بازاری از همه رنگ
قیمت‌ها ظاهراً به گفته فروشنده‌ها مناسب و حتی از روزهای پایانی آذرماه سال گذشته بهتر است و مردم بیشتر برای خرید آمده‌اند. برخی از میوه‌ها، آجیل‌ها و حتی سبزیجات خارجی هم در کنار انواع ایرانی‌اش در این بازار جا خوش کرده‌. محصولات خارجی هم در این بازار جایگاه و طرفداران خودش را دارد.
وارد بازار که می‌شوید شلوغی به شما اجازه نمی‌دهد که زیاد سوال و جواب کنید. همه چیز تازه است و زندگی در جریان. افراد زیادی برای خرید آمده‌اند، یکی خانه‌دار است و یکی کارمند. گاهی فکر می‌کنی که آخر هفته است چون علاوه بر خانم‌ها خیلی از آقایان هم در حال رفت و آمد و خرید هستند. در این بین برخی از گردشگران خارجی که اغلب اروپایی‌اند هم در حال مظنه کردن و خرید پارچه‌های صنایع دستی و انگشترهای عقیق و فیروزه‌اند. این گردشگران عکاسی هم می‌کنند.
در سمت شرقی امامزاده، جای میوه فروشی‌ها و ماهی فروشی‌ها دقیقاً در خیابان اصلی قرار دارد و کلی هم خریدار دارند. چیزی که بیشتر در این بازار دیده می‌شود بازار میوه‌فروش‌ها است که گرم‌تر از بقیه به نظر می‌رسد. آناناس، موز، به، انار، نارنگی، پرتقال، نارگیل و همه و همه مشتریان خودش را دارد. آناناس‌های آفریقایی روی سقف کناری آویزان است، موز‌ها هم عمدتاً از هند و آفریقا وارد می‌شود، نارگیل‌ هم بیشتر آفریقایی و هندی است که نوع آفریقایی ظاهراً درشت‌تر و بهتر و تردتر است.
اینجا انواع و اقسام میوه‌ خارجی و عجیب و غریب و هندوانه‌های متفاوت هم به چشم می‌آید. برخی از میوه‌فروش‌ها درباره میوه‌های عجیب و غریب وسواس خاصی دارند و اجازه نمی‌دهند به آنها دست بزنید. کنار یکی از میوه فروشی‌ها، مردی مغازه‌ای کوچک دارد و در حال فروختن باقالی و لبو است. او باقالی‌هایش را با فلفل‌های رنگی تزیین کرده است و بوی تند گلپر و آبغوره و آبلیمو روی باقالی هوش از سرت می‌برد. در کنارش لبو هم با آن رنگ سرخ‌اش، عابران را برای خرید وسوسه می‌کند.
بعد از راسته میوه فروش‌ها وارد محوطه‌ تکیه تجریش می‌شویم. در ایام محرم و بخشی از صفر، در این تکیه، مراسم عزاداری برگزار می‌شود. پس از آن دوباره تبدیل به بازارچه می‌شود. حالا هم تکیه جایش را به بازارچه سبزیجات و تره‌بار داده است. ترکیب رنگ و نوع چینش این محصولات به‌قدری زیباست که یاد بهار می‌افتید.
خیلی از مردم که خرید می‌کنند برای بردن خریدهای‌شان تا نزدیک خودرو از باربران کمک می‌گیرند. باربر‌ها در این هوای سرد ایستاده‌اند تا مشتری به پستشان بخورد.
  میوه‌های خارجی و داخلی در یک طبق!
هاشمی از مغازه‌داران راسته میوه‌فروشی است. می‌گوید: «چند سال است که کارم فروش میوه است. میوه‌ها را از بازار نزدیک بهشت زهرا می‌خرم الان هم که نزدیک شب یلداست، فروشمان خدا را شکر خوب است.»
به گفته او، دو نوع هندوانه در بازار وجود دارد؛ نو و انباری. بیشتر هندوانه‌های الان در بازار نو است و کیلویی ۲ هزارتومان قیمت دارد. هندوانه انباری کیلویی ۱۵۰۰ تومان به فروش می‌رسد. هندوانه‌ها تولید کشورمان و مربوط به جیرفت و میناب است. علاوه بر این دو شهر، بار هندوانه از شهرهای جنوبی و گرمسیر‌تر مثل بوشهر و بندرعباس و کرمان و شیراز به تهران می‌‌آید. مرغوب‌ترین انار بازار تهران هم انارهای فارس است. هر کیلوگرم انار نیریز فارس در بازار تهران، 5 تا 6 ‌هزارتومان عرضه می‌شود و مشخصه ظاهری آن، انارهای بسیار بزرگی است که پوست قرمز روشن دارند.
هاشمی می‌گوید: «بیشتر آناناس‌های راسته تجریش خارجی است و از کشورهای آفریقایی و مالزی وارد می‌شود. نوع آفریقایی‌اش مرغوب‌تر است. نارگیل‌ها هم بیشتر آفریقایی و هندی است و دانه‌ای ۴ تا ۶ هزار تومان  فروخته می‌شود. دستفروش‌ها هندی‌اش را می‌فروشند که کیفیت پایین‌تری دارد، چون هم تیره‌تر است و هم کم آب‌تر اما نوع آفریقایی‌اش هم ترد‌تر است و
هم شفاف‌تر.»
در این میان، البته طبقات خاصی از مردم هم بی‌توجه به قیمت، تنها به مرغوبیت کالا توجه دارند و برایشان رنگ و روی میوه یا به اصطلاح یکدست بودن آن مهم است، اما در کنار عرضه میوه‌های ایرانی، همچنان ردپای قدرتمند میوه‌های خارجی را هم در بازار می‌توان دید. از میوه‌های ترکیه‌ای گرفته تا میوه‌هایی از تایلند، مالزی، شیلی و سایر کشورهای دنیا.
در این بازار، قیمت میوه متفاوت است، اما قیمت میوه خوب ،کم و بیش، از این قرار است: نارنگی یافا کیلویی ۶ هزار تومان، انگور بی‌دانه سفید کیلویی ۶ هزار تومان و لیمو شیرین بم کیلویی ۵ هزار و ۵۰۰ تومان است. پرتقال تامسون کیلویی ۵۸۰۰ تومان، سیب سفید کیلویی ۷۳۰۰ تومان و پرتقال تامسون جنوب کیلویی ۷۹۰۰ تومان به فروش می‌رسد. خرمالو کیلویی ۸۵۰۰ و کیوی هایوارد کیلویی ۶۸۰۰ تومان است. نارنگی شمال کیلویی ۵۳۰۰ تومان، به اصفهان کیلویی ۱۰ هزار تومان، توت فرنگی بسته‌ای ۱۰هزار تومان و کیلویی ۳۰ هزار تومان و نارنگی کیلویی ۴۵۰۰ تومان به فروش می‌رسد. آناناس دانه‌ای ۱۳هزار و 800 تومان، انگور شیلی از کیلویی ۱۹ هزار تومان تا ۳۰ هزار تومان و موز ۳۵۰۰ تا ۴ هزار تومان قیمت خورده است. گوجه کیلویی ۵ هزار تومان، خیار کیلویی ۳۵۰۰ تومان، کدو حلوایی کیلویی ۱۵۰۰تومان و کلم کیلویی  ۱۵۰۰ تومان است.
  خشکبار ایرانی، حرف اول را می‌زند
یکی از آجیل‌فروش‌های بازار تجریش می‌گوید: «امسال همه فکر می‌کردیم که بازار آجیل و شیرینی رونق خوبی نداشته باشد اما برخلاف انتظار ما امسال مردم زود‌تر برای خرید شب یلدا آمده‌اند تا گرفتار شلوغی و همهمه روزهای آخر نشوند. این خشکبار فروش درباره تغییرات نرخ بازار خشکبار نسبت به سال گذشته خاطرنشان می‌کند: امسال کاهش قیمت داشته‌ایم مثلا پسته کیلویی دو تا سه‌ هزارتومان کاهش قیمت داشته، اما با این میزان کاهش قیمت، باز هم نمی‌شود گفت آجیل ارزان‌شده. آجیل‌ و خشکبار همچنان قیمت بالایی دارند و به‌طور طبیعی متقاضیان کمتر.»
به گفته او، برای یک خانواده ۶ نفره اگر بخواهیم آجیل مناسب داشته باشیم و هزینه زیادی هم نکنیم، می‌توان گفت اگر از هر نوع آجیل مثل پسته، بادام، فندق، تخمه و.... اگر ۱۰۰ گرم داشته باشیم تا ۶۰ هزار تومان می‌توان هزینه کرد. خیلی وقت‌ها بالا رفتن قیمت به دلیل این است که کم آبی داریم. هرچه بیشتر دچار کم آبی شویم، کیفیت آجیل‌ هم کمتر می‌شود.
در این بازار، قیمت‌ها، بیشتر بسته به کیفیت آجیل و محل عرضه آن، متفاوت است. این ارقام گاهی تفاوت بسیار زیادی دارند. قیمت کالاهای با کیفیت بالا از این قرار است: تخمه ژاپنی کیلویی ۵۰ هزار تومان، بادام خام ۶۵ هزار تومان، فندق ۷۰ هزار تومان، پسته کله قوچی ۷۰ هزار تومان، پسته کله قوچی ۷۰ هزار تومان؛ مویز ایرانی کیلویی ۳۵ هزار تومان، مویز بدون هسته کیلویی ۲۲ هزار تومان، آجیل مشکل گشا، کیلویی۲۵ هزار تومان، مغز فندق بو داده کیلویی ۸۰ هزار تومان، مغز پسته خام کیلویی۱۰۰ هزار تومان، پسته اکبری خام اعلا کیلویی ۶۵ هزار تومان، پسته کله قوچی خام ۶۰ هزار تومان، خرمای زاهدی کیلویی۸ هزار تومان، خرما پیارم کیلویی ۳۰هزار تومان، بادام زمینی آستانه کیلویی ۲۸ هزار تومان، برگه هلو کیلویی ۲۵هزار تومان، میوه مخلوط خشک کیلویی۷۰هزار تومان، پسته احمد آقایی کیلویی ۵۵ هزار تومان، آلو بیرجندی کیلویی ۲۵ هزار تومان، آلو طرقبه کیلویی ۳۵ هزار تومان، تمبر هندی تند کیلویی ۵۰ هزار تومان، انواع شکلات کیلویی ۳۰ هزار تومان، انجیر خشک کیلویی ۸۰ هزار تومان، برگه شلیل خشک کیلویی ۸۰ هزار تومان، زنجبیل خشک کیلویی۵۰ هزار تومان، برگه زرد آلو کیلویی ۲۰ هزار تومان، مغز گردو کیلویی ۴۵ تا ۶۰‌هزارتومان، انجیر ۲۵ تا ۴۰‌هزار تومان و باسلق کیلویی ۱۲ تا ۱۵‌هزارتومان به فروش می‌رسد.
  آجیل یلدا، کیلویی 45 تا 70هزار تومان
اقلام خشکبار تشکیل‌دهنده آجیل شب یلدا هرکدام به‌صورت جداگانه و به‌طور متوسط بین کیلویی ۴۵ تا ۷۰ ‌هزار تومان قیمت دارد که گران‌ترین این اقلام، پسته کله قوچی و ارزان‌ترین آنها کشمش و انواع نخودچی است که کیلویی 6 تا 7هزارتومان به فروش می‌رسد.
قیمت هرکیلوگرم آجیل مخلوط شب یلدا در بازار از ۳۰‌هزار تومان تا ۷۰‌هزار تومان متغیر است و جالب است که بدانید تفاوت نرخ این آجیل تنها به کیفیت آن بستگی ندارد و به منطقه عرضه آجیل نیز مربوط می‌شود. گفتنی است اقلام آجیل ‌و خشکبار موجود در بازار ایران به‌صورت عمده تولید داخلی به شمار می‌آیند.
به گفته این مغازه‌دار، برخی از انواع آجیل‌ که کم فروش هم نیستند، از خارج از کشور وارد می‌شود. مثلا کشور شیلی گردوی خوبی دارد و یا عراق بادام‌های تقریبا مرغوبی دارد. هند هم بادام‌هایش معروف است که طرفداران خودش را دارد. ترکیه و قزاقستان هم فندق مرغوبی دارند، البته به نوع ایرانی‌اش که ترد‌تر و خوشمزه‌تر است نمی‌رسد. چین هم پسته تولید می‌کند البته پسته‌های ریز که هیچ‌وقت به پسته ایرانی نمی‌رسد. مویز ترکیه و افغانستان هم خواهان خودش را دارد. بدون هسته است و از کیلویی ۲۲ تا ۲۵ هزار تومان قیمت دارد. البته مردم نوع ایرانی‌اش را بیشتر ترجیح می‌دهند چون هم هسته دارد و هم مرغوب‌تر است و برای حافظه هم خوب است.
  روغن‌گیری جلوی چشم خودتان، اما ...
در اینجا، بازار مغازه‌های روغن‌گیری هم گرم است. انواع روغن کنجد، زیتون، سیاه دانه، بادام، فندق، نارگیل، کتان و ... که هر کدام کاربرد خاصی دارند به درخواست مشتری و به اندازه مورد نظر او تهیه و به او تحویل داده می‌شود. هرچند همین چند وقت پیش وزارت بهداشت اعلام کرد که مردم در استفاده از این نوع روغن‌ها باید احتیاط کنند چون سلامت آنها محل اشکال است و برخی از آنها آلودگی زیادی دارند و قابل مصرف نیست، اما این مغازه‌ها، کم مشتری نیستند.
  بازار جاندار پر امید
از این راسته، جلو‌تر که می‌رویم بازاری بسیار متنوع با انواع تسبیح، انگشترهای عقیق، صنایع دستی، لوازم بدلی، انواع پوشاک، انواع روتختی و روسری‌های حریر و شال‌های رنگی، آدم را جذب می‌کند. بازاری که حسابی داغ است. در کنار این همه، مغازه‌های حلیم فروشی، انواع آش و دلمه هم پر از مشتری‌اند. مردم، معمولا بعد از زیارت و گشت و گذار و خرید، سراغ‌ حلیم و آش داغ می‌روند.
خلاصه این بازار هم فال است و هم تماشا. اگر شما هم اهل دل و خرید هستید، پیشنهاد می‌کنیم سری به این بازار بزنید. حتما از این شلوغی جاندار و پر امید کلی جان می‌گیرید و دست خالی هم بر نمی‌گردید.