شناسهٔ خبر: 9924326 - سرویس فرهنگی
نسخه قابل چاپ منبع: روزنامه خراسان | لینک خبر

یلدا؛ضیافتی با طعم خاطره و مهربانی

صاحب‌خبر -
علیرضا کافی- یادش بخیر،شب یلدا هم شب یلداهای قدیم.فال حافظ بود و خاطره های پدر بزرگ.کسی خودش را  مقید به خرید آجیل مخصوص شب یلدا و چندین نوع میوه نمی کرد.بچه ها باهم بازی می کردند و حسابی خوش می گذشت.اینها را پدر بزرگ می گوید و با آهی از سر افسوس می گوید: شب یلدای امسال کسی گوشی موبایل با خودش نمی آورد!می خواهم برایتان فال حافظ بگیرم.می خواهم از خاطرات گذشته و شیطنت های پدر و مادرهایتان بگویم.حرف هایش که تمام می شود همه به فکر فرو می رویم و ذهنمان پر می کشد به سال های نه چندان دور.به آن سال هایی که همه چیز ساده بود.خیلی راحت دور هم جمع می شدیم.تمام تنقلاتمان یک کاسه تخمه بود و خنده هایی که فضای خانه را پر می کرد.یادش بخیر آن روزها خبری از این گوشی ها و تبلت هانبود.آن روزها که هنوز کسی حرف هایش را درفضای مجازی نمی زد کلی حرف برای گفتن داشتیم.حرف هایی که هنوز خاطراتش گوشه ای از ذهنمان را به خود درگیر کرده ویک حس خوب و به قول امروزی ها نوستالژیک برایمان رقم می زند.شب یلدا بلند ترین شب سال است؛ولی با تفاوت یک دقیقه.یک دقیقه ای که بنای رسمی زیبا میان ما ایرانی ها شده تا بیشتر کنار هم باشیم،بهتر یکدیگر را ببینیم و از باهم بودنمان لذت ببریم.رسمی که چند سالی می شود مانند خیلی رسوم دیگر گرفتار حاشیه شده است.از تجمل گرایی و تشریفات تا فضای مجازی و دوری افراد خانواده حتی وقتی کنار یکدیگر نشسته اند.با دکتر مجید ابهری رفتار شناس که صحبت می کنم باورهای فرهنگی را اساس بسیاری از روابط عاطفی و تشریفات اجتماعی می داند ومی گوید:فلسفه این گونه عقاید ایجاد محیطی مملو از عاطفه در میان خانواده ها بوده است.بسیاری از آنها برای تولید تفاهم در بین افراد جامعه پایه ریزی شده اند.درست مانند روزها و شب های مختلفی که در آداب و رسوم ما ایرانیان ثبت شده و هریک از آنها در کنار ریشه علمی و عقلی دارای ارکان انسانی و اجتماعی هم هستند. رئیس بنیاد صیانت از نهاد خانواده قوه قضاییه شب یلدا را یکی از همین آداب و رسوم مورد اشاره می داند و معتقد است که تفاوت یک دقیقه ای برای اینکه یلدا بلند ترین شب سال شود بهانه ای است برای اینکه خانواده ها اقدام به برگزاری یک گردهمایی عاطفی بین اعضای فامیل و خانواده کنند.دکتر ابهری می‌گوید: حافظ خوانی و شاهنامه خوانی درکنار گفت وگوهای خانوادگی و فامیلی اصلی ترین محورهای برگزاری این شب است اما این مراسم برای خیلی ها مانند بسیاری از مناسبت ها به تشریفات آلوده شده و از چند روز قبل موضوع آجیل شب یلدا ،میوه ها و خوراکی های ویژه این شب و گرانی آنها نوعی اضطراب اجتماعی درجامعه ایجاد می کند. این استاد دانشگاه باتاکید بر اینکه پدران و مادران ما سادگی و صفا را اصلی ترین رکن سفره یلدا قرار می دادند واین شب را بهانه‌ای برای صله رحم و درکنار هم بودن می دانستند ،می‌گوید:متاسفانه این روزها بعضی از خانواده ها یلدا را با تشریفات درآمیخته اند و از فلسفه اصلی آن که باهم بودن است دور شده اند.شب یلداهای امروزی هریک از اعضای خانواده درکناری نشسته و با گوشی تلفن همراهشان یا مشغول بازی اند یا گفت وگو در فضای مجازی را به گفت وگو با آدم های اطرافشان ترجیح می دهند. ابهری معتقد است انتقال این آموزه های فرهنگی و اجتماعی به نسل های بعد باید به دور از تشریفات صورت گیرد و بچه های ما یاد بگیرند در هر شرایطی این رسوم تاریخی را با کمترین تشریفات برگزار کنند.این استاد دانشگاه ، فلسفه اصلی یلدا در تاریخ کهن ایران را پایه ای برای تقویت ارتباط عاطفی می داند و توصیه می کند: با برگزاری صحیح و به دور از تشریفات این مراسم الگوی مناسبی برای حفظ آداب و رسوم ملی مان نزد فرزندانمان باشیم.
 
∎​