آمریکایی‌ها امروز سه‌شنبه سوم نوامبر در انتخابات میان‌دوره‌ای به پای صندوق‌های رأی می‌روند؛ انتخاباتی که می‌تواند اکثریت جمهوری‌خواهان در کنگره را پایان دهد یا شاید قدرت سیاسی دونالد ترامپ را تثبیت کند. رقابت‌های نزدیک سنا، نارضایتی اقتصادی و شکاف داخلی دموکرات‌ها بر سر نامزدی عبدل‌السید در میشیگان، سرنوشت انتخابات را نامطمئن کرده است.
به گزارش روز نو انتخابات میان‌دوره‌ای امروز در آمریکا با یک قاعده تاریخی مهم همراه است: در ۲۰ مورد از ۲۲ انتخابات میان‌دوره‌ای از سال ۱۹۳۸ تاکنون، حزب رئیس‌جمهور مستقر، در مجلس نمایندگان کرسی از دست داده است. دو استثنا در سال‌های ۱۹۹۸ هنگام ریاست‌جمهوری بیل کلینتون و ۲۰۰۲ در دوران جورج بوش پسر رخ داد. این الگو به معنای شکست قطعی در کل انتخابات نیست، اما نشان می‌دهد انتخابات میان‌دوره‌ای اغلب فرصتی برای مهار قدرت کاخ سفید است. اکنون دونالد ترامپ در دومین دوره ریاست‌جمهوری خود با همین آزمون روبه‌روست.
آمریکایی‌ها همه ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و ۳۵ کرسی سنا را تعیین می‌کنند. جمهوری‌خواهان پیش از رأی‌گیری اکثریت هر دو مجلس را دارند و با ۵۳ کرسی در برابر ۴۷ کرسی دموکرات‌ها و مستقل‌های همسو، کنترل سنا را حفظ کرده‌اند. دموکرات‌ها برای تصاحب این مجلس باید چهار کرسی خالص به دست آورند. نظرسنجی‌های ملی از نارضایتی قابل توجه از ترامپ و رقابتی دشوار برای جمهوری‌خواهان حکایت دارند؛ با این همه، نقشه انتخاباتی ممکن است آرای عمومی را به کرسی‌های متناسب تبدیل نکند.
انتخابات امروز نخستین فرصت سراسری رأی‌دهندگان برای داوری درباره تقریبا دو سال دومین دولت ترامپ است. او کاهش اندازه دستگاه اداری فدرال، اعمال تعرفه‌های تجاری، اجرای سخت‌گیرانه قوانین مهاجرت و بازتعریف سیاست خارجی بر پایه اولویت منافع آمریکا را دنبال کرده است. حامیانش این اقدامات را پاسخی به هزینه‌های دولت، ضعف حفاظت از مرز‌ها و ناکارآمدی نهاد‌های قدیمی می‌دانند؛ مخالفان از فشار تعرفه‌ها بر مصرف‌کنندگان، گسترش اختیارات اجرائی، اتهام‌های تعارض منافع و جنگ با ایران انتقاد می‌کنند. این اختلاف‌ها به محور کارزار تبدیل شده‌اند.
هزینه زندگی همچنان در مرکز نگرانی‌ها قرار دارد. بسیاری از شهروندان با قیمت مواد غذایی، سوخت، مسکن و خدمات درمانی دست‌وپنجه نرم می‌کنند و به وعده‌های رونق اقتصادی واکنشی یکسان نشان نمی‌دهند. ترامپ بر موفقیت دولتش تأکید دارد و دموکرات‌ها را به تندروی متهم می‌کند. در مقابل، نامزد‌های دموکرات تلاش دارند گرانی را به سیاست تعرفه‌ای و مدیریت اقتصادی دولت پیوند دهند. آنان البته با میراث تورم بالا و سیاست مرزی دولت جو بایدن نیز روبه‌رو هستند و باید نشان دهند برنامه‌ای فراتر از مخالفت با ترامپ دارند.
رقابت‌های نزدیک سنا در هفت ایالت
آخرین طبقه‌بندی مؤسسه مستقل کوک، هفت رقابت سنا را در گروه انتخابات بسیار نزدیک قرار داده است. در ایالت مین، سوزان کالینز جمهوری‌خواه با تروی جکسون دموکرات رقابت می‌کند؛ در آلاسکا دن سالیوان جمهوری‌خواه در برابر مری پلتولا قرار دارد. در آیووا، اشلی هینسون جمهوری‌خواه با جاش تورک دموکرات روبه‌روست و در کانزاس، راجر مارشال جمهوری‌خواه باید از کرسی خود مقابل آدام همیلتون دفاع کند. در اوهایو جان هاستد جمهوری‌خواه با شرود براون دموکرات رقابت دارد و در تگزاس، کن پکستون جمهوری‌خواه با جیمز تالاریکو دموکرات مواجه است. هفتمین میدان، میشیگان است؛ ایالتی که مایک راجرز جمهوری‌خواه و عبدل‌السید دموکرات برای کرسی خالی گری پیترز رقابت می‌کنند.
اهمیت این هفت رقابت از آنجاست که شش کرسی اکنون در اختیار جمهوری‌خواهان است. حفظ کرسی دموکرات‌ها در میشیگان و کسب چند کرسی از ایالت‌های جمهوری‌خواه می‌تواند ترکیب سنا را تغییر دهد. جورجیا و کارولینای شمالی نیز اهمیت دارند، اما در این گروه هفت‌گانه نیستند. آرای رأی‌دهندگان مستقل و میزان مشارکت در ایالت‌های محافظه‌کار برای نتیجه این رقابت‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد.
شکاف در حزب دموکرات و چالش «اوبامای دوم»
میشیگان علاوه بر اهمیت عددی برای کنترل سنا، به صحنه اختلاف درباره آینده فکری حزب دموکرات تبدیل شده است. عبدل‌السید، پزشک و مدیر پیشین بهداشت عمومی در دیترویت، پس از پیروزی بر هیلی استیونز در انتخابات مقدماتی حزب دموکرات، در برابر مایک راجرز، عضو پیشین مجلس نمایندگان و مأمور سابق اف‌بی‌آی، قرار گرفته است. السید از بیمه درمانی همگانی، اصلاحات گسترده در نظام مهاجرت و محدودشدن کمک‌های نظامی آمریکا به اسرائیل دفاع می‌کند. راجرز برنامه او را نشانه فاصله‌گرفتن دموکرات‌ها از میانه سیاسی می‌خواند و بر امنیت، مقابله با مهاجرت غیرقانونی و کاهش مداخله دولت تأکید دارد.
اختلاف‌های دموکرات‌ها روز یکشنبه آشکارتر شد؛ هیلی استیونز، رقیب شکست‌خورده مقابل السید در انتخابات مقدماتی، در اقدامی کم‌سابقه حمایت خود را از راجرز جمهوری‌خواه اعلام کرد. او به حضور حسن پایکر، چهره رسانه‌ای جنجالی و منتقد اسرائیل، در برنامه‌های انتخاباتی السید اشاره کرد. اظهارات گذشته پایکر درباره حملات یازدهم سپتامبر با محکومیت روبه‌رو شده است. استیونز همچنین از تنش با ستاد السید و کنار گذاشته‌شدن از برنامه‌های انتخاباتی سخن گفت. رئیس دفتر او و تعدادی دیگر از کارکنانش در اعتراض استعفا دادند و مقام‌های حزب دموکرات تصمیمش را محکوم کردند. ترامپ و مایک جانسون رئیس مجلس نمایندگان در مقابل از استیونز تمجید کردند. این اختلاف، مسئله اسرائیل، مرز‌های چپ‌گرایی و وحدت حزبی را به مرکز رقابت کشانده است.
در محافل مخالف، بحث درباره عبدل‌السید فراتر از نتیجه یک کرسی سنا رفته است. فردی گری، نویسنده و تحلیلگر هفته‌نامه اسپکتیتور، در مقاله‌ای با عنوان «آیا عبدل‌السید اوبامای بعدی آمریکاست؟»، مسیر او را با ظهور باراک حسین اوباما، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا مقایسه کرد. محور مقایسه صرفا تبار خانوادگی، نام یا مذهب دو سیاستمدار نیست؛ توان سخنوری، جلب توجه نسل جوان، ایجاد احساس تغییر و ظرفیت عبور از رقابت محلی به صحنه سیاست ملی نیز مطرح است. اوباما از سنای آمریکا به‌نمایندگی از ایلینوی به چهره‌ای ملی و سپس رئیس‌جمهور تبدیل شد. از نگاه این تحلیل، السید نیز می‌کوشد با ترکیب وعده اصلاحات اجتماعی و انتقاد از ساختار قدرت، ائتلاف تازه‌ای از رأی‌دهندگان شکل دهد.
این همان وجه هشدارآمیزی است که برخی منتقدان محافظه‌کار در موفقیت احتمالی السید می‌بینند؛ ورود سیاستمداری با جاذبه رسانه‌ای و بسیج اجتماعی که بتواند جهت‌گیری حزب دموکرات را در سال‌های آینده تغییر دهد. اما مقایسه به معنای یکسان‌بودن برنامه‌ها نیست. السید در موضوعاتی مانند بیمه درمانی همگانی، جایگاه دولت در اقتصاد، سیاست مهاجرت و قطع حمایت نظامی از اسرائیل، مواضعی چپ‌گرایانه‌تر از عملکرد دولت اوباما دارد. او خود را سوسیالیست نمی‌داند و سیاست خارجی و مداخلات نظامی آمریکا را نیز شدیدتر نقد می‌کند.
خود السید نیز عنوان «اوبامای بعدی» را رد می‌کند. او پیش‌تر از برخی تصمیم‌های دولت اوباما درباره جنگ، اخراج مهاجران، آزادی‌های مدنی و ناکافی‌بودن اصلاحات درمانی انتقاد کرده بود؛ با این حال، اوباما روز ۲۴ اکتبر در دیترویت از او حمایت کرد. اوباما تأکید کرد اختلاف نظر درون جریان دموکراتیک طبیعی است و السید می‌تواند کار ناتمام اصلاحات درمانی را دنبال کند. بنابراین، هم حمایت سیاسی میان آن دو واقعی است و هم تفاوت‌های فکری‌شان؛ شباهت در شیوه بسیج رأی‌دهندگان نباید به معنای همسانی تمام مواضع تعبیر شود. مناقشه دیگری نیز پیرامون دیدگاه‌های السید وجود دارد. ترامپ او را «جهادی» و وابسته به اخوان‌المسلمین خوانده و راجرز به مواضع گذشته او درباره تحولات مصر استناد کرده است. السید در سال ۲۰۱۲ از امضاکنندگان بیانیه‌ای در حمایت از ریاست‌جمهوری محمد مرسی، سیاستمدار وابسته به اخوان‌المسلمین بود.
پیوند‌دادن این پرونده با اوباما نیز نیازمند همین تمایز است. دولت اوباما پس از انتخاب مرسی در سال ۲۰۱۲ با دولت او روابط رسمی داشت و پس از برکناری او به سرکوب مخالفان اعتراض کرد؛ منتقدان محافظه‌کار این رویکرد را تساهل تفسیر کرده‌اند.
مسیر‌های پیروزی برای جمهوری‌خواهان
جمهوری‌خواهان برای حفظ قدرت روی ساختار مطلوب‌تر رقابت سنا، بسیج رأی‌دهندگان محافظه‌کار و احتمال خطای نظرسنجی‌ها حساب می‌کنند. در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۶ و ۲۰۲۰، برخی مؤسسات حمایت از ترامپ را کمتر از واقعیت برآورد کردند. اگر در ایالت‌های جمهوری‌خواه نیز چنین خطایی رخ دهد، تعدادی از رقابت‌های نزدیک می‌تواند برخلاف برآورد‌های اولیه پایان یابد. دموکرات‌ها نیز باید در ایالت‌های پیروز ترامپ رأی بیشتری کسب کنند.
بازترسیم حوزه‌های انتخابیه در ایالت‌های تحت اداره جمهوری‌خواهان نیز می‌تواند در مجلس نمایندگان مزیت ایجاد کند. از سوی دیگر، اگر برای بخشی از رأی‌دهندگان سیاست مهاجرت، مسائل فرهنگی و مقابله با برنامه‌های جناح چپ از نارضایتی اقتصادی مهم‌تر باشد، جمهوری‌خواهان امکان حفظ حمایت آنان را دارند. اختلاف‌های درونی دموکرات‌ها، به‌ویژه در میشیگان، نیز به کار جمهوری‌خواهان می‌آید.
مسیر‌های پیروزی برای دموکرات‌ها
دموکرات‌ها بر نارضایتی از هزینه زندگی، تعرفه‌ها، جنگ ایران و مناقشه‌های مربوط به عملکرد دولت تمرکز کرده‌اند. نظرسنجی‌ها از فاصله‌گرفتن بخشی از رأی‌دهندگان جوان و لاتین‌تبار از ترامپ حکایت دارند؛ گروه‌هایی که در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ به بهبود موقعیت جمهوری‌خواهان کمک کردند. موضوع فساد و تعارض منافع نیز در تبلیغات دموکرات‌ها برجسته است. برای تبدیل این نارضایتی به کرسی، مشارکت رأی‌دهندگان و تمرکز بر مشکلات ملموس اقتصادی تعیین‌کننده خواهد بود.
حتی کسب آرای بیشتر در سطح ملی نیز تصاحب سنا را تضمین نمی‌کند. دموکرات‌ها باید کرسی‌های فعلی خود، از جمله میشیگان را حفظ کنند و همزمان چهار کرسی خالص اضافه به دست آورند. نتیجه مجلس نمایندگان به رقابت حوزه‌های نزدیک وابسته است و فقط با شمارش آرا مشخص می‌شود. برای این حزب، چالش فراتر از مخالفت با ترامپ است: رأی‌دهندگان انتظار دارند برنامه‌ای مشخص برای کاهش فشار هزینه‌های زندگی و اداره مؤثر دولت ببینند.
تأثیر انتخابات بر دو سال آینده
تغییر اکثریت کنگره می‌تواند قدرت نظارت بر کاخ سفید را افزایش دهد. دموکرات‌ها در صورت تصاحب مجلس نمایندگان قادر خواهند بود تحقیقات پارلمانی درباره قرارداد‌های دولتی، هزینه‌ها، عملکرد وزارتخانه‌ها و تعارض منافع احتمالی را آغاز کنند. در صورت کسب اکثریت سنا، امکان جلوگیری از تأیید شماری از نامزد‌های قضایی و اجرائی ترامپ را نیز خواهند داشت. با این همه، اختیار وتوی رئیس‌جمهور، قواعد رأی‌گیری سنا و اختیارات قوه مجریه مانع آن است که تغییر اکثریت کنگره به اجرای خودکار برنامه‌های حزب پیروز بینجامد.
نتیجه انتخابات امروز همچنین مبنای رقابت ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ خواهد شد. در حزب جمهوری‌خواه درباره دوام جنبش سیاسی ترامپ و آینده چهره‌هایی مانند جی‌دی ونس بحث خواهد شد؛ در حزب دموکرات نیز نتیجه نامزد‌های ترقی‌خواه و میانه‌رو بر مناقشه درباره جهت آینده حزب تأثیر می‌گذارد. انتخابات سوم نوامبر صرفا تقسیم کرسی‌های کنگره نیست؛ سنجشی است از اینکه کدام حزب می‌تواند نارضایتی اقتصادی و شکاف‌های سیاسی آمریکا را به برنامه‌ای قابل اجرا و مورد اعتماد رأی‌دهندگان تبدیل کند.