سيدحميدميرمعيني: افزايش يا كاهش نرخ ارز، به ويژه دلار در ارزش و حجم معاملات تالار بورس نقش اساسي را ايفا ميكنند. از لحاظ ساختار اقتصادي و بر اساس اصول علم اقتصاد، افزايش نرخ دلار به صورت پايدار موجب رونق اقتصادي در جامعه ميشود، اما اگر اين افزايش به صورت مقطعي باشد نميتوان رونق اقتصادي را مشاهده كرد. افزايش شناور و مديريت شده نرخ ارز باعث ثبات نسبي در بازار ارز خواهد شد و اين موضوع باعث ميشود تا فعالان اقتصادي بتوانند براي توليدات و صادرات خود برنامه ريزي بلندمدت داشته باشند.
دولت افزايش مديريت شده نرخ ارز را در دستور كار خود قرار داده است و قصد دارد با افزايش نرخ دلار كسري بودجه خود را جبران كند. افزايش نرخ دلار به نفع شركتهاي صادركننده است و موجب سود آوري و افزايش درآمد اين شركتها ميشود. افزايش سودآوري اين شركتها موجب تحرك اقتصادي خواهد شد و افزايش قيمت سهام آنها را به دنبال دارد. افزايش قيمت سهام شركتها هم باعث رونق هر روزه بازار سرمايه خواهد شد.
با افزايش قيمت دلار، شركتهاي وارداتي در خوراك و قطعات دچار مشكل ميشوند، زيرا بايد با قيمت بالا ارز را تهيه كنند و قطعات يا محصولات مورد نياز را خريداري كنند. واردكنندهها به همان نسبت كه قيمت خريد محصولاتشان افزايش داشته قيمت ارائه آن را به مصرفكننده افزايش ميدهند. اين موضوع به ضرر مصرفكننده خواهد بود و موجب افزايش قيمت كالا خواهد شد. اين موضوع موجب ميشود تا تقاضا براي محصولات داخلي بيشتر شده و بازار رقابتي به لحاظ قيمت محصول به وجود آيد. اگر افزايش قيمت به شكل پايدار باشد، افزايش تقاضا و افزايش سود آوري شركتهاي صادراتي مانند شركت پتروشيمي را به همراه دارد. دلايلي همچون ركود حاكم بر اقتصاد، كاهش قيمتهاي جهاني و ابهامات سياسي موجب شده است تا بورس تهران در مسير نزولي خود حركت كرده و حداقل تا پايان سال تغيير محسوسي را مشاهده نكند و شاهد بازدهي صفر درصدي خود باشد. اما افزايش نرخ دلار در روزهاي اخير تاثيرات مثبت و منفي در بازار سرمايه گذاشت و در كنار جلب توجه سهامداران و رفتن عدهاي به سمت خريد دلار، سهام شركتهاي ارز محور را در مركز توجه قرار داد.
بر اساس اصول اقتصادي نرخ دلار در بازار جهاني بايد با نرخ دلار در كشور تناسب داشته باشد و به همان مقدار رشد را مشاهده كنيم. نرخ دلار در بازارهاي جهاني بين 15 تا 17 درصد رشد داشته است و در كشور توانسته تا 14 درصد افزايش داشته باشد. بنابراين در صورتي كه روند افزايشي نرخ دلار ادامه پيدا كند، سهامداران ميتوانند شاهد تعديل مثبت در سهام اين شركتها و تغييرات با اهميت در گزارشهاي 9 ماهه شركتها باشند؛ موضوعي كه ميتواند قبل از خودنمايي رسمي در پيشبيني سود شركتها و گزارشهای 9 ماهه، توسط اهالي تالار شيشهاي پيشخور شود؛ امري كه در روزهاي گذشته و تشكيل صفهاي خريد در برخي نمادها به وقوع پيوست. اما اگر در روزهاي آينده قيمت ارز روند كاهشي خود را آغاز كند، بايد منتظر كاهش قيمت سهام اين شركتها و بيتوجهي دوباره به اين گروه بود. بنابراين تا زماني كه گزارشهاي 9 ماهه شركتها به صورت رسمي منتشر نشود، نميتوان به صورت صريح اعلام كرد كه شركتهاي پتروشيمي با تعديل مثبت و تغييرات با اهميت مواجه ميشوند. افزايش قيمت دلار هنوز اثر خود را بر حجم معاملات نداشته است. شايعههايي مبني بر تاثير بسزاي اين افزايش قيمت بر معاملات هست اما به دليل اين كه بازار سرمايه هنوز ثبات قيمت را مشاهده نكرده است، حجم معاملات در دو هفته اخير افت داشته و در روزهاي آينده بازار روند رو به رشد خود را آغاز خواهد كرد.
* كارشناس بازار سرمايه و بورس
دولت افزايش مديريت شده نرخ ارز را در دستور كار خود قرار داده است و قصد دارد با افزايش نرخ دلار كسري بودجه خود را جبران كند. افزايش نرخ دلار به نفع شركتهاي صادركننده است و موجب سود آوري و افزايش درآمد اين شركتها ميشود. افزايش سودآوري اين شركتها موجب تحرك اقتصادي خواهد شد و افزايش قيمت سهام آنها را به دنبال دارد. افزايش قيمت سهام شركتها هم باعث رونق هر روزه بازار سرمايه خواهد شد.
با افزايش قيمت دلار، شركتهاي وارداتي در خوراك و قطعات دچار مشكل ميشوند، زيرا بايد با قيمت بالا ارز را تهيه كنند و قطعات يا محصولات مورد نياز را خريداري كنند. واردكنندهها به همان نسبت كه قيمت خريد محصولاتشان افزايش داشته قيمت ارائه آن را به مصرفكننده افزايش ميدهند. اين موضوع به ضرر مصرفكننده خواهد بود و موجب افزايش قيمت كالا خواهد شد. اين موضوع موجب ميشود تا تقاضا براي محصولات داخلي بيشتر شده و بازار رقابتي به لحاظ قيمت محصول به وجود آيد. اگر افزايش قيمت به شكل پايدار باشد، افزايش تقاضا و افزايش سود آوري شركتهاي صادراتي مانند شركت پتروشيمي را به همراه دارد. دلايلي همچون ركود حاكم بر اقتصاد، كاهش قيمتهاي جهاني و ابهامات سياسي موجب شده است تا بورس تهران در مسير نزولي خود حركت كرده و حداقل تا پايان سال تغيير محسوسي را مشاهده نكند و شاهد بازدهي صفر درصدي خود باشد. اما افزايش نرخ دلار در روزهاي اخير تاثيرات مثبت و منفي در بازار سرمايه گذاشت و در كنار جلب توجه سهامداران و رفتن عدهاي به سمت خريد دلار، سهام شركتهاي ارز محور را در مركز توجه قرار داد.
بر اساس اصول اقتصادي نرخ دلار در بازار جهاني بايد با نرخ دلار در كشور تناسب داشته باشد و به همان مقدار رشد را مشاهده كنيم. نرخ دلار در بازارهاي جهاني بين 15 تا 17 درصد رشد داشته است و در كشور توانسته تا 14 درصد افزايش داشته باشد. بنابراين در صورتي كه روند افزايشي نرخ دلار ادامه پيدا كند، سهامداران ميتوانند شاهد تعديل مثبت در سهام اين شركتها و تغييرات با اهميت در گزارشهاي 9 ماهه شركتها باشند؛ موضوعي كه ميتواند قبل از خودنمايي رسمي در پيشبيني سود شركتها و گزارشهای 9 ماهه، توسط اهالي تالار شيشهاي پيشخور شود؛ امري كه در روزهاي گذشته و تشكيل صفهاي خريد در برخي نمادها به وقوع پيوست. اما اگر در روزهاي آينده قيمت ارز روند كاهشي خود را آغاز كند، بايد منتظر كاهش قيمت سهام اين شركتها و بيتوجهي دوباره به اين گروه بود. بنابراين تا زماني كه گزارشهاي 9 ماهه شركتها به صورت رسمي منتشر نشود، نميتوان به صورت صريح اعلام كرد كه شركتهاي پتروشيمي با تعديل مثبت و تغييرات با اهميت مواجه ميشوند. افزايش قيمت دلار هنوز اثر خود را بر حجم معاملات نداشته است. شايعههايي مبني بر تاثير بسزاي اين افزايش قيمت بر معاملات هست اما به دليل اين كه بازار سرمايه هنوز ثبات قيمت را مشاهده نكرده است، حجم معاملات در دو هفته اخير افت داشته و در روزهاي آينده بازار روند رو به رشد خود را آغاز خواهد كرد.
* كارشناس بازار سرمايه و بورس