به گزارش ایرنا، ال نینو، فرآیندی جوی- اقیانوسی است و قدرتمندترین چرخه آب و هوایی در ۶۵ سال گذشته بوده است. این پدیده هزاران کیلومتر دورتر از ایران زمین و در اقیانوس آرام شکل می گیرد اما به علت گردش امواج میانی روی نقاط کره زمین از جمله ایران (به طور غیر مستقیم) اثر می گذارد. کارشناسان ترسالی و خشکسالی های به وقوع پیوسته در ایران را با این پدیده مرتبط می‌دانند.
ال نینو پدیده منحصر به فرد اقلیمی در دنیاست که موجب تغییرات دمایی، افزایش فشار روی آبها و خشکی می شود، پدیده‌ای که ناشی از افزایش دمای بیش از نرمال در منطقه اقیانوس آرام است و باعث برهم خوردن تعادل و ایجاد ناهنجاری آب و هوایی در کره زمین است،و طبق اعلام سازمان هواشناسی، ال‌نینو در کشور مستقر شده و طبق نقشه‌های هواشناسی و بروز پدیده ال‌نینو برای پاییز و زمستان امسال پیش‌بینی بروز سیلاب‌های ناگهانی شده است.
اما با گذشت یک ماه از پاییز، خراسان رضوی همچنان خشک و بی باران است آن‌هم در شرایطی که این استان در تنش آبی به سر می برد و امیدها به پاییز پربارش برای گذر از این وضعیت است. این درحالی است که در برخی شهرهای شمالی و غربی استان در شهریور و مهر ماه امسال شاهد بارشهای شدید و وقوع سیلاب بودیم.
بر اساس گزارش پیش‌بینی فصلی بارش و دمای کشور که در ۲۵ مهرماه ۱۴۰۵ توسط مرکز اقلیم شناسی تهیه شده است، بررسی الگوهای اقلیمی نشان می‌دهد بارشها در بخش‌هایی از کشور طی پاییز بیش از میانگین بلندمدت خواهد بود، اما این شرایط در زمستان تداوم یکسانی نخواهد داشت و بارش در بیشتر مناطق به محدوده نرمال می‌رسد.
بیشتر بخوانید:
معاون استاندار خراسان رضوی نسبت به خطرات ناشی از پدیده «ال‌نینو» هشدار داد
بارندگی بیش از نرمال در پاییز
رییس اداره پیش‌بین هواشناسی خراسان رضوی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا در خصوص تاثیرپذیری استان از پدیده ال‌نینو گفت: طبق پیش‌بینی صورت گرفته در پژوهشکده اقلیم شناسی فصل پاییز میزان بارندگی در کشور بیش از نرمال و در زمستان در محدوده نرمال است و بیشترین بارش در پنج ماه آینده برای آبان ماه و همچنین برای استان‌های واقع در دو سمت کوههای البرز و زاگرس و نواحی غربی پیش بینی شده است. در نواحی جنوب شرق کشور نیز کمترین میزان بارش را خواهیم داشت.
مرتضی اثمری افزود: از نیمه آذر تا نیمه دی‌ماه بارش در بسیاری از مناطق کشور به محدوده نرمال باز می‌گردد. البته در بخش‌هایی از جنوب‌غرب و جنوب کشور احتمال افزایش بارش وجود دارد. این وضعیت در بازه‌های بعدی زمستان نیز با غلبه شرایط نرمال در بیشتر مناطق ادامه می‌یابد.
پاییز و زمستان امسال در نواحی جنوب شرق کشور نیز کمترین میزان بارش را خواهیم داشت البته بارشهای بیشتر از نرمال هم نمی تواند کمبود آبهای زیرزمینی ناشی از خشکسالی را برطرف کند
وی اضافه کرد: از ابتدای سال زراعی جاری از اول مهرماه تاکنون میزان بارندگی در استان ۱.۹ میلمتر است که این رقم در مشهد صفر است. در دوره آماری در استان میزان بارندگی ۳.۲ میلیمتر بود که نسبت به دوره آماری بارشها ۱.۳ کاهش دارد. میزان بارشها در مشهد نیز در دوره آماری ۳.۷ میلمتر بوده است.
رییس اداره پیش‌بین هواشناسی خراسان رضوی ادامه داد: نواحی غربی و شمالی کشور همیشه در مهر و آبان بارشهای خوبی دارند. طبق پیش بینی صورت گرفته تا نیمه آبان ماه جاری در خراسان رضوی بارش قابل توجهی نداریم.
اثمری تاکید کرد: البته بارشهای بیشتر از نرمال هم نمی تواند کمبود آبهای زیرزمینی ناشی از خشکسالی را برطرف کند. حتی در صورت تحقق بارشهای بیش از نرمال به بهبود پایدار وضعیت منابع آب امیدوار بود.
بیشتر بخوانید:
پاییز مشهد با بارشهای سیلابی همراه است
بیشترین افزایش نسبی دما برای نیمه بهمن ۱۴۰۵ تا نیمه فروردین ۱۴۰۶ پیش‌بینی شده که کاهش سهم بارش برف و ذوب زودهنگام آن می‌تواند بر تغذیه آبهای زیرسطحی اثر بگذار باشد
افزایش دما
رییس اداره پیش‌بین هواشناسی خراسان رضوی اظهار کرد: از ابتدای مهر تا کنون دمای هوا در استان به طور میانگین ۲۰.۷ درجه سانتیگراده بود که این رقم در مدت مشابه پارسال ۱۹.۵ درجه و در دوره آماره ۱۸.۵ درجه سانتیگراد بوده است.
مرتضی اثمری افزود: روند افزایش دما همچنان ادامه دارد و امسال نسبت به دوره آماری دمای هوا ۲.۲ درجه افزایش داشته است.
وی اضافه کرد: میانگین دما در بیشتر مناطق کشور بالاتر از نرمال پیش‌بینی شده و در پنج ماه آینده از آبان تا اسفندماه، بیشترین افزایش نسبی دما برای نیمه بهمن ۱۴۰۵ تا نیمه فروردین ۱۴۰۶ پیش‌بینی شده است که کاهش سهم بارش برف و ذوب زودهنگام آن می‌تواند بر تغذیه آبهای زیرسطحی اثر بگذار باشد.
اثمری ادامه داد: میانگین دمای هوا در بیشتر مناطق کشور بالاتر از میانگین بلندمدت پیش‌بینی شده است و این روند می‌تواند بر وضعیت منابع آب، نیاز آبی بخش کشاورزی و شرایط اقلیمی مناطق مختلف اثرگذار باشد.
تنها ۷۹ میلیون متر مکعب آب معادل پنج درصد مخازن آبی خراسان رضوی آب دارد و به پاییز و زمستان امسال امید بسته ایم
به ال‌نینو امید بسته ایم
۱۹ سد فعال در خراسان رضوی وجود دارد که اکنون فقط پنج درصد از حجم یک میلیارد و ۵۷۲ میلیون متر مکعبی ذخیرهای آنها آب دارد و استان در شرایط تنش آبی به‌سر می برد.
مدیر عامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: اکنون تنها ۷۹ میلیون متر مکعب آب معادل پنج درصد مخازن آبی این استان آب دارد و به پاییز و زمستان امسال امید بسته ایم تا با پیش‌بینی پدیده ال‌نینو شاهد بارش خوبی باشیم.
احمد قندهاری افزود: حجم ورودی آب به سدهای استان از ابتدای سال آبی جاری(مهر ماه) تا کنون فقط یک میلیون متر مکعب بوده که رقم ناچیزی است.
وی اضافه کرد: با توجه به پیش‌بینی افزایش بارشها خود را آماده کرده‌ایم تا بارشها و رواناب ها حفظ و ذخیره شود. در این راستا آبگیری سد شوریجه آغاز شده و تاکنون حدود هشت میلیون مترمکعب آب در مخزن سد ذخیره شده و با توجه به پیش بینی بارندگی های مناسب در سال آبی جاری، برنامه‌ریزی برای مهار سیلاب های احتمالی انجام گرفته است.
مدیر عامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی ادامه داد: طرح ساختمان سد و سامانه انتقال آب شوریجه در فاصله ۱۲۴ کیلومتری شهر مشهد بر روی رودخانه کشف رود با آورد سالیانه بیش از ۲۹ میلیون متر مکعب و با هدف تامین بخشی از نیاز آب شرب و بهداشت مشهد و تامین نیاز زیست محیطی و سیلاب‌بران پایاب، در دست اجرا است.
بارندگی های سیلابی منجر به آبگیری سدها از نیمه زمستان می‌شود و تحقق پدیده ال‌نینو و بارشهای پاییزی نیز قطعی نیست
پیش بینی تاثیرپذیری کمتر خراسان رضوی از ال‌نینو
سدهای تامین‌کننده آب مشهد با وجود افزایش ۱۰۰ درصدی بارندگی امسال نسبت به پارسال همچنان خالی از آب هستند و سه سد طرق، ارداک و کارده از مدار بهره‌برداری خارج شده اند.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: میزان آب موجود در پشت سدهای تامین کننده آب مشهد شامل دوستی، طرق، ارداک و کارده ۲۰ میلیون متر مکعب و همان حجم مرده سدهاست.
حسین اسماعیلیان افزود: هم اینک سد دوستی به عنوان اصلی ترین تامین کننده نیاز آبی مشهد به میزان ۱۸ میلیون متر مکعب معادل دو درصد ظرفیتش آب دارد. میزان برداشت روزانه آب از سد دوستی در شهریورماه حدود ۲ هزار و ۵۰۰ لیتر در ثانیه بود که این رقم اکنون به کمتر از هزار لیتر بر ثانیه رسیده است.
وی اضافه کرد: بارندگی های سیلابی منجر به آبگیری سدها از نیمه زمستان می‌شود و تحقق پدیده ال‌نینو و بارشهای پاییزی نیز قطعی نیست از این رو باید با منابع محدودِ در اختیار به نحوی ماه‌های پیش رو را پشت سر بگذارنیم.
مدی عامل شرکت آب و فاضلاب مشهد ادامه داد: احتمال افزایش بارشها در پی تاثیرپذیری از پدیده ال‌نینو در فصل پاییز و زمستان وجود دارد اما میزان تاثیرپذیری خراسان رضوی در مقایسه با مناطقی از شمال و غرب کشور کمتر پیش‌بینی شده است اما همچنان امیدوار به افزایش بارشها در ماه‌های پیش رو هستیم.
در مجموع هرچند پیش‌بینی‌های فصلی از بارش‌هایی بیش از حد نرمال در بخش‌هایی از کشور، به ویژه مناطق غربی و جنوب‌غربی در پاییز و زمستان حکایت دارد اما تاثیرپذیری خراسان رضوی از این بارشها چشمگیر نیست و نمی‌توان این چشم‌انداز را به معنای بهبود قطعی وضعیت منابع آبی خراسان رضوی و مشهد دانست.
تداوم دمای بیش از نرمال در ماه‌های پیش‌رو نیز می‌تواند با کاهش سهم بارش برف و ذوب زودهنگام ذخایر برفی، بر شرایط منابع آب اثر بگذارد. از این رو، در شرایطی که سدهای تامین‌کننده آب مشهد با کمبود ذخایر مواجه‌اند، حتی افزایش بارشهای مناسب نیز به معنای جبران کسری انباشته منابع آبی نخواهد بود و باید همچنان روی طرح‌های تامین آب از منابع مختلف و مدیریت مصرف تمرکز داشت.