گروه جهان: مقامات سازمانها و کشورهای جهانی درخصوص پیامدهای اقدام نسنجیده عربستان در منطقه ابراز نگرانی کردند. واکنشهای بینالمللی به اعدام شیخ نمر باقر النمر، روحانی برجسته شیعه و فعال حقوق بشر عربستانی در فاصله یک روز پس از اعدام وی همچنان ادامه یافت و مقامات جهانی از عراق گرفته تا اروپا و آمریکا اقدام آلسعود اخیر را مورد انتقاد قرار دادند و شماری از مسلمانان جهان نیز با برپایی راهپیمایی و تظاهرات اعتراض خود به اعدام شیخ شیعیان عربستان را نمایش دادند.
در این راستا سخنگوی «بان کیمون» دبیرکل سازمان ملل در بیانیهای درخصوص اعدام شیخ نمر و 46 تن دیگر در عربستان عنوان کرد که اعدام
شیخ نمر و شماری از زندانیان به دنبال محاکمهای صورت گرفته که ابهامات و نگرانیهای شدیدی درخصوص ماهیت اتهامات و عادلانه بودن روند این دادگاه وجود داشته است. سخنگوی بان کیمون با اشاره به اینکه دبیرکل سازمان ملل پیش از این در گفتوگوهایی با مقامات عربستانی خواستار نفی احکام اعدام شده بود، عنوان کرد «دبیرکل سازمان ملل همچنین خواستار آرامش و خویشتنداری در واکنش به اعدام شیخ نمر شده و از تمامی رهبران منطقهای میخواهد که برای اجتناب از تشدید تنشهای فرقهای در منطقه با یکدیگر همکاری کنند». زید رعد الحسین، کمیسیونر عالی حقوق بشر سازمان ملل نیز روز گذشته در اظهارتی گفت «اعدامهایی که عربستان در روز شنبه انجام داد یک تحول بسیار آزاردهنده بود؛ بهویژه آنکه برخی از اعدامشدگان تنها متهم به جرایم غیرخشونتآمیز شده بودند».
«فیلیپ لوتر» سرپرست خاورمیانه در سازمان عفو بینالملل نیز هدف از اعدام شیخ نمر به «اتهام تروریستی» را تسویهحساب سیاسی خواند و از افزایش اجرای احکام اعدام در شبه جزیره عربستان انتقاد کرد. لوتر در این خصوص عنوان کرد «مقامات عربستانی میگویند این احکام اعدام را در راستای حفاظت از امنیت کشور اجرا کردهاند؛ اما به نظر میرسد اعدام شیخ نمر باقر النمر در راستای اعدامهایی برای تسویهحساب سیاسی زیر پوشش مبارزه با تروریسم بوده باشد. مدیر بخش خاورمیانه عفو بینالملل افزود «این اقدام عربستان در حقیقت تلاشی برای ساکت کردن صدای انتقادها علیه این رژیم بهویژه در میان گروههای فعال شیعه این کشور است».
در آمریکا نیز «جان کربی» سخنگوی وزارت خارجه این کشور نیز در بیانیهای با ابراز نگرانی نسبت به اقدام اخیر متحد خود در منطقه عنوان کرد «ما پیشتر نگرانیهایمان را در مورد روندهای قضائی در عربستان سعودی ابراز کردهایم و این نگرانیها را با بالاترین مقامات دولت عربستان در میان گذاشتهایم. اکنون بار دیگر از دولت عربستان میخواهیم ضمن احترام و حمایت از حقوق بشر، روند شفاف و عادلانه را در همه پروندههای قضائی تضمین کند». سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در ادامه تصریح کرد «ما بهویژه نگرانیم که اعدام نمر النمر، روحانی برجسته شیعه و فعال سیاسی خطر تشدید تنشهای فرقهای را به همراه خواهد داشت؛ آنهم زمانی که نیاز فوری به کاهش این تنشها لازم است». وی همچنین عنوان کرد «در این زمینه، ما مجددا بر ضرورت تلاش بیشتر رهبران منطقه برای کاهش تنشهای منطقهای را تأکید میکنیم».
«فدریکا موگرینی» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز در بیانیهای درخصوص از میان رفتن آزادی بیان و احترام به حقوق سیاسی و شهروندی در عربستان و همچنین تبعات خطرناک آن ابراز نگرانی کرد. اتحادیه اروپا در این بیانیه ضمن مخالفت شدید با اعدام تحت هر شرایط و بهخصوص در موارد اعدامهای گروهی مقامات سعودی را به پیشبرد آشتی میان جوامع مختلف در این کشور فراخوانده است. موگرینی همچنین عنوان کرد «پرونده
شیخ نمر این ظرفیت را دارد که به تنشهای فرقهای در منطقه دامن بزند؛ تنشهایی که تا بدین جا نیز آسیب بسیاری به منطقه وارد کرده است». همچنین وزارت خارجه آلمان نیز با انتشار بیانیهای ضمن محکوم کردن اعدام رهبر برجسته شیعیان در عربستان توسط دولت سعودی خاطرنشان کرد که این اقدام ریاض نگرانیها درخصوص افزایش تنشها و شکاف در منطقه را افزایش میدهد.علاوه بر مقامات غربی، آیتالله سیستانی، مرجع عالیقدر شیعیان عراق نیز با انتشار پیامی شهادت شیخ نمر و جمعی از مردم قطیف عربستان را تسلیت گفت. مرجع شیعیان عراق در این پیام نوشت «با نهایت تاسف و تاثر، خبر شهادت جمعی از برادران مومن خود در منطقه که خونهای پاک آنها به ناحق و از روی ستم به زمین ریخته شد را دریافت کردیم که در میان آنها، نام دانشمند مرحوم شیخ نمر النمر نیز دیده میشود». در ادامه پیام آمده است:«ما این اقدام را محکوم میکنیم و به همه شما بهویژه خانوادههای این افراد، تسلیت میگوییم و از خداوند قادر و متعال میخواهیم که این شهدا را با رحمت خود به آرامش برساند و آنها را با اولیاء الله و پیامبر اکرم(ص) و خاندان پاکش محشور کند به خانوادهها و بازماندگان آنها صبر و آرامش عطا کند که هیچ قدرت و قوهای بالاتر از خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست».
همگام با مقامات بینالمللی، رسانههای جهانی نیز در روز گذشته ابعاد مختلف اعدام شیخ نمر توسط دولت عربستان را مورد بررسی قرار دادند. روزنامه واشنگتنپست نیز در گزارش روز گذشته خود نوشت «شیخ نمر باقر امین النمر، روحانی برجسته در عربستان که توسط حکومت این کشور اعدام شد، صدای اعتراض به تبعیض مذهبی پادشاهی آل سعود و لزوم پایان دادن به حکومتهای مستبد و خودکامه در خاورمیانه بود». این روزنامه آمریکایی در ادامه نوشت «اعدام نمر از جانب عربستان، منطقه ملتهب خاورمیانه را در التهابی تازه فرو برده و دیپلماسی در جریان برای آرام کردن تنشها، درگیریها و خونریزیها را نابود میکند».
پایگاه اینترنتی هافینگتون پست آمریکا در مقالهای تناقض میان اعدام دستهجمعی 47 نفر در یک روز در عربستان و در عین حال عضویت این کشور در شورای حقوق بشر در سازمان ملل را به تمسخر گرفت. در این مقاله همچنین با اشاره به بهرهمند بودن عربستان از پشتیبانی همپیمانانی نظیر آمریکا و انگلیس در شورای حقوق بشر سازمان ملل نوشت «اعلام خبر اعدام 47 زندانی در عربستان شامل روحانی با نفوذ شیعه نمر باقر النمر در روز شنبه باعث اعتراضات گسترده در مناطق شیعهنشین سراسر جهان از خود عربستان گرفته تا بحرین و کشمیر شد». روزنامه بریتانیایی گاردین نیز در تحلیل خود اقدام اخیر عربستان در اعدام شیخ نمر و 46 تن دیگر از مخالفان در این کشور را با توجه به نوع واکنش احتمالی ایران، چالش مستقیمی برای تهران خوانده است. در این تحلیل عنوان شدهاست که «پرونده شیخ النمر تبدیل به یک آرمان مشهور در میان شیعیان جهان در بافت شرایط انسانی و ژئوپلیتیکی شد. سرنوشت النمر با جنگهای کلیتر قدرت در منطقه میان کشورهای سنی تحت حمایت خاندان سلطنتی عربستان از یک طرف و شیعیان تحت حمایت ایران از طرف دیگر ارتباط داده شده است. ایران مکررا تقاضای آزادی شیخ النمر را مطرح کرده و در ماه اکتبر به ریاض که حکم اعدام وی را تأیید کرد، هشدار داد اعدام او باعث پرداختن تاوان سنگینی از سوی عربستان خواهد شد. ملک سلمان، پادشاه عربستان تا آخرین لحظه این اختیار را داشت که حکم اعدام شیخ النمر را تبدیل به حکم دیگری کرده و فرمان عفو صادر کند. با این حال او هیچ یک از این کارها را انجام نداد و به جایش تصمیم گرفت که این اعدامها اجرا شوند و ظاهرا این کار را همزمان باسال نو میلادی یعنی زمانی که توجه عمومی در دیگر کشورها به تعطیلات معطوف است، انجام داد».
انتقاد جامعه بینالملل از آلسعود
سازمان عفو بینالملل: عربستان دست به تسویه حساب سیاسی زده است وزارتخارجه آمریکا: اعدام شیخ نمر خطر درگیریهای فرقهای را افزایش میدهد اتحادیه اروپا: درباره از میان رفتن آزادی بیان در عربستان نگرانیم آیتالله سیستانی: اقدام عربستانسعودی محکوم است
صاحبخبر -