به گزارش مسیر اقتصاد فروشندگان نفت ESPO که از شرق دور روسیه به بازار آسیا عرضه می‌شود، برای محموله‌های تحویل اواخر دسامبر و ژانویه، اضافه‌قیمتی بیش از ۲۵ دلار به‌ازای هر بشکه نسبت به قرارداد مرجع برنت پیشنهاد کرده‌اند. در گزارش ۲۳ اکتبر رویترز، دو پیشنهاد بالاتر از ۳۰ دلار نیز برای تحویل در چین مطرح شده است.
این ارقام قیمت پیشنهادی فروشندگان است و نباید آن‌ها را نرخ قطعی خرید همه پالایشگاه‌های چین دانست. با این حال، منابع تجاری از معامله یک پالایشگاه مستقل بزرگ برای محموله‌های نوامبر و دسامبر با اضافه‌قیمت ۲۳ تا ۲۶ دلار خبر داده‌اند. برخی خریداران نیز تمایل خود را به پرداخت حدود ۲۰ دلار اعلام کرده‌اند؛ فاصله‌ای که نشان می‌دهد فروشندگان در حال آزمودن توان پذیرش قیمت‌های بالاتر هستند.
رقابت برای نفتی که از تنگه هرمز عبور نمی‌کند
مزیت نفت شرق دور روسیه برای چین، مسیر کوتاه حمل و بی‌نیازی آن از عبور از تنگه هرمز است. اما عرضه این نفت نامحدود نیست. وقتی خریداران بیشتری برای جایگزینی محموله‌های در معرض اختلال به یک بازار مراجعه می‌کنند، امکان دسترسی به نفت حفظ می‌شود، ولی رقابت برای خرید آن هزینه تأمین را بالا می‌برد.
گزارش سپتامبر مؤسسه اس‌اندپی گلوبال نیز از خرید گسترده محموله‌های روسی توسط بازیگران بزرگ و محدودشدن دسترسی پالایشگاه‌های مستقل کوچک‌تر خبر می‌داد. دشوارترشدن دسترسی به نفت ایران، این پالایشگاه‌ها را به جست‌وجوی خوراک جایگزین سوق داده بود؛ درحالی‌که برخی از آن‌ها هنوز برای نیاز ماه‌های بعد، نفت کافی تأمین نکرده بودند.
در چنین شرایطی، پالایشگاه کوچک با دو فشار هم‌زمان مواجه می‌شود: احتمال کمبود خوراک و افزایش قیمت محموله‌های موجود. تأمین نفت گران‌تر می‌تواند حاشیه سود را کاهش دهد و ناتوانی در خرید نیز خطر کاهش تولید را به همراه دارد.
اضافه‌قیمت برنت، معادل هزینه جایگزینی نیست
اضافه‌قیمت ۲۵ یا ۳۰ دلاری ESPO نسبت به برنت را نمی‌توان مستقیماً هزینه جایگزینی هر بشکه نفت خلیج فارس نامید. برای چنین مقایسه‌ای باید قیمت نفت قبلی، کیفیت آن، زمان تحویل و هزینه حمل هر دو محموله مشخص باشد.
اهمیت این ارقام در نشان‌دادن قدرت قیمت‌گذاری عرضه‌کنندگان جایگزین است. همچنین بخش مهمی از نفت خاورمیانه با شاخص دبی قیمت‌گذاری می‌شود، درحالی‌که پیشنهادهای مورد بحث ESPO به برنت متصل‌اند. بنابراین تغییر فاصله این دو شاخص نیز بر مقایسه هزینه خرید اثر می‌گذارد.
این تمایز مانع از آن می‌شود که یک پیشنهاد گران‌قیمت برای چند محموله، به کل واردات نفت چین تعمیم داده شود. با این حال، افزایش هزینه در معاملات حاشیه‌ای می‌تواند انتخاب پالایشگاه‌ها و رقابت برای سایر نفت‌های موجود را تحت تأثیر قرار دهد.
بازگشت عرضه، قدرت فروشندگان را محدود می‌کند
روند قیمت‌ها یک‌طرفه نبوده است. گزارش ۲۶ اکتبر کومرسانت، به نقل از داده‌های بازار اس‌اندپی گلوبال، از کاهش اضافه‌قیمت ESPO تحویلی شاندونگ به حدود ۲۰ دلار تا ۲۳ اکتبر خبر می‌دهد. بهبود عرضه نفت خاورمیانه از عوامل این کاهش عنوان شده است.
همین گزارش، برآورد ورتکسا از محموله‌های نفت خاورمیانه به مقصد چین، بدون احتساب ایران، را برای اکتبر حدود ۴.۵ میلیون بشکه در روز اعلام می‌کند؛ نزدیک به میانگین ۴.۷ میلیون بشکه‌ای سال ۲۰۲۵. این رقم برآورد محموله‌های ارسالی است و نباید آن را به معنای رفع کامل اختلال یا عادی‌شدن همه مسیرها دانست.
تجربه چین نشان می‌دهد تنوع تأمین‌کنندگان، امکان ادامه خرید را افزایش می‌دهد، اما مصونیت از شوک قیمت ایجاد نمی‌کند. جایگزینی نفت خلیج فارس به ظرفیت عرضه دیگر تولیدکنندگان، دسترسی پالایشگاه‌ها و هزینه حمل وابسته است. هرچه عرضه منطقه محدودتر شود، گزینه‌های بیرون از آن ارزش بیشتری پیدا می‌کنند؛ با بازگشت محموله‌های خلیج فارس نیز قدرت فروشندگان جایگزین برای مطالبه قیمت‌های بالاتر کاهش می‌یابد.
منابع:
اس‌اندپی گلوبال، ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶
انتهای پیام/ انرژی