شهروند| جنگی که طی ماه‌های اخیر در بازار جهانی نفت شکل گرفته، یادآور وضعیتی است که در دهه 80 میلادی بر این بازار حاکم شده بود. در سال‌های 1985 و 1986 تولیدکنندگان بزرگ نفت سعی می‌کردند برای به دست آوردن سهم بازار بیشتر، نفت بیشتری تولید کنند. اما تفاوت بارز و خطرناک حال حاضر بازار با آن دوره این است که تقاضای نفت‌خام به شدت روبه کاهش است و این موضوع فشار بیشتری بر قیمت‌های نفت وارد می‌کند. چین و اروپا به‌عنوان یکی از بزرگترین خریداران نفت در دنیا حجم خرید خود را کاهش داده‌اند و با پرشدن ذخایر استراتژیک کشورها که در 7‌سال اخیر بی‌سابقه است، روزبه‌روز بر مازاد عرضه در بازار افزوده می‌شود. اما با وجود رسیدن بهای جهانی نفت به کمترین رقم خود در 7‌سال اخیر، هیچ‌گونه نشانه‌ای از تلاش برای به تعادل رساندن بازار به چشم نمی‌خورد و عربستان به‌عنوان آغازگر این بازی خطرناک نه‌تنها از تولید خود نکاسته، بلکه در اندیشه راه‌هایی برای افزایش آن است. به‌طوری که این کشور با خرید سهام پالایشگاه‌های بزرگ آسیایی به‌عنوان خریدار 70‌درصد از تولید عربستان، به دنبال تضمین فروش مازاد تولید خود است. به گزارش بلومبرگ، در مرکز پالایشگاه اونسان کره‌جنوبی خیابانی قرار دارد که به احترام وزیرنفت عربستان، «جاده النعیمی» نامگذاری شده است. دلیل این کار این است که شرکت دولتی نفت عربستان 65‌درصد سهام این مجموعه را دراختیار دارد.
درحالی ‌که شرایط بازار نفت از ‌سال گذشته از نظر تعادل عرضه و تقاضا رو به وخامت گذاشت، بی‌نتیجه ماندن نشست 168 اوپک که در آن روی هیچ سقف تولیدی توافق نشد، شرایط را پیچیده‌تر کرده است. این درشرایطی است که هرچند در ظاهر اما همواره سازمان کشورهای صادرکننده نفت سقف مشخصی را برای تولید اعضا تعیین می‌کرد، ولی در نشست اخیر اختلافات به‌حدی بود که بیانیه پایانی اوپک درباره مهم‌ترین موضوع یعنی سقف تولید سکوت کرده است. موضوعی که از دیدگاه تحلیلگران به معنای این است که این کارتل نفتی دیگر توان تصمیم‌گیری واحد درخصوص وظایف خود را ندارد.
نفت 20 دلاری از هم‌اکنون
درشرایطی که روز گذشته قیمت هر بشکه نفت برنت با ۸۶سنت کاهش به ۳۷دلار و ۵۹سنت رسید، سرمایه‌گذاران منتظر نتیجه نشست فدرال رزرو آمریکا در مورد افزایش نرخ بهره هستند، چراکه درصورت افزایش نرخ بهره با بالا رفتن ارزش دلار، قیمت کالاهای مختلف ازجمله نفت پایین خواهد آمد. قیمت نفت از اواسط ‌سال 2014 تاکنون حدود دوسوم کاهش یافته و قیمت نفت به پایین‌ترین رقم از‌ سال 2004 تاکنون رسیده است. برهمین اساس موسسه اعتبارسنجی مودیز پیش‌بینی خود از قیمت نفت برنت در‌ سال ۲۰۱۶ را تا ۱۰دلار کاهش داد و به ۴۳دلار رساند. اما زمانی که قیمت فروش نفت‌خام‌های مختلف در بازارهای جهانی را بررسی کنیم، مشاهده می‌کنیم که از هم‌اکنون به نرخ 20دلاری قیمت هر بشکه نفت که کارشناسان برای آینده پیش‌بینی می‌کردند، نزدیک شده‌ایم و برخی تولید‌کنندگان نفت درواقع با قیمت‌هایی بسیار پایین‌تر از 35دلار سر می‌کنند.
به گزارش بلومبرگ، ترکیبی از نفت مکزیک درحال حاضر کمتر از 28دلار (پایین‌ترین قیمت 11‌سال گذشته) دادوستد می‌شود. عراق سنگین‌ترین نفت خود را به خریداران آسیایی حدود 25دلار در هر بشکه می‌فروشد و در غرب کانادا برخی تولید‌کنندگان نفت تولیدی را کمتر از 22دلار در هر بشکه معامله می‌کنند.
خوشبینی اوپک و ایستادگی ایران
درمقابل تمام تحلیل‌ها و پیش‌بینی‌های کارشناسی از آینده نه‌چندان روشن بازار نفت که قیمت‌ها به مراتب کمتری از امروز را برای روزهای آینده اعلام می‌کنند، دبیرکل اوپک با خوشبینی اعتقاد دارد که این شرایط زودگذر است و دوباره قیمت‌ها به سطح گذشته بازمی‌گردد.  عبدالله البدری دبیرکل اوپک گفت: قیمت جهانی نفت در پایین‌ترین رقم ۷‌سال اخیر تداوم نخواهد یافت و تا یک‌سال ممکن است افزایش یابد. اما اکثر تحلیلگران انتظار ندارند قیمت نفت تا ‌سال 2017 و یا بعد از آن به 100دلار برگردد، زیرا تولیدکنندگان همچنان به تولید بالاتر از سطح تقاضا ادامه خواهند داد. همچنین امانوئل ایبه کاچیکوو، وزیر نفت نیجریه که ریاست اوپک را تا هفته گذشته دراختیار داشت، تأکید کرد: اوپک همچنان امیدوار است بازار بهبود یابد. وی افزود: درصورتی که بهای نفت افزایش نیابد، اوپک نشست فوق اضطراری برگزار خواهد کرد. اما ادامه روند نزولی بهای نفت باعث نشده تا ایران از برنامه خود برای افزایش تولید خود به سطح پیش ازتحریم عقب بنشیند. دراین‌باره معاون وزیرنفت در امور بین‌الملل با تأکید بر برنامه ایران برای بازگشت به بازارهای جهانی نفت‌خام پس از لغو تحریم‌ها، گفت: ایران برای روبه‌روشدن با بدترین حالت قیمت‌های پایین نفت‌خام آماده است. به گزارش بلومبرگ، امیرحسین زمانی‌نیا گفت: حتی اگر قیمت‌های جهانی نفت‌خام کاهش یابد، ایران به هیچ‌وجه برنامه خود را برای افزایش تولید و صادرات نفت‌خام به تأخیر نمی‌اندازد.