جهان|
 مسكو، آنكار را تهديد كرد تا مادامي كه توضيحات منطقي درباره اينكه چرا جنگنده روسي را سرنگون كردند، ارائه ندهد، به اقدامات تنبيهي اقتصادي عليه اين كشور دست خواهد زد، اين درحالي است كه آنكارا اين تهديدها را «احساساتي» و نامناسب مي‌خواند.
به گزارش رويترز، با اينكه بسياري از كشورها ازجمله متحدان غربي آنكارا از دو كشور خواسته‌اند كه خويشتنداري خود را حفظ كنند، اما تنش ميان دو كشور بيش از پيش بالا گرفته است. در‌حالي كه آنكارا انتظار دارد ساقط كردن جنگنده سوخو به‌عنوان حق اين كشور براي دفاع از حريم هوايي‌اش بديهي درنظرگرفته شود، اما عصبانيت مسكو از اين اقدام با اتخاذ تنبيهات اقتصادي روز به ‌روز بيشتر نشان داده مي‌شود.
اخراج 30تاجر تركيه در روسيه تازه‌ترين خبري است كه بحران رابطه دو كشور را وخيم‌تر كرده است. روسيه مي‌گويد، شهروندان تركي كه براي فعاليت اقتصادي به روسيه مي‌آيند بايد رواديد دريافت كنند اما اين افراد به‌عنوان گردشگر به روسيه آمدند. آنكارا در واكنش سفير روسيه را در تركيه احضار كرده است. وزارت خارجه روسيه در بيانيه‌يي اعلام كرد كه به سفير روسيه اعلام شده آنكارا به حمله به سفارت تركيه در مسكو و نيز فشارهايي كه عليه شركت‌هاي اقتصادي و تجار تركيه در روسيه اعمال مي‌شود، بسيار معترض است و آن را «غيرقابل قبول» مي‌داند.
در بيانيه وزارت خارجه تركيه آمده است: حمايت از هيات‌هاي ديپلماتيك وظيفه كشور ميزبان است و مسكو بايد از ديپلمات‌هاي ترك حمايت لازم را به‌عمل آورد.
ساعاتي پس از سقوط سوخو، ديميتري مدودف نخست‌وزير روسيه به دولتش دستور داد تمام همكاري‌هاي اقتصادي ازجمله پروژه‌هاي سرمايه‌گذاري و نيز واردات مواد غذايي از تركيه را فعلا متوقف كنند. واردات مواد غذايي و كشاورزي روسيه از تركيه در 10ماهه اول سال جاري ميلادي به يك ميليارد دلار رسيد كه تحريم‌ها مي‌تواند در اين مساله اختلال جدي وارد كند. همچنين وزير اقتصاد الكسي اولكايف، گفت مسكو در پي آن است كه محدوديت‌هايي نيز بر پروازهاي دو كشور وضع كند و همكاري بين دو كشور را در منطقه آزاد اقتصادي مشترك، پروژه‌هاي بزرگي مانند خط لوله گاز كه به ترك استريم معروف است و نيز نيروگاه هسته‌يي 20ميليارد دلاري كه قرار است روسيه در تركيه بسازد را فعلا به تعويق بيندازد.
وزارت دفاع روسيه نيز اعلام كرد كه روسيه تمام همكاري‌هاي نظامي با تركيه ازجمله، خط داغي كه قرار بود توسط آن روسيه و تركيه اطلاعات درمورد حملات هوايي در سوريه را با هم در ميان بگذارند را به حالت تعليق درآورده است.  روسيه از تركيه خواسته براي ساقط كردن سوخو عذرخواهي كند اما آنكارا گفته است كه تركيه براي اين اقدام از هيچ كشوري عذرخواهي نمي‌كند. با اين همه آنكارا علاقه‌يي ندارد كه همكاري‌هاي اقتصادي‌اش با روسيه به خطر بيفتد.
رجب طيب اردوغان رييس‌جمهوري تركيه در سخنراني در آنكارا در واكنش به اقدامات روسيه گفت، ما شركاي استراتژيك با روسيه هستيم، اگر پروژه‌هاي مشترك متوقف شود اما آيا روابط‌مان هم قطع خواهد شد؟ آيا چنين رويكردهايي درست است؟
وي در سخناني با انتقاد از پاسخ‌ها و واكنش‌هاي روسيه گفت، سياستمداران و نظاميان ما اول بايد بنشينند و با هم صحبت كنند كه كجا اشتباه صورت گرفته و سپس براي رفع اشتباهات با هم كار كنيم، اما به جاي اين كارها، بيانيه‌هاي احساساتي صادر مي‌كنيم كه كار خوبي نيست.
ولاديمير پوتين در آخرين اظهاراتش، تركيه را متهم كرد كه با خريد نفت و گاز از داعش به اين گروه تروريستي كمك مي‌كند. پوتين تهديد كرد فهرست افراد و كشورهايي را كه به داعش كمك مي‌كنند به‌زودي منتشر خواهد كرد.
رجب طيب اردوغان در پاسخ به اين اتهام كه تركيه نفت را از داعش مي‌خرد، گفته است كه اسد و متحدانش كه روسيه يكي از آنهاست، نفت را از داعش مي‌خرند. ساقط شدن سوخوي روسي توسط تركيه، يكي از جدي‌ترين درگيري‌ها ميان يك عضو ناتو و روسيه است كه تلاش‌هاي بين‌المللي را براي مبارزه با داعش پيچيده مي‌كند. به‌دنبال اين موضوع، رهبران جهان دو طرف را به خويشتنداري دعوت كردند اما در عين حال از اقدام انكار در ساقط كردن سوخوي روسي حمايت آشكاري نيز به‌عمل نياورده‌اند.
حتي زيگمار گابريل معاون صدراعظم آلمان از تركيه انتقاد كرد و گفت يك بازيگر در منطقه وجود دارد كه غيرقابل پيش‌بيني است و اين بازيگر تركيه است. حتي آنگلا مركل صدراعظم آلمان گفت كه تركيه بايد به‌دنبال دلجويي از روسيه باشد.
 اما رفتار تركيه نشان نمي‌دهد كه مقامات و مسوولان اين كشور حاضر به عذرخواهي از روسيه باشند با اينكه سعي مي‌كنند روابط و همكاري‌هاي اقتصادي خود با روسيه را حفظ كنند و مي‌دانند كه ازدست دادن اين همكاري‌ها مي‌تواند روي اقتصاد تركيه تاثير بگذارد. برخي كارشناسان پيش‌بيني مي‌كنند كه روسيه قرارداد خريد گاز تركيه از روسيه را نيز مشمول اين تنبيهات كند. 60درصد گاز تركيه را روسيه تامين مي‌كند.  روسيه گفته كه به دخالت و حضور خود در سوريه پايان نخواهد داد. همچنين سامانه‌هاي ضدموشكي اس-300 را در روزهاي اخير در سوريه مستقر كرده است. با اين همه و باوجود بحراني كه در روابطش با آنكارا به‌عنوان عضو ناتو پيش آمده، اعلام كرده است كه با ائتلاف ضدداعش غربي همكاري خواهد كرد.  تركيه نيز تانك‌هاي خود را در مرز اين كشور با سوريه مستقر كرده است. با اين همه رسانه‌هاي تركيه ديروز اعلام كردند اين كشور «به‌صورت موقت» حملات خود عليه اهداف داعش در سوريه را به حالت تعليق درآورد. روزنامه حريت نوشت تركيه كه يكي از اعضاي ائتلاف امريكا عليه داعش است، تصميم گرفته فعلا حملاتش در سوريه را متوقف كند تا از تنش بيشتر جلوگيري شود. اين روزنامه نوشته دو طرف توافق كردند تا زماني كه كانال‌هاي گفت‌وگو مجددا براي كاستن از تنش‌ها باز شوند، با احتياط بيشتري عمل كنند.