به گزارش همشهری آنلاین، مستند «در دامنه آتشفشان» به کارگردانی مهدی آگاه‌منش و یحیی رضایی، روایتی از سفر ابراهیم حاتمی‌کیا به سوریه در سال ۱۳۹۵ و حضور او در این کشور برای تحقیق و شناخت فضای جنگ، پیش از ساخت فیلم سینمایی «به وقت شام» است. این مستند برای نخستین‌بار در نوزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت، شامگاه ۹ آبان‌ماه و در دومین شب این رویداد، در پردیس ملت به نمایش درآمد.
مهدی آگاه‌منش، یکی از کارگردانان این مستند، در گفت‌وگو با خبرنگار سینمایی خبرگزاری فارس، درباره شکل‌گیری این اثر اظهار کرد: تابستان سال ۱۳۹۵، ابراهیم حاتمی‌کیا برای تحقیق درباره فیلم سینمایی «به وقت شام» سفری به سوریه داشت. این مستند نیز روایت همان سفر تحقیقاتی است که با هدف مشاهده شرایط منطقه، شناخت جامعه سوریه و آشنایی با وضعیت جنگ انجام شد.
وی افزود: در این مستند همراه با آقای حاتمی‌کیا به سوریه سفر می‌کنیم و علاوه بر تماشای فضای این کشور، شناختی کلی از ماجرای سوریه و مردم آن به دست می‌آوریم. با این حال، در جریان ساخت اثر متوجه شدیم که فراتر از یک سفر بیرونی، نوعی سفر درونی نیز در این روایت وجود دارد؛ تأثیری که محیط و مواجهه با شرایط سوریه بر آقای حاتمی‌کیا می‌گذارد و نوعی بازگشت به برخی مسائل یا رسیدن به شناختی تازه را رقم می‌زند. تلاش کردیم این وجه از سفر را نیز در مستند به تصویر بکشیم.
این کارگردان درباره ضرورت تولید آثاری با قابلیت ارتباط با مخاطبان بین‌المللی نیز گفت: این موضوع صرفاً به فیلم‌ساز مربوط نمی‌شود و سیاست‌گذاران نیز باید برای آن برنامه‌ریزی کنند. ما باید وظیفه روایت این موضوعات را برعهده خودمان احساس کنیم و بتوانیم با زبانی که مخاطبان بیشتری در سطح بین‌المللی با آن ارتباط برقرار می‌کنند، روایتگر باشیم.
وی ادامه داد: البته فراهم‌شدن شرایط نیز اهمیت دارد؛ چراکه یک فیلم‌ساز به‌تنهایی نمی‌تواند همه موانع را برطرف کند. اگر نگاه و سیاست‌گذاری کلان‌تری وجود داشته باشد و مسیر برای فیلم‌سازان هموار شود، قطعاً می‌توانند آثار بهتری تولید کنند. به نظرم فیلم‌سازان خوبی در کشور داریم که در صورت فراهم‌شدن فضا، توانایی ارائه کارهای ارزشمندتری را دارند.
جنگ در خانه خودمان معنای دیگری دارد
در ادامه، یحیی رضایی، دیگر کارگردان مستند «در دامنه آتشفشان»، در گفت‌وگو با خبرنگار سینمایی خبرگزاری فارس، درباره موضوع این اثر اظهار کرد: ماجرای مستند به سفر ابراهیم حاتمی‌کیا به سوریه برای انجام تحقیقات مربوط به فیلم «به وقت شام» بازمی‌گردد؛ البته این اثر ارتباط مستقیمی با پشت‌صحنه آن فیلم ندارد، بلکه بیشتر به جست‌وجو و مواجهه شخصی حاتمی‌کیا با محیط و شرایط سوریه می‌پردازد.
وی با اشاره به گذشت حدود ۱۰ سال از زمان تولید مستند و تجربه حضور در منطقه جنگی، درباره تفاوت مواجهه با جنگ در آن زمان و شرایط امروز گفت: خاطراتی که از آن سفر برایم باقی مانده، بیشتر خاطرات خوبی است؛ اما تجربه جنگ در آن زمان با شرایط امروز تفاوت دارد. آن روزها جنگ هزاران کیلومتر با خانه ما فاصله داشت، اما امروز که جنگ را در تهران احساس کرده‌ایم، نگاه و درک متفاوتی نسبت به آن داریم.
رضایی ادامه داد: در زمان حضورمان در سوریه، جنگ را از نزدیک می‌دیدیم و شرایط آن را لمس می‌کردیم؛ با این حال، تفاوت اصلی در این است که وقتی جنگ در خانه خود آدم اتفاق می‌افتد، احساس دیگری دارد. آن بی‌خیالی و فاصله‌ای که شاید در مواجهه با جنگ در کشوری دیگر وجود داشت، امروز دیگر وجود ندارد؛ چراکه وقتی آدم جنگ را برای خانواده و نزدیکان خودش احساس می‌کند، شرایط کاملاً متفاوت می‌شود.