به گزارش ایرنا به نقل از روابط عمومی شرکت پتروشیمی جم، آیین رونمایی از این کتاب روز پنجشنبه هفتم آبان‌ماه ۱۴۰۵ با حضور جمعی از مدیران صنعت پتروشیمی، مسئولان حوزه انرژی، نمایندگان مجلس شورای اسلامی و فعالان دانشگاهی برگزار شد.
در این مراسم، سخنرانان با اشاره به ظرفیت‌های صنعت پتروشیمی کشور و چالش‌های موجود در مسیر تکمیل زنجیره ارزش، بر ضرورت عبور از تولید و صادرات محصولات پایه، توسعه صنایع پایین‌دستی، کاهش وابستگی به واردات و تقویت ارتباط میان دانشگاه و صنعت تأکید کردند.
اکبری: هدف از تدوین کتاب‌های تخصصی کاهش خلأ اطلاعاتی صنعت است
امیر اکبری، مدیرعامل پتروشیمی جم و از مؤلفان کتاب، با اشاره به ضرورت ارتقای دانش تخصصی در صنعت پتروشیمی گفت: تدوین این اثر و مجموعه کتاب‌های مرتبط با زنجیره ارزش با هدف کاهش خلأ اطلاعاتی و افزایش شناخت از فرصت‌های توسعه صنعتی انجام شده است.
وی افزود: بهره‌گیری هم‌زمان از دانش علمی دانشگاهیان و تجربه اجرایی متخصصان صنعت می‌تواند به شناسایی ظرفیت‌های کمترشناخته‌شده، بررسی مسیرهای جدید توسعه و اتخاذ تصمیم‌های دقیق‌تر برای آینده صنعت پتروشیمی کمک کند.
اکبری با تأکید بر ضرورت پیوند میان دانش نظری و تجربه عملی اظهار کرد: پژوهش‌های تخصصی باید علاوه بر تولید محتوای علمی، در شناسایی فرصت‌های سرمایه‌گذاری، انتخاب فناوری‌های مناسب و توسعه زنجیره ارزش محصولات پتروشیمی نیز نقش‌آفرین باشند.
وی همچنین ابراز امیدواری کرد تداوم این تلاش‌ها به ارتقای توان علمی و فنی کشور و بهره‌برداری مؤثرتر از ظرفیت‌های صنعت پتروشیمی منجر شود.
صادرات سالانه ۱۳ تا ۱۶ میلیارد دلار محصولات پتروشیمی ایران
حسن عباس‌زاده، عضو هیئت‌مدیره هلدینگ خلیج فارس، نیز در این مراسم با اشاره به عدم توازن موجود در تولید و تجارت محصولات پتروشیمی، بر اهمیت شناخت فناوری‌های جدید و بررسی دقیق‌تر زنجیره‌های ارزش تأکید کرد.
وی با بیان اینکه ایران سالانه حدود ۱۳ تا ۱۶ میلیارد دلار محصولات پتروشیمی صادر می‌کند، گفت: حجم این صادرات به حدود ۳۰ میلیون تن می‌رسد، در حالی که واردات برخی محصولات پتروشیمی با وجود حجم وزنی به‌مراتب کمتر، ارزشی در حدود ۲ میلیارد دلار دارد.
عباس‌زاده با اشاره به واردات حدود ۷۵۰ هزار تن از این محصولات، اختلاف میان ارزش متوسط محصولات صادراتی و وارداتی را نشانه‌ای از ضرورت بازنگری در ساختار تولید و توجه بیشتر به حلقه‌های تکمیلی زنجیره ارزش دانست.
وی افزود: بخشی از زنجیره‌های تولید کشور همچنان با کمبود یا گسست مواجه است و این مسئله می‌تواند توسعه صنایع پایین‌دستی را محدود کند؛ ازاین‌رو، شناخت فناوری‌های تولید محصولات راهبردی و بررسی ظرفیت‌های داخلی برای تولید آنها، علاوه بر جنبه فنی، با کاهش وابستگی به واردات و پایداری زنجیره تأمین صنایع نیز ارتباط دارد.
عضو هیئت‌مدیره هلدینگ خلیج فارس همچنین بر ضرورت بررسی مسیرهای فناورانه جدید و رفع موانع سیاست‌گذاری در مسیر توسعه زنجیره ارزش تأکید کرد.
پروپیلن؛ حلقه‌ای راهبردی در توسعه صنایع پایین‌دستی
پروپیلن از مواد پایه و مهم صنعت پتروشیمی است که در تولید طیف گسترده‌ای از محصولات پایین‌دستی کاربرد دارد. توسعه ظرفیت تولید این ماده و تکمیل زنجیره‌های وابسته به آن می‌تواند زمینه تولید محصولات تخصصی‌تر و کاهش نیاز به واردات برخی مواد اولیه و محصولات واسطه‌ای را فراهم کند.
فناوری هیدروژن‌زدایی از پروپان (PDH) یکی از روش‌های تولید پروپیلن است که با تبدیل پروپان به پروپیلن، امکان ایجاد ظرفیت‌های جدید تولیدی را فراهم می‌کند. شناخت الزامات فنی و اقتصادی این فناوری در کنار بررسی بازار محصولات پایین‌دستی، می‌تواند به ارزیابی دقیق‌تر فرصت‌های سرمایه‌گذاری و انتخاب مسیرهای مناسب توسعه کمک کند.
توسعه زنجیره پروپیلن تنها به افزایش تولید یک محصول پایه محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند در تنوع‌بخشی به محصولات، افزایش ارزش افزوده و تقویت پیوند میان صنایع بالادستی و پایین‌دستی مؤثر باشد.
بهرامی: فاصله میان دانش علمی و اجرای صنعتی باید کاهش یابد
محمد بهرامی سیف‌آباد، نایب‌رئیس کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، نیز با تأکید بر ضرورت تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت، فاصله میان دانش علمی و اجرای صنعتی را از چالش‌های مهم کشور دانست.
وی با اشاره به ظرفیت‌های ایران در حوزه انرژی و پتروشیمی، بر لزوم بازنگری در رویکردهای توسعه صنعتی و حرکت به سمت فعالیت‌هایی تأکید کرد که ارزش افزوده بیشتری ایجاد می‌کنند.
بهرامی نقش پژوهش‌های علمی، واحدهای تحقیق و توسعه و همکاری دستگاه‌های اجرایی با مراکز دانشگاهی و تخصصی را در ارتقای توان فناورانه کشور مهم ارزیابی کرد و بهره‌گیری از تجربه‌های موفق جهانی و فناوری‌های پیشرفته را از مسیرهای قابل بررسی برای تسریع توسعه صنعتی دانست.
وی افزود: ارتقای جایگاه ایران در زنجیره ارزش جهانی مستلزم تبدیل ظرفیت‌های علمی کشور به نتایج عملی و صنعتی و هماهنگی مدیران و تصمیم‌گیران با دانش روز و تحولات فناوری است.
تدوین کتاب در هفت فصل با تمرکز بر فناوری تولید پروپیلن
مهدی شنبدی، عضو هیئت علمی دانشگاه و دیگر مؤلف کتاب، نیز در معرفی محتوای این اثر گفت: کتاب «تولید پروپیلن (PDH)، کاربرد و زنجیره ارزش» در هفت فصل تدوین شده و موضوعاتی همچون اهمیت پروپیلن در صنعت پتروشیمی، مبانی شیمی آلی و پلیمرها، فرایندهای تولید پروپیلن و محصولات پایین‌دستی آن را پوشش می‌دهد.
وی افزود: در بخش فناوری‌های تولید، روش‌هایی مانند کراکینگ بخار، فرایندهای مرتبط با شکست کاتالیستی، تبدیل متانول به الفین‌ها و تبدیل متانول به پروپیلن بررسی شده است. همچنین فرایند هیدروژن‌زدایی از پروپان و مبانی تولید پروپیلن از این مسیر، از محورهای تخصصی کتاب به شمار می‌رود.
به گفته شنبدی، بخش دیگری از کتاب به محصولات پایین‌دستی با ارزش افزوده بالاتر، روش‌های تولید، کاربردها و بازار آنها اختصاص دارد و محصولاتی مانند آکریلونیتریل و الیاف کربن نیز در چارچوب فرصت‌های توسعه زنجیره ارزش بررسی شده‌اند.
وی ادامه داد: فناوری‌های نوین در مرحله آزمایشگاهی و مسیرهای پژوهشی مرتبط با زیست‌فناوری و فناوری نانو نیز از دیگر موضوعات این اثر است که می‌تواند برای پژوهشگران، دانشجویان و متخصصان صنعت کاربرد داشته باشد.
تدوین دانشنامه جامع صنعت پتروشیمی در هفت جلد
شنبدی همچنین از برنامه تدوین مجموعه‌ای جامع درباره صنعت پتروشیمی خبر داد و گفت: این دانشنامه در هفت جلد، موضوعاتی از جمله شیمی پلیمرها، خواص فیزیکی و مکانیکی مواد پلیمری، خوراک‌های مورد استفاده در صنعت و زنجیره‌های تولید محصولات مختلف را پوشش خواهد داد.
وی افزود: در تدوین این مجموعه، خوراک‌هایی مانند نفت و گاز، زباله‌های صنعتی و زیست‌توده و زنجیره‌های تولید مبتنی بر متان، اتان، پروپان، بوتان و برخی ترکیبات گوگردی مورد توجه قرار گرفته‌اند.
به گفته وی، شناخت بازار محصولات، بررسی ظرفیت تولید داخلی و شناسایی فرصت‌های توسعه محصولات با ارزش افزوده بالاتر از اهداف این مجموعه است. همچنین پیش‌بینی بخشی ویژه برای مدیران و تصمیم‌گیران با هدف شناسایی فرصت‌های توسعه صنعتی در افق یک تا دو دهه آینده، از دیگر محورهای این طرح به شمار می‌رود.
بر اساس توضیحات ارائه‌شده در این مراسم، رونمایی از این دانشنامه برای سال ۲۰۲۸ میلادی، برابر با سال ۱۴۰۶ شمسی، برنامه‌ریزی شده است.
در پایان این آیین، حاضران نسخه‌هایی از کتاب را امضا کردند و تصاویر یادبود ثبت شد.