نشست چهارجانبه تهران در محیطی برگزار شد که در مورد نیات آن گمانه‌زنی‌های متفاوتی قابل طرح است. از تأثیر چنین اجتماعی بر ترسیم نظم نوین منطقه‌ای تا مصافحه طرف‌ها درباره چالش‌های مشترک مانند پرونده یمن و حتی احتمال میانجی‌گری پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه در پرونده هسته‌ای مورد بحث است.
گردهمایی مقامات دیپلماتیک چهار کشور مهم منطقه، در فضایی که تهدیدهای آمریکا و رژیم صهیونیستی اوج گرفته، بار معنایی بالاتری می‌یابد. به نظر همان گونه که سیاسیون ما گفته‌اند و باید به روایت اعتماد کرد، در وهله نخست برگزاری نشست معطوف به برقراری نظم منطقه‌ای است. با وجود اختلافاتی که ممکن است در موضوعات مختلف وجود داشته باشد، اصلی‌ترین دغدغه که ایرانی‌ها را بر آن داشته با رویداد موافقت کنند، شکل‌دهی به یک نظم جدید متناسب با اوضاع و احوال جاری است.
این رویه نشأت گرفته از منطق درست در سیاست خارجی جمهوری اسلامی است؛ اینکه امنیت جمعی درون‌زا تنها با حضور بازیگران بومی محقق خواهد شد، راهبرد مذکور قابل توجه است، چراکه اسلام‌آباد، ریاض و آنکارا در قالب «پیمان مکه» به هم‌افزایی مشترک به‌ویژه در حوزه مقابله با اقدام‌های رژیم اسرائیل دست یافته و جای خالی تهران در این میدان راهبردی احساس می‌شد. ازاین‌رو از نشست تهران چنین می‌توان دریافت که دغدغه مهم منطقه این است نخست هم‌افزایی بتواند قواعد نو تعریف کند، دوم بنیان‌های محکم‌تری داشته باشد و سوم بازیگران جدیدی پیدا کند.
از مورد اشاره شده به عنوان مهم‌ترین هدف‌گذاری گعده اخیر یاد می‌شود. احتمال انتقال پیام توسط نمایندگان سه کشور به ایران نیز بعید نیست؛ پیامی که به واسطه پاکستان، پیش‌تر با سعودی و ترکیه هماهنگ شده و در قالب یک مطالبه جمعی به جمهوری اسلامی عرضه می‌شود. در بحبوحه تنش‌های موجود، ترکیب هیئت‌های اعزامی این گمانه را تقویت می‌کند. در اینجا حضور افرادی مانند ابراهیم کالین، رئیس دستگاه اطلاعاتی ترکیه و ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان که چهره‌ای مهم در حوزه میانجی‌گری شناخته می‌شود قابل بحث است.
گزارش دیروز الجزیره درباره اینکه منیر با تأیید ترامپ پیشنهادی به ایران داد، تقویت‌کننده موضع است. این رسانه مدعی است پیشنهاد روی میز درباره انتقال اورانیوم ۶۰درصد به کشور سوم (مانند روسیه) است و پاکستان، ترکیه، عربستان و قطر گفته‌اند ضامن توافق‌اند؛ یعنی بازگرداندن آن به ایران در صورت به‌هم خوردن توافق را تضمین می‌کنند.
در نهایت، برخی با نگاهی بدبینانه، موازی با حضور هیئت قطری، سفر دیپلمات‌های ترکیه، پاکستان و عربستان به تهران را مشارکت آن‌ها در بازی سیاسی ترامپ با نیت پایین کشیدن فتیله قیمت نفت در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس آمریکا تعبیر کردند. این ایده چندان قابل دفاع نیست؛ چراکه اگر ایالات متحده مطالبات هفت‌گانه ما را نپذیرد، بحث احیای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد منتفی است. باید گفت امروز همه راه‌ها به تهران ختم می‌شود! با فرض درست بودن سناریو، جمهوری اسلامی اصلاً کاری به اهداف انتخاباتی ترامپ و همچنین نسبت بازیگران با سیاست‌های کاخ‌سفید ندارد. دغدغه‌های انتخاباتی رئیس جمهور آمریکا و نگرانی‌هایی که اسلام‌آباد، ریاض و آنکارا در نوع رابطه با واشنگتن دارند می‌تواند در نوع طراحی پیشنهاد آن‌ها مؤثر باشد ولی در تصمیم و تغییر خطوط قرمز ایران هیچ تأثیری نخواهد داشت.
همه راه‌ها به تهران ختم می‌شود!
نشست چهارجانبه تهران در محیطی برگزار شد که در مورد نیات آن گمانه‌زنی‌های متفاوتی قابل طرح است.
صاحب‌خبر -
∎