پیروزی مجدد داسیلوا در برزیل مانع از آن شد که واشنگتن بتواند یکی از مهمترین کشورهای مستقل و اثرگذار منطقه را به محور سیاستهای خود نزدیکتر کند. بطوریکه ترامپ در واکنش به این نتیجه، این انتخابات را مهندسیشده دانست.
لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا در دور دوم انتخابات برزیل با کسب حدود ۵۱.۸ درصد آرا در برابر ۴۸.۲ درصد آرای فلاویو بولسونارو، برای چهارمین دوره غیرمتوالی به ریاستجمهوری رسید. این نتیجه، زنجیره پیروزیهای پیاپی نامزدهای راستگرا در آمریکای لاتین را شکست و مانع از آن شد که برزیل، بزرگترین اقتصاد منطقه، به «جام مقدس» ائتلاف ترامپ تبدیل شود.
این نتیجه حاوی یک پیام نمادین بود: لولا انتخابات را به «همهپرسی برای حاکمیت ملی» تبدیل کرد و از رأیدهندگان خواست میان کسی که «پرچم برزیل را میبوسد» و کسی که «پرچم آمریکا را میبوسد» انتخاب کنند. این خطکشی، دقیقاً بهدلیل رفتار سیاسی واشنگتن در قبال برزیل کارگر افتاد.
چگونه ترامپ به پیروزی لولا کمک کرد
پیروزی لولا را نمیتوان تنها به سازماندهی سیاسی کارزار او تقلیل داد. پروژه ترامپ برای تبدیل برزیل به هشتمین پیروزی پیدرپی راستگرایان در منطقه، بهطور پارادوکسیکال به ابزاری علیه خودش تبدیل شد.
ترامپ در سال ۲۰۲۵ تعرفه ۵۰ درصدی بر طیفی از کالاهای برزیلی وضع کرد و آن را به محاکمه ژائیر بولسونارو، رئیسجمهور پیشین و متحد نزدیکش، گره زد. بولسونارو به اتهام مشارکت در طرح کودتا برای ماندن در قدرت، به ۲۷ سال زندان محکوم شده و در حبس خانمی به سر میبرد. این فشار خارجی، همراه با حمایت آشکار واشنگتن از فلاویو بولسونارو، بهجای تقویت نامزد راستگرا، احساسات ملیگرایانهای را برانگیخت که لولا آن را در شعار «برزیل متعلق به برزیلیهاست» متبلور کرد.
نکته مهمتر، شکست محاسبه راهبردی ترامپ بود. او برزیل را نه فقط یک میدان انتخاباتی، بلکه پایگاهی برای ابتکار «سپر قاره آمریکا» میدید؛ ائتلافی امنیتی که واشنگتن آن را اثبات چرخش نیمکره به سمت خود معرفی میکرد. فلاویو بولسونارو وعده داده بود «با اشتیاق و افتخار فراوان» به این ائتلاف بپیوندد و دسترسی واشنگتن به ذخایر عظیم عناصر خاکی کمیاب برزیل را تسهیل کند. پیروزی لولا این حلقه کلیدی را از زنجیره ترامپ خارج کرد و برزیل را به «وزنه تعادل» در برابر واشنگتن تبدیل کرد.
در واقع آنچه در برزیل رخ داد، بیش از یک «موج» هماهنگ، یک «توقف» بود: توقف زنجیره پیروزیهای راستگرایان متحد ترامپ، نه معکوس کردن آن. پیروزی لولا یک نقطه عطف واقعی است: او ثابت کرد که پروژه ترامپ برای تحمیل رهبری خود بر آمریکای لاتین از طریق ترکیب حمایت انتخاباتی، فشار اقتصادی و تهدید نظامی، شکستپذیر است. برزیل با ۲.۶ تریلیون دلار تولید ناخالص داخلی، اکنون همراه با مکزیک، دو اقتصاد بزرگ منطقه را در اختیار چپگرایان قرار داده و از پیوستن به اردوگاه واشنگتن سر باز زده است.
اما این پیروزی، یک ترمز است. انتخاب لولا نشان داد که رأیدهندگان برزیلی، وقتی فشار خارجی با حاکمیت ملی گره میخورد، میتوانند علیه متحد خارجی یک نامزد رأی دهند. این درس برای ترامپ و متحدانش در منطقه گران تمام میشود.
لولا دا سیلوا، رئیسجمهور فعلی برزیل، در برابر متحد ترامپ به پیروزی رسید
آغاز موج ضد ترامپ
صاحبخبر -
∎