به گزارش سلامت نیوز به نقل از ایرنا، بر اساس آخرین آمارها نیمی از جمعیت استان اردبیل کم‌تحرک هستند، در حالی که اضافه وزن و چاقی که از مسائلی مانند کم‌تحرکی، تغذیه نامناسب، عامل‌های ژنتیکی، اختلال‌های هرمونی، خواب ناکافی و یا مصرف برخی داروها ناشی می‌گردد، می‌تواند موجب ابتلا به بیماری‌هایی مانند فشار خون، دیابت، مشکل‌های مفصلی و عارضه‌های قلبی_عروقی شود.
پزشکان برای پیشگیری و درمان چاقی به طور معمول به عامل‌هایی مانند تغذیه سالم و فعالیت بدنی منظم اشاره می‌کنند و همین امر موجب می‌شود تا همزمان با فرا رسیدن پاییز و حاکم شدن تدریجی ناپایداری‌های جوی که امکان فعالیت‌های ورزشی در فضاهای باز در استان اردبیل را به حداقل می‌رساند، بسیاری به استفاده از فضاهای ورزشی و باشگاه‌ها ترغیب شوند.
متخصصان تاکید دارند که تنها برای کم کردن چند کیلوگرم از وزن، بدون بررسی پزشکی نباید از دارو استفاده کرد.
با توجه به اینکه کاهش وزن و رسیدن به تناسب اندام با ورزش منظم امری زمان‌بر و نیازمند فعالیت بدنی مستمر است، برخی نوجوانان و جوانان به دنبال راه‌های میان‌بری برای کاهش وزن می‌گردند و به طور معمول از داروهای لاغری به عنوان چربی‌سوز استفاده می‌کنند.
اگرچه داروها به خودی خود موادی تهاجمی محسوب می‌شوند که پس از ورود، به سیستم بدن حمله می‌کنند و می‌توانند گاه حتی عوارضی برجا بگذارند که جبران‌ناپذیر است، برخی در سال‌های گذشته به استفاده خودسرانه از آمپول‌های لاغری در باشگاه‌های ورزشی روی آورده‌اند.
این در حالی است که داروهای معروف لاغری مانند سماگلوتاید، تیرزپاتاید و لیراگلوتاید که به نام‌های تجاری گوناگونی در کشورهای مختلف عرضه می‌شوند، برای همه افراد مناسب نیستند و متخصصان تاکید دارند که تنها برای کم کردن چند کیلوگرم از وزن خود بدون بررسی پزشکی نباید از آنها استفاده کنیم.
داروی لاغری چیست و چگونه تهیه می‌شود؟
یک عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اردبیل در این زمینه تشریح کرد: هر شخصی که خوراکی میل می‌کند، وقتی خوراک از معده خارج و وارد روده باریک می‌شود، از سلول‌های پوششی روده باریک هرمونی ترشح می‌گردد که اینکرتین نام دارد و وارد جریان خون می‌شود.
دکتر آناهیتا ذاکری افزود: این هرمون به مرکز سیری مغز دستور می‌دهد که حالت سیری را حفظ کند و در عین حال سرعت تخلیه معده را هم کاهش می‌دهد؛ این هرمون که در بدن همه اشخاص ترشح می‌شود، موجب افزایش ترشح انسولین از لوزه المعده می‌گردد.
وی بیان کرد: با توجه به تاثیری که اینکرتین در میزان قند خون شخص دارد، آن را به عنوان دارو در نظر گرفتند و به عنوان کشف جدید، بسته‌بندی کردند؛ در واقع ماده‌ای را روانه بازار کردند که پایه آن اینکرتین است و موجب کاهش اشتها و قند خون می‌شود.
طرح گرافیکی کنترل وزن و تناسب اندام
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اردبیل با بیان اینکه اینکرتین دارویی به صورت صنعتی تهیه می‌شود، اضافه کرد: این دارو برای نخستین بار در قالب آمپول به منظور کنترل سطح قند خون افراد مبتلا به بیماری دیابت تولید شده است.
وی عنوان کرد: بعدها مشاهده کردند که مصرف این دارو افت قند نمی‌دهد، موجب کاهش اشتها می‌شود، حالت سیری زودرس در شخص ایجاد می‌کند و برخی تاثیرهای مثبت دیگری روی قلب و کلیه‌ها هم دارد و از همین رو با تایید سازمان بهداشت جهانی (WHO) به عنوان داروی لاغری مورد استفاده قرار گرفت.
بایدها و نبایدهای استفاده از آمپول‌های لاغری
ذاکری با اشاره به رواج مصرف آمپول‌های لاغری در سراسر دنیا، اظهار کرد: متاسفانه این آمپول‌ها در نقاط مختلف ایران نیز در داروخانه‌ها در دسترس قرار دارد؛ هرچند قیمت بالایی دارند و مصرف آنها بدون تجویز پزشک متخصص ممنوع است.
وی ادامه داد: وقتی بیماری به پزشک مراجعه می‌کند، برای او پرونده تشکیل می‌شود و از مشاوره بهره می‌گیرد تا مشخص گردد آیا شخص مناسبی برای دریافت این آمپول هست یا خیر؛ اما به هر روی شخصی که شاخص توده بدنی (بی‌ام‌آی) بالای ۳۰ داشته باشد، زیر نظر پزشک مجاز به استفاده است.
شخصی که می‌خواهد از آمپول‌های لاغری استفاده کند، نباید سنگ صفرا داشته باشد.
این فوق تخصص غدد و متابولیسم همچنین گفت: پزشکان برای افرادی که شاخص توده بدنی بالای ۲۷ دارند و به عارضه‌های چاقی مانند آرتروز، بیماری قلبی، فشار خون و یا دیابت دچار هستند نیز ممکن است این آمپول‌های لاغری را تجویز کنند.
وی تصریح کرد: اگر شخصی بدون توجه به مسائل مورد اشاره نسبت به تزریق آمپول‌های لاغری اقدام کند، به طور حتم دچار عارضه‌هایی خواهد شد؛ چرا که استفاده از این دارو برای برخی می‌تواند خطرناک هم باشد و از جمله اشخاص مبتلا به سرطان تیروئید و دارای گره پر خطر تروئید یا دارای سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان تیروئید باید از مصرف آن خودداری نمایند.
ذاکری عنوان کرد: شخصی که می‌خواهد از آمپول‌های لاغری استفاده کند، نباید سنگ صفرا داشته باشد؛ چون این آمپول‌ها به صورت ناگهانی کاهش وزن می‌دهد و احتمال تشکیل سنگ در کیسه صفرا افزایش می‌یابد؛ همچنین برای استفاده از آمپول‌های لاغری نباید چربی شخص بالا باشد، چرا که این آمپول‌ها احتمال التهاب لوزه المعده یا پانکراتیک را بالاتر می‌برد.
خطر عضله‌سوزی در کمین سهل‌انگاران
وی اظهار کرد: این آمپول‌ها موجب چربی‌سوزی می‌شوند اما وقتی توده‌های چربی در بدن شخص به پایان رسید، نوبت به عضله می‌رسد و عضله‌سوزی از جمله عارضه‌هایی است که اشخاصی که بدون تجویز پزشک اقدام به مصرف می‌کنند، ممکن است دچار آن شوند.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اردبیل با تاکید بر ضرورت تعیین دز مجاز مصرف از سوی پزشک متخصص افزود: در صورت رعایت نکردن شیوه و دز مجاز، شخص می‌تواند درگیر عارضه‌هایی مانند افتادگی عضله و پوست شود؛ در کنار مصرف دز مناسب دارو، شخص باید ورزش منظم و تغذیه مناسب نیز داشته باشد و مایعات زیاد مصرف کند تا وارد مرحله عضله‌سوزی نشود.
ورزش یکی از موثرترین روش‌ها برای کنترل وزن و حفظ سلامت است و به گفته متخصصان انجام دست‌کم ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی هوازی با شدت متوسط به صورت هفتگی می‌تواند موجب افزایش سوخت و ساز، بهبود عملکرد قلب و ریه، بهبود کیفیت خواب، ارتقای سلامت روان و حفظ عضله‌ها در عین کاهش وزن شود.
البته باید توجه داشت که ورزش هم به تنهایی کافی نیست و برای کاهش محسوس وزن و حفظ تناسب اندام، می‌بایست فعالیت بدنی مستمر با تغذیه مناسب و تغییر عادت‌های نادرست روزانه ترکیب شود تا شخص به نتیجه ملموسی دست یابد.
در حال حاضر ۴۹۰ باشگاه زیر نظر ۵۳ هیات ورزشی شامل ۲۳۰ واحد ویژه آقایان، ۹۴ واحد ویژه بانوان و ۱۶۶ باشگاه مشترک در نقاط مختلف استان اردبیل فعال است.
استان اردبیل با ۱۲ شهرستان و جمعیت افزون بر یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر در شمال غرب ایران در همسایگی استان‌های گیلان، زنجان، آذربایجان شرقی و کشور جمهوری آذربایجان قرار دارد.