همشهری آنلاین - محمد سرابی: رئیس کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی از تدوین طرحی خبر داده است که براساس آن از سال آینده کودکان ۵ساله روانه پیش‌دبستانی خواهند شد. از سوی دیگر رئیس سازمان تعلیم و تربیت کودک آموزش و پرورش نیز گفته است که اجباری شدن پیش‌دبستانی برای همه به‌تدریج و در طول ۵سال اجرا خواهد شد. اما آیا زیرساخت‌های آموزشی کشور ظرفیت کافی برای ایجاد پیش‌دبستانی‌های دولتی را دارند؟
فضای کافی داریم
عضو کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی و نماینده استان اصفهان در گفت‌وگو با همشهری تأکید می‌کند که می‌توان ظرفیت لازم برای تشکیل کلاس‌های پیش‌دبستانی دولتی را تامین کرد. علیرضا رحیمی می‌گوید: «از نظر فضای آموزش و نیروی انسانی مشکلی برای تامین زیرساخت‌های دوره پیش‌دبستانی دولتی نیست. در طرحی که در کمیسیون بررسی شد، گفته شده است هر سال تعداد دانش‌آموزان کاهش پیدا می‌کند که ناشی از کاهش جمعیت است، حتی ممکن است تعداد کاهش به ۴۰۰- ۵۰۰ هزار نفر هم برسد. به همین دلیل ظرفیت‌هایی در مراکز آموزشی دولتی خالی می‌شود که تا زمان تصویب قانون از آنها برای ایجاد پیش‌دبستانی دولتی استفاده خواهد شد.» به‌گفته او نزدیک ۸۰درصد کودکان ۵ساله که شامل این طرح می‌شوند در مراکز دولتی مشغول تحصیل خواهند شد. این طرح به‌صورت بخشی از طرح تقویت نظام آموزشی در کمیسیون تصویب شده و هنگامی که در صحن ارائه شود دیگر نمایندگان مجلس هم نظرات خود را ثبت می‌کنند و با توجه به مجموع نظرات و راهکارها تصمیم‌گیری خواهد شد.
اجباری نیست اما می‌شود
پیش‌دبستانی در ایران اجباری نیست، اگرچه به اولیا توصیه می‌شود که فرزندان خود را یک سال قبل از شروع رسمی مدرسه به پیش‌دبستانی‌ها بفرستند تا با نظم کلاس آشنا شوند و کار با دفتر و مداد را بیاموزند. مدارکی که بعضی از پیش‌دبستانی‌ها صادر می‌کنند تا جز مدارک ثبت نام نوآموزان به مدرسه ارائه شود هم اعتبار قانونی رسمی ندارد. این شرایط قرار است تغییر کند.
علیرضا منادی سفیدان رییس کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی در این‌باره گفته است: «طرح آغاز تحصیل از ۵ سالگی در کمیسیون تصویب شده و آماده ارائه به صحن مجلس است. الان تعداد زیادی از کودکان ۵ ساله در پیش‌دبستانی‌های غیردولتی در حال تحصیل هستند که دقیقا مشخص نیست چه آموزش‌هایی دریافت می‌کنند. دولت باید دوره پیش‌دبستانی را تحت تکفل خود قرار دهد زیرا خیلی از خانواده‌ها توان مالی لازم برای این دوره را ندارند و در انتظار ۶ ساله شدن فرزندانشان و رفتن به مدارس ابتدایی دولتی می‌مانند.» او تاکید کرده است: «از سال بعد ۵ سالگی سن آغاز تحصیل خواهد بود و در آینده ممکن است به ۴ سالگی هم برسد زیرا تحقیقات جهانی نشان می‌دهد این سال‌ها دوران طلایی است و هرچقدر که برای آن سرمایه‌گذاری کنیم باعث بهره‌وری بیشتر در ادامه تحصیل می‌شود.»
سازمان متولی کودکستان‌ها
یک دهه قبل چندین ارگان و سازمان مجوز پیش‌دبستانی صادر می‌کردند. آنقدر که مشخص نبود چه نهادی متولی این بخش است. چند سال پیش سازمان تعلیم و تربیت کودک به عنوان بخشی از وزارت آموزش و پرورش تاسیس و عده‌دار ساماندهی پیش‌دبستانی‌ها شد. مراکز دیگر مانند بهزیستی نیز این عرصه را به آموزش و پرورش سپردند. تا خرداد امسال مجوز ۳۹ هزار کودکستان از سوی این سازمان صادر شده است. ساز و کاری برای تعیین شهریه این مراکز و تدوین برنامه‌های آموزش آنها هم ایجاد شده اما همچنان بخشی زیادی از پیش دبستانی‌ها به صورت غیرمجاز به کار خود ادامه می‌دهند. رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک در این‌باره گفته است: «اجباری‌شدن دوره پیش‌دبستانی، تبدیل این دوره از ساختاری صرفاً غیردولتی به ساختاری با مشارکت بخش دولتی و غیردولتی و همچنین تعریف دوره منسجم تعلیم و تربیت کودک از بدو تولد تا پایان شش‌سالگی در جلسات کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس انجام شده است.» حمیدرضا شیخ‌الاسلام تاکید کرده است: «اجباری‌شدن پیش‌دبستانی به معنای الزام فوری خانواده‌ها پس از تصویب قانون نیست بلکه اجرای آن در یک فرایند پنج‌ساله پیش‌بینی شده است. یکی از اولویت‌های اجرای این طرح، فراهم‌کردن امکان دسترسی کودکان مناطق محروم و کم‌برخوردار به آموزش پیش از دبستان است.»