تساوی مقابل نفتچی ازبکستان در هفته چهارم نیز نتوانست شرایط تراکتور را تغییر دهد. سرخ‌پوشان تبریزی در حالی با نتیجه ۲ بر ۲ از زمین خارج شدند که دو بار از حریف عقب افتادند و برای نجات از شکست، تا آخرین لحظات مسابقه تلاش کردند. پیش از این نیز شکست مقابل شباب الاهلی و العین و تساوی بدون گل برابر الشمال، کارنامه آسیایی شاگردان نکونام را با علامت سؤال‌های جدی مواجه کرده بود.
این آمار نگران کننده است.
تراکتور در چهار مسابقه ابتدایی خود در لیگ نخبگان آسیا، دو شکست و دو تساوی به دست آورده است. این تیم برابر شباب الاهلی و العین شکست خورده این در حالی است که برابر الشمال و نفتچی به تساوی رسیده است.
حاصل این چهار مسابقه تنها دو امتیاز بوده و نماینده ایران در جایگاه سیزدهم جدول منطقه غرب قرار گرفته است.
نکته مهم این است که مشکل تراکتور صرفاً به نتایج مسابقات محدود نمی‌شود؛ بلکه نوع بازی این تیم نیز نگرانی‌هایی درباره توانایی‌های تاکتیکی آن در سطح رقابت‌های آسیایی ایجاد کرده است.
محافظه‌کاری بیش از اندازه؛ مشکل اصلی تفکرات نکونام
یکی از مهم‌ترین انتقادهایی که به تراکتور در مسابقات آسیایی وارد می‌شود، رویکرد بیش از اندازه محتاطانه این تیم است.
تراکتور در بخش قابل توجهی از مسابقات خود، به‌خصوص مقابل العین و نفتچی، تمایل زیادی به عقب‌نشینی و بازی در زمین خودی نشان داده است. این مسئله باعث شده حریفان فرصت بیشتری برای طراحی حملات، گردش توپ و نزدیک شدن به محوطه جریمه نماینده ایران داشته باشند.
البته بازی خارج از خانه مقابل تیم‌های قدرتمند آسیایی نیازمند احتیاط است، اما تفاوت میان دفاع سازمان‌یافته و عقب‌نشینی بدون برنامه، مسئله‌ای است که باید مورد توجه قرار بگیرد.
تراکتور در بسیاری از دقایق مسابقات، پس از بازپس‌گیری توپ نیز نتوانسته است با سرعت و کیفیت مناسب به حمله انتقال پیدا کند. در نتیجه، فاصله میان خطوط دفاع، هافبک و حمله افزایش پیدا کرده و مهاجمان این تیم اغلب در شرایطی قرار گرفته‌اند که از حمایت کافی برخوردار نیستند.
این در حالی است که تراکتور با اسکوچیچ تیمی سراسر هجومی بود که در هر بازی موقعیت های زیادی را خلق می کرد و این باعث شده بود تا هم در آسیا و هم در لیگ نخبگان بازی های ژیبا و هوادار پسندی را به نمایش گذارد.
ضعف در خلق موقعیت؛ ستاره‌ها بدون برنامه مشخص
یکی از تناقض‌های مهم تراکتور در فصل جاری، فاصله میان کیفیت فردی بازیکنان و خروجی هجومی تیم است.
تراکتور بازیکنانی دارد که از نظر تکنیکی و تجربه می‌توانند در مسابقات آسیایی تأثیرگذار باشند، اما داشتن بازیکنان باکیفیت الزاماً به معنای برخورداری از یک ساختار هجومی مؤثر نیست.
در مسابقه مقابل العین، تراکتور با وجود به ثمر رساندن یک گل، در بخش مهمی از مسابقه برای نزدیک شدن به دروازه حریف با مشکل مواجه بود. مقابل الشمال نیز تساوی بدون گل نشان داد که این تیم در تبدیل مالکیت و حضور در زمین حریف به موقعیت‌های گلزنی با دشواری روبه‌رو است.
در مسابقه مقابل نفتچی هم شرایط چندان متفاوت نبود. تراکتور در نیمه نخست فرصت‌های بسیار محدودی ایجاد کرد و حتی تعویض زودهنگام شهریار مغانلو در دقیقه ۳۷ نشان داد که نکونام از وضعیت هجومی تیم رضایت نداشته است.
مشکل اصلی اینجاست که تراکتور هنوز به یک الگوی هجومی پایدار نرسیده است؛ الگویی که بتواند از توانایی بازیکنانی مانند امیرحسین حسین‌زاده، تومیسلاو اشترکالی و شهریار مغانلو به شکل مؤثر استفاده کند.
اشتباهات فردی و ضعف تمرکز دفاعی
اگرچه ساختار تاکتیکی تیم یکی از عوامل نتایج ضعیف بوده، اما نمی‌توان از اشتباهات فردی بازیکنان نیز چشم‌پوشی کرد.
در دیدار مقابل العین، اشتباه دروازه‌بان و ناهماهنگی خط دفاعی زمینه‌ساز گل نخست حریف شد. گل دوم العین نیز در شرایطی به ثمر رسید که مدافعان تراکتور نتوانستند مهاجم حریف را در محوطه جریمه به‌درستی کنترل کنند.
در مسابقه مقابل نفتچی نیز اشتباه شجاع خلیل‌زاده در صحنه گل نخست حریف، بار دیگر مشکلات تمرکز دفاعی تراکتور را آشکار کرد.
این اشتباهات زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند که تیم از نظر هجومی نیز قدرت کافی برای جبران گل‌های دریافتی را ندارد.
در سطح لیگ نخبگان، کوچک‌ترین اشتباه می‌تواند نتیجه یک مسابقه را تغییر دهد و تراکتور تاکنون هزینه سنگینی بابت چنین اشتباهاتی پرداخته است.
اکنون مهم‌ترین چالش نکونام این است که به تیم خود هویت هجومی روشن‌تری بدهد، از ظرفیت بازیکنانش بهتر استفاده کند و تعادل بیشتری میان دفاع و حمله برقرار سازد.
تراکتور هنوز فرصت جبران دارد، اما ادامه این روند می‌تواند شانس نماینده ایران برای صعود از مرحله گروهی را با خطر جدی مواجه کند. برای تیمی با جاه‌طلبی‌های آسیایی تراکتور، تغییر مسیر دیگر یک انتخاب نیست؛ بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.