بر اساس آمار پزشکی قانونی، ۹ نفر در نیمه نخست امسال در استان کرمانشاه بر اثر مسمومیت با این گاز جان باخته‌اند و آمار اورژانس نیز از افزایش ۱۴ درصدی موارد مسمومیت در سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته حکایت دارد؛ آماری که ضرورت رعایت نکات ایمنی در استفاده از وسایل گرمایشی را بیش از پیش یادآوری می‌کند.
منوکسیدکربن که به دلیل بی‌رنگ و بی‌بو بودن به «قاتل خاموش» شهرت دارد، در اثر احتراق ناقص سوخت‌هایی مانند گاز طبیعی، نفت، بنزین و زغال تولید می‌شود و تجمع آن در محیط‌های بسته و فاقد تهویه مناسب می‌تواند به مسمومیت شدید، آسیب مغزی و قلبی و حتی مرگ منجر شود.
۳۰ فوتی بر اثر مسمومیت با منوکسیدکربن از ابتدای سال گذشته
دکتر بهتاش خانی‌آباد مدیرکل پزشکی قانونی استان کرمانشاه، با هشدار درباره افزایش خطر مسمومیت با منوکسیدکربن در روزهای سرد سال، اظهار کرد: بیشترین موارد مسمومیت با این گاز در ماه‌های سرد سال رخ می‌دهد.
وی بی‌رنگ و بی‌بو بودن منوکسیدکربن را از عوامل افزایش خطر این نوع مسمومیت دانست و خاطرنشان کرد: از آنجا که تشخیص این گاز دشوار است و قابل مشاهده نیست، انتشار آن در محیط می‌تواند در مدت کوتاهی به بیهوشی و حتی مرگ افراد منجر شود.
مدیرکل پزشکی قانونی استان کرمانشاه با اشاره به آمار فوتی‌های ناشی از مسمومیت با منوکسدکربن در استان، یادآور شد: از ابتدای سال گذشته تا پایان نیمه نخست امسال، ۳۰ نفر بر اثر مسمومیت با منوکسیدکربن جان خود را از دست داده‌اند.
خانی‌آباد ادامه داد: سال گذشته ۲۱ نفر شامل ۱۴ مرد و هفت زن بر اثر مسمومیت با این گاز جان باختند. همچنین در نیمه نخست امسال نیز ۹ نفر شامل شش مرد و سه زن به همین دلیل فوت کردند.
وی با بیان اینکه بیشترین موارد فوتی در فصل‌های سرد پاییز و زمستان رخ داده، افزود: بخش عمده موارد فوتی نیمه نخست امسال در اوایل فصل بهار، زمانی که هوا همچنان سرد بود، اتفاق افتاده است.
خانی‌آباد با بیان اینکه عمده موارد مسمومیت با منوکسیدکربن به دلیل استفاده نادرست و غیراصولی از وسایل گرمایشی، به‌ویژه بخاری و آبگرمکن رخ می‌دهد، گفت: شهروندان باید پیش از استفاده از این وسایل، از نصب صحیح آن‌ها اطمینان حاصل کنند.
وی مسدود بودن مسیر دودکش وسایل گرمایشی را نیز از عوامل خطر دانست و بر ضرورت اطمینان از باز بودن مسیر دودکش و وجود تهویه مناسب در منازل، به‌ویژه هنگام خواب و روشن بودن وسایل گرمایشی، تأکید کرد.
هشدار درباره «قاتل خاموش»
دکتر وریا رحیمی رئیس اداره تحقیق، توسعه و آموزش‌های مردمی معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، نیز با اشاره به آغاز فصل سرما، نسبت به خطر مسمومیت با گاز منوکسیدکربن هشدار داد و اعلام کرد: بر اساس گزارش پزشکی قانونی استان، در شش ماه نخست امسال ۹ نفر بر اثر مسمومیت با این گاز جان باخته‌اند.
وی با اشاره به اینکه استفاده نادرست از وسایل گرمایشی و نبود دودکش استاندارد از مهم‌ترین عوامل بروز این حوادث است، خاطرنشان کرد: سرد بودن لوله دودکش نشانه از نشانه‌های خطر است که باید به آن توجه داشت. ضمن اینکه استفاده از بخاری‌های بدون دودکش در محیط‌های بسته ممنوع است.
رحیمی سردرد، سرگیجه، خواب‌آلودگی و تهوع را از علائم مسمومیت با منوکسیدکربن عنوان کرد و افزود: در موارد شدید، این مسمومیت می‌تواند به کاهش هوشیاری و کما منجر شود.
وی تأکید کرد: در صورت مواجهه با فرد مشکوک به مسمومیت، باید او را سریعاً به هوای آزاد منتقل کرد و با اورژانس تماس گرفت. همچنین فرد کمک‌کننده نباید برای مدت طولانی در معرض گاز قرار بگیرد.
رئیس اداره تحقیق، توسعه و آموزش‌های مردمی معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه تأکید کرد: نوزادان، سالمندان، بیماران قلبی و زنان باردار حتی در صورت نداشتن علائم شدید نیز باید توسط پزشک معاینه شوند.
علائم مسمومیت با منوکسیدکربن را با سرماخوردگی اشتباه نگیرید
دکتر محمدسعید سریری، سرپرست اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، در گفت‌وگو با ایسنا، با هشدار نسبت به افزایش خطر مسمومیت با منوکسیدکربن هم‌زمان با آغاز فصل سرما، اظهار کرد: از ابتدای امسال تا اول آبان، ۶۵ نفر در استان کرمانشاه دچار مسمومیت با این گاز شده‌اند که نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد ۱۴ درصدی داشته است.
سریری با اشاره به اینکه منوکسیدکربن گازی سمی، بی‌رنگ و بی‌بو است، گفت: این گاز بر اثر احتراق ناقص سوخت‌هایی مانند گاز طبیعی تولید می‌شود و تجمع آن در محیط‌های بسته و فاقد تهویه مناسب می‌تواند به مسمومیت شدید، آسیب مغزی و قلبی و حتی مرگ منجر شود.
سرپرست اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه سردرد، سرگیجه، تهوع، استفراغ، ضعف و بی‌حالی، خواب‌آلودگی، گیجی و اختلال تمرکز را از علائم شایع مسمومیت با منوکسیدکربن عنوان کرد و گفت: در موارد شدید، فرد ممکن است دچار اختلال هوشیاری، تشنج یا ایست قلبی و تنفسی شود.
وی با بیان اینکه علائم این مسمومیت ممکن است با خستگی یا سرماخوردگی اشتباه گرفته شود، افزود: اگر چند نفر از اعضای خانواده به‌طور هم‌زمان، به‌ویژه هنگام استفاده از وسایل گرمایشی، دچار سردرد، سرگیجه یا تهوع شوند، باید احتمال مسمومیت با این گاز را جدی گرفت.
سریری خاطرنشان کرد: کودکان، سالمندان، زنان باردار و افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی و تنفسی ممکن است در برابر عوارض این مسمومیت آسیب‌پذیرتر باشند و به مراقبت پزشکی سریع نیاز داشته باشند.
وی با تأکید بر ضرورت اقدام سریع در صورت احتمال مسمومیت با منوکسیدکربن، اظهار کرد: افراد باید بلافاصله از محیط آلوده خارج شوند و پس از رسیدن به فضای امن با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرند.
این مسئول افزود: افرادی که برای نجات دیگران اقدام می‌کنند، نباید بدون تجهیزات حفاظتی وارد محیط آلوده شوند. همچنین نباید به فردی که هوشیاری کافی ندارد آب، غذا یا دارو داد و در صورت نداشتن تنفس طبیعی، پس از اطمینان از ایمنی محیط، باید با راهنمایی اپراتور اورژانس احیای قلبی‌ریوی را آغاز کرد.
سریری با اشاره به اینکه کاهش علائم به معنای رفع کامل مسمومیت نیست، بر ضرورت ارزیابی پزشکی حتی پس از بهبود ظاهری فرد تأکید کرد و از شهروندان خواست پیش از استفاده از وسایل گرمایشی، سلامت و عملکرد آن‌ها را بررسی کنند و از باز بودن مسیر دودکش، اتصال صحیح لوله‌ها و تأمین هوای کافی اطمینان داشته باشند.
وی گرم کردن منزل با اجاق گاز یا منقل زغالی و روشن گذاشتن خودرو یا موتور برق در پارکینگ بسته را خطرناک دانست و بر نصب اصولی وسایل گازسوز و استفاده از هشداردهنده استاندارد منوکسیدکربن در صورت امکان تأکید کرد.
سرپرست اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه خاطرنشان کرد: آبی بودن شعله یا باز بودن پنجره به‌تنهایی تضمین‌کننده ایمنی نیست و بررسی تخصصی وسایل گرمایشی، سلامت دودکش و تأمین هوای کافی ضرورت دارد.
در پایان باید گفت با توجه به افزایش خطر مسمومیت با منوکسیدکربن در فصل سرما، بررسی وسایل گرمایشی پیش از استفاده، اطمینان از سلامت دودکش و رعایت اصول تهویه می‌تواند از بسیاری از حوادث پیشگیری کند. حوادثی که گاه بدون هیچ هشدار قابل مشاهده‌ای رخ می‌دهند و فرصتی برای جبران باقی نمی‌گذارند.
نتهای پیام