد كه اين طرح ميتواند در رونق اقتصادي تاثيرگذار باشد اما هنوز سازماندهي نشده و سياستهاي آن تعيين نشده و بعد از ايده راه اندازي آن ساز و كاري براي اجراي آن وجود ندارد. مظاهري تاكيد كرد كه دولت نبايد اشتباه هدفمندي يارانهها را تكرار كند و به توزيع همگاني كارتهاي اعتباري تن دهد. دولت بايد خانوارهاي نيازمند را شناسايي كرده و فقط به اشخاص نيازمند اين كارت كارتها تعلق گيرد. طلحان پور، رئيس اتحاديه لوازم خانگي، اعلام كرد كه اجراي طرح كارتهاي اعتباري مشخص نيست و تاكنون هيچ كارت اعتبارياي به كسي داده نشده است. از سويي ديگر بانك مركزي از پرداخت تسهيلات خريد لوازم خانگي با سود 12 درصد خبر داده است. طلحانپور گفت كه لوازم خانگي مانند صنعت خودرو نيست و در ركود شديدي به سر ميبرد و اطلاعاتي كه درباره تهيه كارتها براي بازنشستهها در اختيار شهروندان قرار گرفته نادرست است. اینکه اعلام شده براي هفتاد هزار بازنشسته كارت خريد تهيه شده نادرست است، زيرا فقط 13 هزار بازنشسته از اين طرح استقبال كردهاند و معلمان نيز انصراف دادهاند. با همه تفسيرها و انتقادها اين طرح از شنبه نوزدهم دي ماه براي يك ميليون نفر آغاز ميشود.
مشمولان كارتهاي اعتباري
گروه اول زوجهاي جواني هستند كه در سامانه دريافت تسهيلات ازدواج ثبت نام كرده و كد رهگيري دريافت كردهاند. گروه دوم كارمندان رسمي و پيماني دولت و گروه سوم بازنشستگان و مستمري بگيران تحت پوشش صندوق بازنشستگي كشوري كه دريافتي آنها كمتر از يك ميليون و 500 هزار تومان (15 ميليون ريال) است، هستند. زوجهاي جوان بدانند كه شنبه سامانه ثبت نام تسهيلات قرضالسحنه ازدواج باز ميشود و زوجهايي که كد رهگيري دارند، ميتوانند براي دريافت كارت اعتباري در اين سامانه ثبت نام كنند. درباره گروه دوم و سوم هم، فرمهايي از طرف دستگاهها در اختيار متقاضيان واجد شرايط قرار ميگيرد، همچنين فرم ديگري هم در هنگام ارائه كارت از طرف بانكها در اختيار آنها قرار ميگيرد كه بيشتر كاربرد احراز هويت دارد. دستگاه درخواستها را دريافت و به همراه گواهي كسر حقوق به بانك ارسال ميكند. سقف طرح كارت اعتباري براي افراد تا چهار برابر دريافتي ماهانه است. بنابراين فردي كه حداكثر 5/1ميليون تومان دريافتي دارد، كارت اعتباري شش ميليون توماني دريافت ميكند. براي هر كدام از زوجين هم سقف كارت اعتباري پنج ميليون تومان است كه در مجموع يك زوج 10 ميليون تومان دريافت خواهند كرد. هر زوجي كه در سامانه قرضالحسنه ازدواج ثبت نام كرده اما هنوز تسهيلات قرضالحسنه دريافت نكرده است، ميتواند كارت اعتباري دريافت كند و محدوديتي براي آنها نيست. حدود 400 هزار نفر در سامانه تسهيلات قرضالحسنه ازدواج ثبت نام كردهاند كه مشمول اين طرح ميشوند. همچنين حدود 600 تا 700 هزار نفر از كارمندان و بازنشستگان هم شرايط دريافت كارت اعتباري را دارند. بنابراين حدود يك ميليون (تا يك ميليون و 100 هزار) كارت اعتباري توزيع خواهد شد. ناصر حكيمي، رئيس كل فناوري اطلاعات بانك مركزي، درباره مدت زمان استفاده از كارتهاي اعتباري اعلام كرد كه مدت زمان استفاده از اين كارتها يك سال است.
∎