گروه نفت و انرژي- شهرام صدوقي: يکصد و شصت و هشتمين نشست وزراي نفت عضو اوپک به ميزباني وين اتريش در حالي روزگذشته بدون نتيجه به کار خود پايان داد که تمامي‌اعضا پيش از آغاز به کار اين نشست رايزني‌اي را در خصوص تغيير در سهميه‌بندي نفت کشورهاي عضو انجام دادند.بنابر اين گزارش، وزيران نفت اوپک در جلسه ديروز خود مقرر کردند سقف توليد نفت اوپک براي 6 ماه آينده در محدوده 30 ميليون بشکه در روز ثابت باقي بماند.بر اين اساس همزمان با سقوط حدود 50 درصدي قيمت نفت و عدم وجود تعادل در بين عرضه و تقاضا، برخي از کشورهاي عضو اوپک همچون ايران و ونزوئلا خواستار احياي نظام سهميه‌بندي و کاهش سقف توليد نفت اوپک شده بودند.در نهايت پس از برگزاري نشستي چند ساعته وزراي نفت کشورهاي عضو اوپک به توافق دست نيافتند و سقف توليد نفت خام اين سازمان در محدوده 30 ميليون بشکه در روز بدون تغيير ثابت باقي ماند.همچنين با تصميم اعضا، فعاليت عبدالله سالم البدري دبير کل ليبيايي اوپک به مدت 6 ماه ديگر در اين سازمان تمديد شد.بر اساس گزارش منابع ثانويه در شرايط فعلي کشورهاي عضو اوپک روزانه بيش از 31 ميليون و 300 هزار بشکه نفت خام توليد مي‌کنند که 1.3 ميليون بشکه بيش از سقف تعيين شده براي اين سازمان است.عربستان سعودي در کنار کويت، امارات متحده عربي و حتي قطر از مهمترين طرفداران حفظ شرايط موجود عرضه و تقاضا و قيمت فروش نفت خام در بازار هستند و از اين رو با هر گونه کاهش سقف توليد نفت اوپک مخالف هستند.اين در حالي است که همزمان با برنامه اکثر کشورهاي اوپک براي کاهش سقف توليد نفت اين سازمان عربستان شرط کاهش توليد نفت خود را در گروي کاهش توليد نفت روسيه اعلام مي‌کند و روس‌ها هم حاضر به کاهش توليد نيستند.

نشست يکصدوشصت و هشتم اوپک در مقر دائمي‌سازمان اوپک در وين در حالي روزگذشته با حضور تمام اعضا تشکيل شد که پيش از آن رايزني‌هاي بسياري براي تعيين سهم توليد نفت در بازار آينده طلاي سياه انجام شده بود.همانطور که بيژن زنگنه‌،وزير نفت کشورمان بارها اين نکته را تکرار کرده‌، جهان بايد براي نفت ايران جا باز کند و کشورهاي عضو اوپک هم از اين قاعده مستثني نخواهند بود.با برداشته شدن تحريم‌ها عليه کشورمان و تصميم دولت بر افزايش عرضه يک ميليون بشکه‌اي نفت به بازارها اظهارنظرها و گاها مقاومت‌هايي از سوي برخي اعضاي اوپک در اين مورد ديده مي‌شود.اگرچه وزير نفت ايران هم در اظهارنظرات خود به نبود لزوم اجازه از هيچ کشور و سازماني در خصوص اين افزايش توليد و صادرات نفت تاکيد کرده است.

در آخرين اقدام پيش از حضور زنگنه در اجلاس 168اوپک نيز نامه اي از سوي وزير نفت کشور به اعضاي اوپک ارسال شد.مدير امور اوپک در وزارت نفت با اشاره به نامه وزير نفت خطاب به اعضاي اوپک گفت: در اين نامه به دو نکته درباره پايبندي به سقف تعيين شده توليد و افزايش توليد نفت ايران پس از برداشته شدن تحريم‌ها اشاره شده است.

مهدي عسلي درباره نامه زنگنه که از طريق دبيرخانه به اعضاي اوپک داده شده است، اظهار کرد: در اين نامه دو خواسته مطرح شده؛ اول اين‌که اعضاي اوپک به سقف تعيين‌کننده که در سال 2011 به تصويب اعضا رسيده است پايبند باشند.وي در اين باره با بيان اين که سقف تعيين شده در آن زمان 30 ميليون بشکه بوده است، ادامه داد: در حال حاضر چندين کشور سقف توليد خود را افزايش داده‌اند و توليد به حدود 31.5 ميليون بشکه افزايش يافته است.مدير امور اوپک در وزارت نفت تصريح کرد: اين در حالي است که طبق گزارش دبيرخانه تقاضا براي نفت اوپک بين 28 تا 29 ميليون بشکه است.عسلي با بيان اين‌که وزير نفت در نامه خود اشاره کرد که اولين قدم براي ثبات بازار پايبندي اعضا به سقف توليدي‌است که خود تعيين کرده‌اند، خاطر‌نشان کرد: يکي از رسالت‌هاي اوپک که در اساسنامه آن نيز آورده شده است، ايجاد ثبات در بازار نفت است و اولين قدم براي آن پايبندي به سقف توليد تعيين شده نفت است.وي درباره نکته ديگر نامه زنگنه خطاب به اعضاي اوپک افزود: همانطور که قبلا هم گفته‌ايم در اين نامه اشاره شده که بلافاصله بعد از تحريم‌ها، توليد ايران نيز بايد افزايش پيدا کند تا به سقف توليد قبل از اعمال تحريم‌ها برسد که به نظر من اين نکته‌ اصلي است.

کم‌رنگ شدن حضور ايران در بازارهاي نفتي اگرچه عرضه را کاهش داد اما ديگر کشورها از جمله عربستان در اين مدت تلاش کرده‌اند که بازار بيشتري براي صادرات نفت خود به دست آورند، حال با برگشتن ايران به اين بازار پس از رفع تحريم‌ها انتظار مي‌رود که اين روند تغيير کند.وزيرنفت عراق از جمله وزرايي است که از برنامه‌اي براي فرمول‌گذاري اقدامات اساسي در جهت بازيابي قيمت‌هاي نفت خبرداده و از کشورهاي عضو اوپک خواسته است که ضمن همکاري بهترين تصميم را بگيرند.هشدارها درباره قيمت نفت و روندي که در پيش گرفته از سوي کشورهاي عضو اوپک جدي بود، تا آنجا که وزير نفت ونزوئلا پيش‌بيني کرد که اگر اوپک سياست‌هاي خود را براي ثبات در بازار تغيير ندهد سال ديگر قيمت هر بشکه نفت به 20 دلار کاهش مي‌يابد.

وي معتقد است که ديگر نمي‌توان روند تغيير قيمت را در دست بازار رها کرد، اما وزير انرژي روسيه نظر ديگري دارد. آلکساندر نواک اگرچه معتقد است که بازار نفت در شرايط سختي قرار دارد اما مي‌گويد امروز ديگر مذاکره در بازار نفت کار سختي است و بهترين راه ممکن و کارآمد براي بازگرداندن تعادل به آن در درازمدت اين است که اجازه دهيم عرضه خود را با تقاضا هماهنگ کند. اما درباره اينکه روند بازار نفت در آينده به چه سمت حرکت خواهد کرد، پيش‌بيني‌هاي مختلفي ارائه مي‌شود، از يک سو ايران نيز با قيمت‌هاي پايين نفتي موافق نيست و از سوي ديگر بازگشت ايران به بازار نفت با افزايش توليد و صادرات نفت ايران همراه خواهد بود که اين امر به افزايش عرضه منجر خواهد شد.از سوي ديگر کشورهاي عضو اوپک به ويژه عربستان نيز طي 17 ماه گذشته با گذشتن از سقف توليد خود تلاش کرده‌اند که ميادين نفتي کشورهاي خارج از اوپک مانند آمريکا را شکست دهند، و حالا بسياري از کشورها عضو اوپک نگران روزهاي پيش رو هستند.وزير نفت ايران که اوپک را يک نهاد تاثيرگذار طي سال‌هاي گذشته مي‌داند با ديگر کشورها در باره وضعيت قيمت نفت توافق نظر دارد ومعتقد است اوپک در صورت همکاري اعضا مي‌تواند با ابزارهاي خود بازار نفت را بار ديگر در کنترل خود بگيرد و البته ايجاد ثبات در بازار جهاني نفت وظيفه ذاتي اوپک مي‌داند اما نکته اينجاست که به گفته وي اراده جدي براي ايجاد چنين ثباتي را در ميان برخي از اعضاي اوپک نمي‌بيند.در اين بين علي النعيمي، وزير نفت عربستان اخيرا با اشاره به نقش عربستان در ثبات بازار نفت، پيش‌بيني مي‌کند که با توجه به افزايش چشم‌گير تقاضاي نفت در دهه آينده، دارندگان نفت بايد ظرفيت توليد خود را براي پاسخگويي به تقاضا افزايش دهند و اين درحاليست که وزير نفت ايران تاکيد دارد اعضا بايد به سقف تعين شده خود پايبند بمانند.وزير نفت عربستان ضمن تاکيد بر نقش اين کشور در ثبات بازارنفت – ثباتي که وزير نفت ايران نگران آن است- مي‌گويد تلاش‌هايش را براي همکاري کشورهاي توليدکننده و صادرکننده نفت در داخل و خارج از اوپک در راستاي حفظ بازار و ثبات قيمت‌ها ادامه مي‌دهد.

وزير نفت ايران با رد هرگونه اختلاف نظر با عربستان بر سر توليد نفت، گفت: توليد نفت ايران با لغو تحريم‌ها به 4 ميليون بشکه در روز افزايش مي‌يابد و براي افزايش توليد نفت از هيچ کشوري اجازه نمي‌گيريم.بنابر اين گزارش،بيژن زنگنه در حاشيه برگزاي نشست 168 اوپک در وين در جمع خبرنگاران درباره اين که اگر اوپک با کاهش توليد موافقت کنند آيا ايران حاضر است 500 هزار بشکه دوم خود را که وارد بازار نکند؟ گفت: توليد نفت ايران با لغو تحريم‌ها تحت هر شرايطي افزايش مي‌يابد.وزير نفت با تاکيد بر اينکه بازگشت ايران به بازار نفت حق طبيعي و مسلم اين کشور است، تصريح کرد: بازار براي تعادل و ثبات قيمت‌ها بايد عرضه نفت توسط کشورها کاهش دهد، اظهار داشت: ايران در نشست امروز به ديدگاه‌ها و عقايد ديگر اعضا گوش مي‌دهد و با اعضا تبادل نظر مي‌کند و شرايط را براي توافق بررسي مي‌کند به نظر مي‌رسد که بايد در اين نشست تنها تبادل نظر داشته باشيم و از درک کشورهاي عضو از شرايط بازارهاي جهاني نفت خام آگاه باشيم.اين عضو کابينه دولت با يادآوري اينکه جمهوري اسلامي ‌ايران نامه‌اي براي دبيرخانه اوپک ارسال کرده و در آن پايبندي به سقف توليد کنوني روزانه 30 ميليون بشکه اوپک را خواستار شده است، بيان کرد: هم‌اکنون در اوپک نظام سهميه بندي وجود ندارد.به گفته زنگنه، اوپک سرانجام بايد نظام سهميه بندي را احيا کند، اين دستاورد تاريخي اوپک است که هر يک از اعضا سهميه توليد داشته باشند.به اعتقاد وزيرنفت، هر يک از اعضا بايد به سهميه توليد پيشين خود که پيش‌تر تعيين شده بود، بازگردند.زنگنه در پاسخ به پرسشي درباره اينکه آيا اعضاي اوپک با پيشنهاد ايران موافق خواهند بود، گفت: برخي اعضاي اوپک موافقند و برخي در حال بحث و بررسي در اين باره هستند.وزير نفت با تاکيد بر اين که متاسفانه هم‌اکنون اعضا سهميه توليد ندارند، تبيين کرد: اوپک بايد درباره تطبيق توليد نفت خام اندونزي که هم‌اکنون به عنوان عضو سيزدهم به خانواده اوپک دوباره ملحق شده است، تصميم‌گيري کند.

ديدار و گفت‌و‌گوي وزير نفت ايران در حاشيه برگزاري نشست 168 اوپک با مديران ارشد شرکت‌هاي لوک اويل روسيه، توتال فرانسه، OMV اتريش و اني ايتاليا از ديگر اتفاقات مهم نفتي طي چند روزگذشته بوده است.براساس گزارش‌ها، بيژن زنگنه، وزير نفت ايران در حاشيه برگزاري يکصد و شصت و هشتمين نشست اوپک مديران ارشد و روساي شرکت‌هاي لوک اويل روسيه، توتال فرانسه، OMV اتريش و اني ايتاليا ديدار و گفتگو کرد.بر اين اساس وزير نفت ايران با «راينر سيله» رئيس شرکت OMV اتريش، «آنتوني لاو» مدير بخش بالادستي اني ايتاليا، «وحيد علي اکبروف» مديرعامل شرکت لوک اويل روسيه و دو مقام ارشد شرکت توتال فرانسه در وين ديدار و گفت و گوهاي جداگانه‌اي داشته است.

راينر سيله رئيس شرکت OMV اتريش پس از گفت‌و‌گو با وزير نفت ايران با اشاره به پيشرفت مطلوب مذاکرات نفتي با ايران، گفت: هم‌اکنون چارچوب همکاري‌ها تعيين شده و به محض لغو تحريم‌ها فعاليت‌هاي اين شرکت اتريشي در صنايع نفت و گاز ايران از سر گرفته خواهد شد.آنتوني لاو مدير بخش بالادستي اني ايتاليا هم با اظهارخوشنودي از پيشرفت مذاکرات نفتي ايران و اني از سرگيري فعاليت‌هاي اين شرکت ايتاليايي در صنعت نفت ايران را مشروط به لغو تحريم‌ها اعلام کرده است.واگيت آلکپروف رئيس شرکت نفتي روسي «لوک اويل» هم با بيان اينکه بازگشت اين شرکت به طرح ميدان نفتي اناران ايلام را با بيژن زنگنه وزير نفت ايران مورد بحث قرار داده و همچنين چند پيشنهاد ديگر را مطرح کرده است، تاکيد کرد: علاوه بر اين يادداشت تفاهمي‌از جمله درباره سواحل ايران در بخش شمالي خليج فارس با شرکت ملي نفت امضا کرده‌ايم.مذاکرات نفتي ايران با اين چهار شرکت بزرگ نفتي اروپايي در حالي در وين انجام شده است که هفته گذشته رکن‌الدين جوادي، مديرعامل شرکت ملي نفت هم ديدار و گفت و گوهاي دو جانبه‌اي با «استفان ميشل» مدير خاورميانه و شمال آفريقاي شرکت توتال فرانسه و مديران ارشد پتروناس مالزي، سوکار جمهوري آذربايجان و لوک اويل روسيه در تهران انجام داده بود.