آرمان: همزمان با عدم توافق كشورهاي عضو اوپك مبني بر كاهش سقف توليد نفت در ادامه سقوط آزاد قيمت طلاي سياه، بهاي هر بشكه نفت خام ايران به كمتر از ۴۰ دلار كاهش يافت. در دو سال اخير درآمدهاي نفتي ايران بهشدت كاهش يافته است، چرا كه از طرفي قيمت نفت افت بيسابقهاي را تجربه ميكند و از طرف ديگر، ايران بهرغم توافق هستهاي با كشورهاي 1+5 نتوانسته است جايگاه خود در زمينه صادرات نفت را احيا كند. اين در حالي است كه كشور ما همچنان وابستگي شديدي به درآمدهاي نفتي دارد و كارشناسان مهمترين دليل كسري بودجه امسال را كاهش اين درآمدها ارزيابي ميكنند. هر چند در بودجه سال آينده قرار است وابستگي به نفت به 30 درصد كاهش يابد، اما كارشناسان چندان به تحقق اين كاهش وابستگي اميدوار نيستند. يكي از مهمترين دلايلي كه دولتمردان ارائه لايحه بودجه را به تاخير انداختهاند اين بود كه انتظار ميرفت اوپك در نشست اخير خود با افزايش سقف توليد نفت موافقت كند. اين اتفاق نيفتاد، هر چند ايران ميگويد موافقت يا عدم موافقت اوپك نميتواند ايران را از تصميم خود مبني بر افزايش صادرات نفت منصرف كند.
براي افزايش صادرات اجازه نميگيريم
جمعه گذشته وزير نفت با رد هرگونه اختلاف نظر با عربستان بر سر توليد نفت، گفت: توليد نفت ايران با لغو تحريمها به ۴ ميليون بشكه در روز افزايش مييابد و براي افزايش توليد نفت از هيچ كشوري اجازه نميگيريم. بيژن زنگنه در حاشيه برگزاری نشست ۱۶۸ اوپك در وين درباره اينكه اگر اوپك با كاهش توليد موافقت كنند آيا ايران حاضر است 500هزار بشكه دوم خود را وارد بازار نكند، گفت: توليد نفت ايران با لغو تحريمها تحت هر شرايطي افزايش مييابد. او با تاكيد بر اينكه بازگشت ايران به بازار نفت حق طبيعي و مسلم اين كشور است، تصريح كرد: براي تعادل بازار و ثبات قيمتها بايد عرضه نفت توسط كشورها كاهش يابد. ايران در این نشست، به ديدگاهها و عقايد ديگر اعضا گوش ميدهد و با اعضا تبادل نظر ميكند و شرايط را براي توافق بررسي ميكند. به نظر ميرسد كه بايد در اين نشست تنها تبادل نظر داشته باشيم و از درك كشورهاي عضو از شرايط بازارهاي جهاني نفت خام آگاه باشيم. زنگنه با يادآوري اينكه جمهوري اسلامي ايران نامهاي براي دبيرخانه اوپك ارسال كرده و در آن پايبندي به سقف توليد كنوني روزانه ٣0 ميليون بشكه اوپك را خواستار شده است، بيان كرد: هماكنون در اوپك نظام سهميهبندي وجود ندارد. به گفته او اوپك سرانجام بايد نظام سهميهبندي را احيا كند، اين دستاورد تاريخي اوپك است كه هر يك از اعضا سهيمه توليد داشته باشند. زنگنه با بيان اينكه اوپك بدون داشتن سهميه توليد نميتواند بر پايبندي اعضا نظارت داشته باشد، تاكيد كرد: اين بدان معناست كه هر يك از كشورهاي عضو بايد بر مبناي سهميه خود نفت توليد كند. به اعتقاد وزيرنفت، هر يك از اعضا بايد به سهميه توليد پيشين خود كه پيشتر تعيين شده بود، بازگردند.
كاهش قيمت نفت
همزمان با عدم توافق كشورهاي عضو اوپك مبني بر كاهش سقف توليد نفت و در ادامه سقوط آزاد قيمت طلاي سياه، بهاي هر بشكه نفت خام ايران به كمتر از ۴۰ دلار كاهش يافت. به گزارش مهر، پيشي گرفتن عرضه از تقاضا يكي از مهمترين دلايل سقوط آزاد قيمت نفت در بازار جهاني است و در شرايط فعلي حدود يك ميليون و ۳۰۰ هزار بشكه ظرفيت مازاد در بازارهاي جهاني نفت وجود دارد. بر اين اساس عدم اجماع كشورهاي عضو اوپك در نشست ۱۶۸ اين سازمان در وين، زمينه را براي كاهش بيشتر قيمت نفت خام در بازار فراهم كرده است؛ به طوري كه عدم توافق اوپكيها مبني بر كاهش سقف توليد نفت اين سازمان به كمتر از ۳۰ ميليون بشكه در روز، منجر به كاهش بيشتر بهاي طلاي سياه در ماههاي پيشرو خواهد شد. هماكنون كشورهايي همچون عربستان سعودي، روسيه و عراق بيشترين نفت مازاد را به بازار عرضه ميكنند كه افزايش عرضه نفت مازاد منجر به سقوط قيمت اكثر شاخصهاي معتبر نفت جهان به بشكهاي كمتر از ۴۰ دلار شده است. از اين رو در معاملات منتهي به ۲۷ نوامبر، قيمت هر بشكه نفت خام سبك ايران با وجود افزايش ۶۶ سنتي، به بشكهاي ۳۹ دلار و ۱۹ سنت و قيمت هر بشكه نفت خام سنگين صادراتي ايران با وجود افزايش ۵۷ سنتي، به بشكهاي ۳۶ دلار و ۴۰ سنت رسيد. از ابتداي سال جاري تاكنون متوسط قيمت فروش هر بشكه نفت خام سبك صادراتي ايران حدود ۵۱ دلار و ۷۰ سنت و بهاي هر بشكه نفت خام سنگين صادراتي ايران در اين مدت حدود ۴۹ دلار و ۶۹ سنت به ازاي هر بشكه بوده است. همزمان با سقوط قيمت نفت خام سبك و سنگين صادراتي ايران به محدوده بشكهاي ۳۰ دلار، بهاي سبد نفتي اوپك هم به بشكهاي ۳۹ دلار و ۳۰ سنت كاهش يافته است. علاوه بر اين، در معاملات منتهي به ۲۷ نوامبر سال ۲۰۱۵ ميلادي، بهاي هر بشكه نفت وست تگزاس آمريكا هم به بشكهاي ۴۱ دلار و ۲۰ سنت، بهاي نفت برنت درياي شمال به بشكهاي ۴۴ دلار و ۹ سنت، قيمت نفت دوبي به ۳۹ دلار و ۹۸ سنت و بهاي نفت عمان به ۴۰ دلار و ۴۳ سنت رسيده است. در ادامه كاهش قيمت نفت خام و به تبع آن بهاي انواع فرآوردههاي نفتي، قيمت تكمحموله گاز طبيعي و LNG هم در معاملات هفته گذشته در بازارهاي اروپا با كاهش روبهرو شده است و حتي قيمت تكمحموله گاز طبيعي به كمتر از هفت دلار به ازاي هر ميليون BTU رسيده است.
∎