در حالی از روز گذشته سازمان هواپیمایی کشوری نرخ بلیت هواپیما در170 مسیر داخلی را آزاد اعلام کرد و استناد قانونی آن ماده ۱۶۱ قانون برنامه پنجم توسعه است که براساس آن، نرخ بلیت هواپیما براساس تقاضای بازار و شرایط خاص پروازی تعیین میشود که این نگرانی وجو دارد که تنها شرکتهای هوایی از افزایش نرخها استقبال کنند و افزایش خدمترسانی را به فراموشی بسپارند.
روز گذشته مدیر روابط عمومی سازمان هواپیمایی کشوری خبر داد که پس از مدتها کار کارشناسی و تخصصی و بنا بر اجرای بندی از برنامه پنجم توسعه کشور و تصویب شورای عالی هواپیمایی، نرخ بلیت هواپیما در 170 مسیر داخلی آزاد و 87 مسیر همچنان جزء مسیرهای حمایتی قرار گرفت. رضا جعفرزاده با بیان اینکه انگیزه این آزادسازی بر سه محور مهم چون ارتقاء ایمنی، ایجاد رقابت در سرویسدهی، فراهم شدن زمینه انتخاب برای مسافران استوار است گفت: «توسعه اقتصادی کشور در گروه داشتن حمل ونقل هوایی کارآمد و بهروز است و آزادسازی نرخ بلیت هواپیما توان عملیاتی شرکتهای هواپیمایی، سرویسدهی و نوسازی ناوگان هوایی کشور را تضمین خواهد کرد و چنین تصمیمی در بیرون مرزها نیز به عنوان مقدمات رشد و توسعه اقتصادی کاربردی و موفقیت آمیز بوده است.» وی همچنین مسیرهایی که آزاد سازی نرخ بلیت در آنها صورت گرفته را مسیرهای منتهی به جزایر کیش و قشم، شهرهای نفتی و مسیرهای انفرادی و مسیرهای جدید عنوان کرد.
به گفته مدیر روابط عمومی سازمان هواپیمایی کشوری دستورالعمل آزادسازی نرخ بلیت هواپیما و مسیرهای حمایتی از صبح (دوشنبه) دیروز به شرکتهای هواپیمایی ابلاغ شده و این دستورالعمل از تاریخ ابلاغ قابل اجراست.
صبح دیروز جلسهای به همین منظور با حضور مدیران عامل شرکتهای هواپیمایی در سالن کنفرانس این سازمان تشکیل شد و در این جلسه ضمن استماع نقطه نظرات مدیران عامل و مسئولان عالی شرکتهای هواپیمایی و دبیر انجمن شرکتهای هواپیمایی، علی عابدزاده رییس سازمان هواپیمایی کشوری ضمن توضیح چگونگی روند آزادسازی و رعایت موارد قانونی و اجماع نظرات مسئولان ذیربط بر تلاش شرکتهای هواپیمایی در تامین ایمنی و سرویسدهی مناسب به مردم و حسن اجرای دستورالعمل آزادسازی نرخ بلیت هواپیما تاکید کرد.
اهمیت افزایش کیفیت خدمات ایرلاینها
در حالی از روز گذشته قیمت بلیت هواپیما آزاد شده و هر شرکت میتواند بر مبنای تشخیص خود تعیین نرخ کند که به اعتقاد بسیاری از کارشناسان پس از آزادسازی نرخ بلیت هواپیما بدیهی است ایرلاینها باید برای موفقیت در فضای رقابتی، کیفیت خدماتدهی را افزایش دهند. بنابر این حال که آزادسازی نرخ بلیت انجام شده سازمان هواپیمایی کشوری باید مراقب مسیرهای غیررقابتی باشد و اجازه ندهد که -ایرلاینها- در آن اعمال انحصار کنند و این در حالی است که در شرایط فعلی چارتر کردن پروازها با روشهایی سوداگرانه به ابزاری برای سوءاستفاده از مردم و گرانفروشی بلیت هواپیما در زمانهای پرتقاضا و پر مشتری تبدیل شده است و زمانی که شرکتهای هواپیمایی بتوانند با آزادسازی قیمتها از درآمدهای خود هزینههایشان را به طور کامل پوشش دهند، یقینا سطح خدمات را نیز ارتقا خواهند داد اما این امر مستلزم پوشش کامل هزینههای ایرلاینهاست. سازمان هواپیمایی کشوری موظف است سیاستهای دولت و صلاح مردم را پیگیری کند، بنابراین باید علاوه بر آزادسازی، نرخها نیز به گونهای تعیین شوند که مردم توان پرداخت و بهرهمندی از خدمات را داشته باشند.
آزادسازی بلیت هواپیما وضعیت ایرلاینها را بهبود میبخشد
در همین حال مشاور وزیر راه و شهرسازی در صنعت هواپیمایی عقیده دارد آزادسازی نرخ بلیت هواپیما میتواند وضعیت اقتصادی ایرلاینها را بهبود بخشیده و نسبت به افزایش توان آنها در بازارهای پساتحریم تاثیری مثبت داشته باشد. محمدعلی ایلخانی با ابراز امیدواری به اجراییشدن طرح آزادسازی نرخ بلیت هواپیما تاکید کرد: «این طرح میتواند به عنوان مقدمهای مناسب برای بالابردن رقابتها در بازارهای داخلی باشد و البته در راستای آن به وضعیت درآمدی ایرلاینها نیز تغییر کند.» ایلخانی با اشاره به چشمانداز مثبت صنعت هواپیمایی کشور در روزهای پس از تحریم اظهار کرد: «در این روزها میتوان با مدیریت درست منابع نسبت به خرید هواپیماهای جدید اقدام کرد به شرط آنکه اوضاع درآمد ایرلاینها بهبود یابد که شاید یکی از نخستین راهکارها برای بهبود آن اجرایی کردن طرح آزادسازی نرخ بلیت هواپیماست.»
افزایش قیمت بلیت هواپیما اجحاف درحق مردم است
از سوی دیگر برخی نمایندگان مجلس در روزها و هفتههای گذشته نسبت به گرانی بلیت هواپیما و آزادسازی نرخها ابراز نگرانی کرده بودند. یک عضو کمیسیون عمران در این خصوص معتقد است، با وجود مشکلات بسیاری که صنعت هوایی و ایرلاین ها در ارایه خدمات به مردم دارند هر نوع افزایش قیمتی اجحاف در حق مردم است. حامد قادرمرزی با اشاره به افزایش هر ساله قیمت بلیت هواپیما، اضافه کرد: «زمانی افزایش نرخ بلیت هواپیما به صلاح است که رشد کیفیت خدماتدهی را شاهد باشیم.»
این نماینده مردم در مجلس نهم، با بیان اینکه امنیت کافی برای مردم در استفاده از هواپیما قابل تصور نیست، گفت: «متاسفانه فرسودگی ناوگان هوایی کشور منجر به استفاده مردم از هواپیما از روی اجبار شده است.» وی با اشاره به آیین نامه رعایت حقوق مصرف کنندگان، افزود: «عدم اجرای قانون رعایت حقوق مصرف کنندگان مشکلات مردم با شرکتهای هواپیمایی و ایرلاین ها را تداوم بخشیده است.» قادرمرزی ادامه داد: «گفتمان شرکت های هواپیمایی و ایرلاینها در خصوص به صرفهنبودن خدمات ارایه شده با نرخهای کنونی با توجه به تحریمها توجیه منطقی ندارد چرا که مردم نباید تمام هزینهها را متقبل شوند.»
ضربه آزادسازی بیحساب و کتاب
نرخ بلیت هواپیما به صنعت گردشگری یک نگرانی دیگر که در خصوص آزادسازی نرخ بلیت هواپیما احتمال ضربه زدن به صنعت گردشگری است؛ عضوکمیسیون اقتصادی مجلس با بیان اینکه گرانی نرخ بلیت هواپیما به صنعت هوایی کشور صدمه وارد میکند، گفت: «آزادسازی بدون حساب و کتاب نرخ بلیت هواپیما صنعت گردشگری را مهجور میکند.»
ابراهیم نکو درباره گرانی نرخ بلیت هواپیما با بیان اینکه راکد شدن صنعت توریسم را باید گرانی ناوگان هوایی جستوجو کرد، گفت: «متاسفانه کیفیت هواپیماهای کشور مناسب نیست و ایندرحالی است که امکانات داخلی هواپیماهای ما کیفیت قابل قبول ندارد؛ بدیهی است اگر بخواهیم کیفیت را افزایش دهیم نباید هزینههای جانبی را به مشتری وارد کنیم.»
عضو کیسیون اقتصادی مجلس، یادآور شد: «باید توازن نرخ بلیت اقتصاد گردشگری تعیین شود زیرا این دو اصل ارتباط تنگاتنگ با یکدیگر دارند که اگر بالقوه نشود نمیتواند، در اقتصاد به نتیجه مورد قبول رسید.»
شرکتهای هواپیمایی درکشور محدود هستند
یک عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس نیز با بیان اینکه شرکتهای هواپیمایی در کشور محدود هستند، گفت: «شرکتهای هواپیمایی در اروپا متنوعتر هستند، اما در داخل پروازهای متعدد نداریم به همین علت باید کارشناسی شود که آیا آزادسازی نرخ بلیت میتواند در راستای تنظیم نرخ عادلانه عمل کند.» علی اکبر ناصری درباره نرخ بلیت هواپیما به خانه ملت گفت: «دو عامل کمبود شرکت هواپیمایی و عدم تعدد پرواز یک از عواملی است که مانع تنظیم مناسب نرخ قیمت بلیت هواپیما میشود.» نماینده مردم بابل در مجلس با بیان اینکه این موضوع باید در کمیسیون عمران مجلس بررسی شود که آیا میتوان با آزادسازی نرخ بلیت هواپیما وضعیت ناوگان هوایی کشور را هدفمند کرد، ادامه داد: «بدیهی است که با افزایش نرخ بلیت هواپیما در صنعت هوایی کشور مخالفیم. برخی از مواقع مسافران مجبور هستند به علت اضطراری بودن سفر از ناوگان هوایی استفاده کنند و اگر بنیه اقتصادی قوی داشته باشند باید به ناچار فشارهای اقتصادی را تحمل کنند.»