آرسِن ونگر، رئیس توسعه فوتبال جهانی فیفا و سرمربی اسبق آرسنال، سالهاست روی ایدهای کار میکند که بتواند تعادل را به نفع بازی تهاجمی تغییر دهد و از تصمیمات حاشیهای و میلیمتری آفساید در عصر VAR بکاهد. پیشنهاد او معروف به «قانون آفساید روز روشن» در فصل ۲۰۲۶ لیگ برتر کانادا بهصورت آزمایشی اجرا شد اما پس از بررسی نتایج در پنلهای ارزیابی، شانس کمی برای پیشرفت و اجرا در سطح جهانی دارد.
به گفته بیبیسی اسپورت، پنلهای فنی و فوتبالی متشکل از بازیکنان، مربیان و داوران سابق، نتایج آزمایش را بررسی کردند و حمایت کافی برای تمدید یا گسترش نشان ندادند. فصل عادی لیگ کانادا به تازگی به پایان رسیده و دادههای ۱۱۲ مسابقه در اختیار قانونگذاران قرار گرفته.
تعداد تصمیمات آفساید ۵۴ درصد کاهش یافت و ۱۳ گل اضافی به ثبت رسید. با این حال، خطوط دفاعی بهطور میانگین ۳ متر عقبتر بازی کردند تا از غافلگیر شدن جلوگیری کنند. بیشترین تأثیر تغییر در موقعیتهای ایستگاهی به چشم آمد. دفاعها موقعیت خود را برای جبران مزیت مهاجمان تنظیم کردند. لیگ کانادا همزمان سیستم Football Video Support (نسخه محدودی از VAR ) را آزمایش کرد که تا حدی تأثیر قانون جدید را تحت کنترل داشت. چنین امکانی در بسیاری از لیگهای بزرگ وجود ندارد.
مخالفان از ابتدا هشدار دادند این قانون، مزیت بیش از حدی به مهاجمان میدهد و خط دفاع را به بازی محافظهکارانهتر وا میدارد. حامیان ونگر معتقدند در عصر دقت بیش از حد VAR، نیاز به بازگرداندن حاشیه امن به مهاجمان وجود دارد تا فوتبال جذابتر شود. با این حال، عدم حمایت، یعنی قانونگذاران هنوز متقاعد نشدهاند فواید بر معایب غلبه دارد.
بحث درباره اصلاح قانون آفساید همچنان ادامه خواهد داشت. فوتبال مدرن بین دقت فناوری و روحیه تهاجمی بازی در تنش قرار دارد. پیشنهاد ونگر تلاشی جدی برای حل این تناقض به نظر میرسید. دادههای کانادا و ارزیابی کارشناسان نشان داد تغییر قوانین ریشهای به این سادگی پذیرفته نمیشود.
∎
به گفته بیبیسی اسپورت، پنلهای فنی و فوتبالی متشکل از بازیکنان، مربیان و داوران سابق، نتایج آزمایش را بررسی کردند و حمایت کافی برای تمدید یا گسترش نشان ندادند. فصل عادی لیگ کانادا به تازگی به پایان رسیده و دادههای ۱۱۲ مسابقه در اختیار قانونگذاران قرار گرفته.
نتایج قابل تامل
طبق این قانون پیشنهادی، بازیکن مهاجم تنها زمانی آفساید اعلام میشود که فاصله قابلمشاهده یا «روز روشن» بین او و دومین مدافع آخر وجود داشته باشد. اگر هر بخشی از بدن (به جز دست و بازو) همتراز یا عقبتر از مدافع باشد، مهاجم در موقعیت مجاز قرار دارد. هدف اصلی ونگر کاهش تصمیمات بحثبرانگیز و ایجاد فضای بیشتر برای حملات بود.تعداد تصمیمات آفساید ۵۴ درصد کاهش یافت و ۱۳ گل اضافی به ثبت رسید. با این حال، خطوط دفاعی بهطور میانگین ۳ متر عقبتر بازی کردند تا از غافلگیر شدن جلوگیری کنند. بیشترین تأثیر تغییر در موقعیتهای ایستگاهی به چشم آمد. دفاعها موقعیت خود را برای جبران مزیت مهاجمان تنظیم کردند. لیگ کانادا همزمان سیستم Football Video Support (نسخه محدودی از VAR ) را آزمایش کرد که تا حدی تأثیر قانون جدید را تحت کنترل داشت. چنین امکانی در بسیاری از لیگهای بزرگ وجود ندارد.
عقب رفتن خط دفاع
این نتایج، جنبه مهم را برجسته مینماید. از یک سو، کاهش چشمگیر آفسایدها جریان بازی را روانتر میکند و از توقفهای مکرر میکاهد. از سوی دیگر، عقبنشینی خطوط دفاعی شاید فضای میانی زمین را تغییر دهد و به جای افزایش چشمگیر گلها در درازمدت، صرفاً الگوی بازی را جابهجا کند. برخی تحلیلها نشان میدهد میانگین گل در لیگ کانادا نسبت به فصل قبل تغییر چشمگیری نداشته و تأثیر کلی محدود بوده.مخالفان از ابتدا هشدار دادند این قانون، مزیت بیش از حدی به مهاجمان میدهد و خط دفاع را به بازی محافظهکارانهتر وا میدارد. حامیان ونگر معتقدند در عصر دقت بیش از حد VAR، نیاز به بازگرداندن حاشیه امن به مهاجمان وجود دارد تا فوتبال جذابتر شود. با این حال، عدم حمایت، یعنی قانونگذاران هنوز متقاعد نشدهاند فواید بر معایب غلبه دارد.
اولین آزمایش
آزمایش کانادا اولین تجربه حرفهای جدی این ایده بود و قبلا در سطوح جوانان آزمایش شد. ونگر امید داشت در صورت موفقیت، راه برای تغییرات باز شود اکنون مسیر دشوار شده و احتمال کنار گذاشتن این ایده بسیار بالاست.بحث درباره اصلاح قانون آفساید همچنان ادامه خواهد داشت. فوتبال مدرن بین دقت فناوری و روحیه تهاجمی بازی در تنش قرار دارد. پیشنهاد ونگر تلاشی جدی برای حل این تناقض به نظر میرسید. دادههای کانادا و ارزیابی کارشناسان نشان داد تغییر قوانین ریشهای به این سادگی پذیرفته نمیشود.