شناسهٔ خبر: 80247757 - سرویس فرهنگی
نسخه قابل چاپ منبع: تقریب | لینک خبر

/یادداشت/

منبر مسجد؛ سنگر حقیقت در جنگ روایت‌ها

منبر مسجد تنها جایگاه بیان مسائل عبادی نیست؛ بلکه می‌تواند سنگر آگاهی و دفاع مستند از حقوق مظلومان باشد. عالمان دین، به دلیل اعتماد اجتماعی و جایگاه اخلاقی خود، مسئولیتی فراتر از انتقال معلومات دینی دارند: شناخت مسائل روز، پاسخ‌گویی به شبهات و کمک به مردم برای تمایز حقیقت از تبلیغات.

صاحب‌خبر -
به گزارش خبرنگار حوزه استان های خبرگزاری تقریب، ماموستا فرهاد جشنی در یادداشتی آورده است:

در روزگاری که جنگ‌ها تنها در میدان نظامی رخ نمی‌دهند و ذهن‌ها و افکار عمومی نیز به میدان نبرد تبدیل شده‌اند، رسانه یکی از قدرتمندترین ابزارهای تأثیرگذاری بر سرنوشت ملت‌هاست. گاه پیش از تعیین نتیجه یک نبرد، روایت آن در رسانه‌ها شکل می‌گیرد؛ حقیقت وارونه می‌شود، مظلوم متهم و متجاوز با تبلیغات سازمان‌یافته موجه جلوه داده می‌شود.

در برابر رسانه‌هایی که در خدمت اشغالگری، سلطه‌طلبی و جریان‌های نژادپرست و فاشیستی‌اند، سکوت هزینه‌ای سنگین دارد. اگر از حقیقت در میدان رسانه دفاع نشود، افکار عمومی به عرصه تحریف و دروغ تبدیل خواهد شد.

جنگ روایت‌ها؛ نبرد بر سر حقیقت

سلاح رسانه فقط انتشار خبر نیست؛ انتخاب گزینشی واقعیت‌ها، حذف زمینه‌های تاریخی، تکرار ادعاهای جهت‌دار و تحریک احساسات نیز بخشی از جنگ روانی است. در چنین فضایی، جنایت پنهان، قربانی متهم و مقاومت در برابر ظلم وارونه معرفی می‌شود.

هدف این عملیات، تنها تغییر برداشت مردم از یک رویداد نیست؛ بلکه دگرگون‌کردن معیارهای تشخیص حق و باطل است. جامعه‌ای که قدرت تحلیل و روایتگری نداشته باشد، حتی با وجود توانمندی عملی، ممکن است در میدان اقناع شکست بخورد.

شکست رسانه‌ای، واگذاری تفسیر واقعیت به طرف مقابل است؛ واگذاری‌ای که می‌تواند دستاوردهای جامعه را در افکار عمومی کم‌رنگ یا وارونه کند.

بااین‌حال، پاسخ به تحریف نباید به تحریف دیگری تبدیل شود. نقد باید متوجه سیاست‌های ظالمانه، اشغالگرانه و تبلیغات فریبکارانه باشد، نه یک قوم یا مذهب؛ زیرا دفاع از حقیقت بدون عدالت و انصاف، اعتبار خود را از دست می‌دهد.

منبر مسجد؛ مسئولیت عالمان در روزگار رسانه

در این شرایط، منبر مسجد تنها جایگاه بیان مسائل عبادی نیست؛ بلکه می‌تواند سنگر آگاهی و دفاع مستند از حقوق مظلومان باشد. عالمان دین، به دلیل اعتماد اجتماعی و جایگاه اخلاقی خود، مسئولیتی فراتر از انتقال معلومات دینی دارند: شناخت مسائل روز، پاسخ‌گویی به شبهات و کمک به مردم برای تمایز حقیقت از تبلیغات.
 
منبری که از تحولات جهان و سازوکار رسانه‌ها بی‌خبر باشد، در برابر هجمه اطلاعاتی پاسخ مؤثری نخواهد داشت. امروز، در کنار آموزش قرآن و سنت، شناخت جنگ روانی، سواد رسانه‌ای، راستی‌آزمایی اخبار و تحلیل منصفانه رویدادها ضروری است.

قرآن کریم می‌فرماید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا» (حجرات، ۶)

این فرمان، اصل بنیادین مواجهه با اخبار است: پیش از پذیرش و انتشار هر ادعا باید درباره صحت آن تحقیق کرد، حتی اگر با باورها و احساسات ما سازگار باشد.

عالم دین باید آگاهانه سخن بگوید، با سند استدلال کند و شجاعانه تحریف را افشا سازد. منبر زمانی اثرگذار است که در کنار شور ایمانی، از دانش، بصیرت و امانت‌داری برخوردار باشد.

از منبر تا میدان رسانه؛ سلاح ما آگاهی است

دفاع از حقیقت به شعار محدود نمی‌شود و به برنامه و اقدام نیاز دارد:

- تبیین مستند: رویدادهای مهم بر پایه شواهد معتبر و تحلیل دقیق برای مردم توضیح داده شوند.
- آموزش سواد رسانه‌ای: نسل جوان توانایی تشخیص خبر جعلی، تصویر دست‌کاری‌شده و روایت جهت‌دار را بیاموزد.
- حضور فعال در فضای مجازی: عالمان و نهادهای دینی با تولید محتوای کوتاه، روشن و مستند، روایت‌های تحریف‌شده را به چالش بکشند.
- مستندسازی ظلم: شواهد نقض حقوق انسان‌ها با دقت بررسی و مسئولانه منتشر شوند تا امکان انکار و وارونه‌نمایی کاهش یابد.
- تربیت نیروهای متخصص: افرادی پرورش یابند که در کنار دانش دینی، با رسانه، روزنامه‌نگاری، ارتباطات و راستی‌آزمایی آشنا باشند.

 
در این مسیر، دروغ حتی اگر در خدمت هدفی مقدس قرار گیرد، حقیقت را تقویت نمی‌کند. اگر از تحریف دیگران انتقاد می‌کنیم، خود باید بیش از همه به صحت خبر، حرمت انسان و عدالت پایبند باشیم.
 
قرآن کریم می‌فرماید:وَلَا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُوا الْحَقَّ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ» (بقره، ۴۲) حق را با باطل نیامیزید و حقیقت را آگاهانه پنهان نکنید.

این آیه، پیش از آنکه مسئولیتی برای دیگران تعیین کند، معیار رفتار خود ماست.

سخن پایانی؛ منبر را خالی نگذاریم

امروز جامعه بیش از هر زمان به عالمان آگاه، خطیبان بصیر و رسانه‌های مسئول نیاز دارد. اگر صاحبان علم در تبیین حقیقت کوتاهی کنند، میدان روایتگری به کسانی واگذار می‌شود که منافع سیاسی و سلطه‌طلبانه را بر واقعیت مقدم می‌دارند.

منبر مسجد باید چراغ آگاهی باشد، تریبون عالم صدای مستند مظلومیت را به جامعه برساند و رسانه دینی با قدرت استدلال، نه هیاهوی تبلیغاتی، از حقیقت دفاع کند.

در جنگ روایت‌ها، حضور در میدان کافی نیست؛ باید حقیقت را درست شناخت، شجاعانه بیان کرد و مستند به افکار عمومی رساند. سکوت آگاهان، میدان را برای تحریف خالی می‌کند؛ اما علم، بصیرت و اخلاق می‌توانند حقیقت را از میان هیاهوی تبلیغات آشکار سازند.

انتهای پیام/
∎​