صاحبخبر - گروه بین الملل- بعد از ظهر روز گذشته جنگنده سخوی 24 روسی توسط نیروی هوایی ترکیه سرنگون شد. طرف ترکی برای این اقدام به نقض حریم هوایی کشورش استناد میکند و طرف روسی چنین امری را محال میداند و میگوید که در زمان سقوط، این جنگنده درعمق یک کیلومتری سوریه قرار داشت. بلافاصله بعد از این اتفاق ترکیه درخواست نشست اضطراری با ناتو را اعلام کرد و قرار شد ساعت 17 روز گذشته به وقت محلی این نشست برگزار شود. پوتین در واکنش به این اقدام گفت که بخاطر مبارزه با تروریست از پشت به ما خنجر زدند و این اتفاق عواقب وخیمی را در پی دارد. پوتین گفت در مقابل این جنایت کوتاهی و سهل انگاری نخواهد کرد. جنگ در سوریه به مرحله حساسی رسیده است و هر لحظه امکان گسترش یک جنگ فراگیر وجود دارد. هر چند که نشست وین برای حل بحران سوریه در جریان است و طرفین به توافقاتی دست یافتند، اما تاریخ ثابت کرده که جنگ ادامه دیپلماسی است و سهم خواهی در سوریه میتواند به جنگی تمام عیار تبدیل شود.
بعد از ظهر روز سه شنبه دفتر ریاست جمهوری ترکیه از سرنگونی یک جنگنده روسی در نزدیکی مرز با سوریه توسط نیروی هوایی ترکیه خبر داد. به نقل از شبکه خبری الجزیره، این جنگنده در حومه استان لاذقیه در شمال غربی سوریه سرنگون شده که ارتش سوریه و نیروی هوایی روسیه مدتی است عملیاتی را برای سرکوب مخالفان در این منطقه آغاز کردهاند. دفتر ریاست جمهوری ترکیه در بیانیهای اعلام کرد: یک جنگنده اف16 ترکیه یک هواپیمای سوخو 24 روسیه را که وارد حریم هوایی ترکیه در نزدیکی مرزهای سوریه شده بود هدف قرار داده و سرنگون کردند.ارتش ترکیه نیز اعلام کرد که پیش از شلیک به سوی هواپیمای مذکور در مدت 5 دقیقه 10 بار به آن اخطار داده شد تا حریم هوایی ترکیه را ترک کنند اما جنگنده متجاوز پاسخی به هشدارها نداده است. یک مقام در دفتر ریاست جمهوری ترکیه نیز اعلام کرد که هواپیمای سرنگون شده یک جنگنده سوخوی 24 بوده و بر اساس قوانین بین المللی پس از هشدار سرنگون شده است. علاوه بر این وزارت خارجه ترکیه اعلام کرد سقوط هواپیمای روسی در موعد سفر سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه به آنکارا که قرار است چهارشنبه (امروز) انجام شود تغییری ایجاد نکرده و ترکیه هنوز هیچ ابلاغیهای در این باره دریافت نکرده است. جنگنده ساقط شده در منطقه ترکمان نشین سوریه که به «جبل ترکمان» مشهور است به زمین افتاده است.
سرنوشت سرنشینان سوخو 24
منابع سوری نیز به الجزیره گفتهاند که یکی از خلبانهای این جنگنده به دست مخالفان افتاده است و صدای تیراندازی شدید در منطقه سقوط هواپیما شنیده میشود. بالگردهای روسیه با پرواز در ارتفاع پایین در منطقه سقوط هواپیما به دنبال خلبانهای آن میگردند. بنا به گفته این منابع، یکی از خلبانهای روس کشته شده است. در همین رابطه شبکههای تلوزیونی ترکیه تصاویری از بیرون پریدن دو خلبان هواپیما و نیز در آتش سوختن آن منتشر کردند. شبه نظامیان ترکمان که علیه دولت سوریه میجنگند و از آنکارا دستور میگیرند، اعلام کردهاند که یکی از خلبانها را دستگیر کردهاند و به دنبال یافتن دومی هستند. در همین رابطه ایرنا گزارش داد براساس آخرین گزارشها، جنگنده روسی با آتشباری پدافند هوایی نظامیان ترکیه ساقط شده و دو خلبان آن توانستند با استفاده از صندلی و چتر نجات، سالم بمانند که یکی از آنان توسط شبه نظامیان ترکمان بازداشت شده است.
نشست فوق العاده داود اوغلو با رئیس ستاد ارتش ترکیه و ناتو
دفتر نخستوزیری ترکیه اعلام کرد که احمد داوود اوغلو، نخست وزیر این کشور به وزیر خارجه دستور داده تا با ناتو، سازمان ملل و کشورهای ذیربط، در رابطه با تحولات جاری در مرز سوریه با ترکیه مشورت کند.به گزارش اسپوتنیک، سفیران کشورهای عضو ناتو در نشست فوق العاده این اتحادیه نظامی شرکت خواهند کرد. تا به حال هیچگونه برنامهای در این رابطه در نظر گرفته نشده است. ترکیه پیشنهاد تشکیل نشست فوق العاده سازمان پیمان آتلانتیک شمالی را مطرح کرده است. قرار شد نشست فوق العاده ناتو برای بحث درباره وضع فعلی در رابطه با سرنگونی هواپیمای روسی سوخو 24 در مرز سوریه و ترکیه روز گذشته درساعت 17 به وقت محلی (19 و 30 دقیقه به وقت تهران) دربروکسل آغاز شود. این مطلب را سخنگوی مقر ناتو اعلام کرد.
وزارت دفاع روسیه بیانیه صادر کرد
وزارت دفاع روسیه بیانیهای درباره سرنگون شدن جنگنده این کشور بر فراز سوریه پخش کرد. به گزارش شبکه تلویزیونی روسیا الیوم، وزارت دفاع روسیه با صدور بیانیهای تاکید کرد جنگندهای که نزدیک مرزهای سوریه با ترکیه سرنگون شد، متعلق به روسیه و از نوع سوخوی 24 است. براساس اعلام این وزارتخانه، این جنگنده در حال پرواز بر فراز خاک سوریه بود و حریم هوایی ترکیه را نقض نکرده بود. وزارت دفاع روسیه تاکید کرد تجهیزات نظارت این وزارتخانه این مسئله را ثابت میکند. این وزارتخانه افزود این هواپیما در ارتفاع شش هزار متری پرواز میکرد که پدافند زمینی آن را هدف قرار داد. روسیه تاکید کرده که هواپیمای روسی به هیچ وجه حریم هوایی ترکیه را نقض نکرده و به وسیله سامانههای موشکی زمین به هوا هدف قرار گرفته است.
سفر لاوروف به آنکارا لغو شد
لاوروف سفرش را به ترکیه لغو کرد. شبکه تلویزیونی اسکای نیوز عربی گزارش داد: سفر سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه به ترکیه که قرار بود چهارشنبه (امروز) انجام شود، لغو شد. در عین حال کرملین سرنگونی جنگنده روسی نزدیک مرزهای سوریه با ترکیه را بسیار خطرناک توصیف کرد.
پوتین: از پشت به ما خنجر زدند
پوتین که در دیدار با پادشاه اردن گفت: سرنگونی هواپیمای روسی سوخو 24 در سوریه از چارچوب مبارزه معمولی با تروریسم فراتر میرود. لادیمیر پوتین، که یک روز قبل از این حادثه در تهران حضور داشت و در دیدار با رهبر ایران اعلام کرد که ما به متحدان خود مثل بعضیها از پشت خنجر نمیزنیم، این بار و با سرنگونی سوخوی 24 روسی ترکیه را به "خنجر زدن از پشت" به روسیه متهم کرد. به گزارش بی بی سی پوتین در دیدار با ملک عبدالله دوم، پادشاه اردن گفت که جنگندههای ما به هیچ شکلی ترکیه را تهدید نکردهاند و هواپیمای سرنگون شده روسیه در عمق چهار کیلومتری خاک سوریه افتاده و هنگامی که مورد اصابت قرار گرفته، یک کیلومتر از مرز ترکیه فاصله داشته است. رئیس جمهور روسیه گفت که هواپیماهای روسیه در محلی مشغول عملیات بودند که تعدادی از پیکارجویان روسی هم در آن حضور دارند که به گفته او هر لحظه میتوانند به روسیه بازگردند و امنیت این کشور را تهدید کند. وی گفت که این پیکارجویان باید "تروریستهای بینالمللی" تلقی شوند. او گفت: "مدت هاست که میدانیم که مقادیر زیادی نفت و مواد سوختی از مناطق تحت کنترل پیکارجویان به ترکیه فرستاده میشود و این پیکارجویان از این طریق تامین مالی میشوند. حالا هم از پشت به ما خنجر زدهاند و هواپیمای ما را که در حال جنگ با تروریستها بود، سرنگون کردهاند".وی افزود: سقوط هواپیمای سوخو-24 عواقب وخیمی بر روابط مسکو و آنکارا خواهد داشت.رئیس جمهوری روسیه گفت: در این حادثه یک جنگنده اف-16، هواپیمای جنگی روسیه را با موشک و بر فراز خاک سوریه هدف قرار داد.وی در ادامه گفت: پس از سقوط جنگنده روسی، ترکیه با ما تماس نگرفت، بلکه با ناتو تماس گرفت. وی با اشاره به تماس ترکیه با ناتو پس از ساقط کردن جنگنده سوخو-24، این پرسش را مطرح کرد که آیا آنکارا به دنبال این است که ناتو را به خدمت داعش در بیاورد؟ رئیس جمهوری روسیه گفت که کشورش در مقابل جنایتهایی همچون حمله به جنگنده سوخو-24 کوتاهی و سهلانگاری نخواهد کرد.
اردوغان تهدید کرد
رئیس جمهور ترکیه به روسیه درباره حمایت از بشار اسد رئیس جمهور سوریه هشدار داد و با لحنی تهدید آمیز گفت اگر روس ها دوستی ترکیه را از دست بدهند بیشتر از این زیان خواهند کرد و سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) به هرگونه حمله ای پاسخ خواهد داد. به گزارش صدا و سیما، رجب طیب اردوغان به مسکو درباره نقض حریم هوایی ترکیه و از دست دادن دوستی با آنکارا هشدار داد و گفت ناتو که ترکیه عضو آن است به هرگونه حمله به خاک این کشور پاسخ خواهد داد. اردوغان در کنفرانس خبری در بلژیک گفت ناتو «در قبال نقض حریم هوایی ترکیه توسط روسیه» موضع گیری کرده است.وی ابراز اطمینان کرد ناتو به موضعگیری اش ادامه خواهد داد.اردوغان گفت هرگونه حمله به ترکیه به مثابه حمله به ناتو خواهد بود.
واکنشهای اولیه جهانی به این رویداد
سخنگوی سازمان ملل در ژنو هشدار داد که حادثه سقوط جنگنده روسیه در مرز سوریه- ترکیه میتواند جنگ علیه تروریسم در سوریه را پیچیده کند.در همین رابطه ایرنا خبر داد، احمد فوزی مدیر مرکز اطلاع رسانی سازمان ملل مسقر در ژنو اعلام کرد که وی در جریان وقوع این حادثه قرار گرفته است. این مقام سازمان ملل هشدار داد که این حادثه ممکن است روند مقابله با تروریسم در سوریه را پیچیده کند.فوزی تصریح کرد: کشورهایی که در جنگ علیه تروریسم مشارکت دارند باید از تمامی قوانین بین المللی تبعیت کنند و همه اقداماتشان در راستای حاکمیت قانون باشد. در واکنش به این حادثه میلوش زمان، رئیس جمهوری چک نیز اقدامات ترکیه را مورد نکوهش قرار داد.رئیس جمهوری چک اظهار داشت:" گاهی این سوء ظن ابراز میشود که ترکیه در حال تعامل غیر رسمی با داعش است. با توجه به اینکه نیروی هوایی روسیه با داعش مبارزه میکند، این حمله اقدام فوق العاده رادیکالی بوده و فقط با عث متشنج شدن اوضاع میشود". فرانتس کلینتسویچ، معاون اول کمیته دفاع و امنیت شورای فدراسیون روسیه روز سهشنبه به خبرگزاری "ریانووستی" اعلام کرد : "ترکیه با توجه به سخنان نظامیان ما درباره جزئیات حادثه که من به آنها اعتماد دارم، در یک دسیسه و اقدام تحریک آمیز بین المللی شرکت دارد ". در همین حال پادشاه اردن در رابطه با سرنگونی هواپیمای روسی سوخو 24 در سوریه با پوتین ابراز همدردی کرد و گفت سرنگونی سوخو 24 در سوریه ضرورت همکاری نظامیان و دیپلماتها درمبارزه با تروریسم را نشان میدهد.∎