به گزارش ایسنا، یک ایرباس A۳۲۰neo، یکی از محبوب‌ترین هواپیماهای جهان، در ژوئیه ۲۰۲۲ از خط تولید کارخانه موبایل در آلاباما، خارج شد و برای مقصد بعدی خود که شرکت هواپیمایی «اسپیریت ایرلاینز» بود، به رنگ زرد روشن رنگ‌آمیزی شد.
این هواپیما برای پرواز برای دهه‌ها ساخته شده بود. اما در ماه مه امسال، کمتر از چهار سال بعد، قطعات آن به ارزش میلیون‌ها دلار جدا و خرد شد، دندان‌های فولادی یک بیل مکانیکی در تاسیساتی در حومه فینیکس، بدنه آن را پاره کرد.
مدیران صنعت به شبکه سی‌ان‌بی‌سی گفتند که هواپیماهای بیشتری سال‌ها، اگر نگوییم دهه‌ها، زودتر از آنچه انتظار می‌رفت، اوراق می‌شوند. این نتیجه کمبود قطعات است، که هیچ‌کدام گرانبهاتر و گران‌تر از موتورهای هواپیما نیستند، که شرکت‌های هواپیمایی را عصبانی کرده و هزینه‌ها را برای سال‌ها افزایش داده است.
حتی پس از حذف موتورها، شرکت‌ها به دنبال قطعات متنوعی مانند ارابه فرود و آنتن برای فروش هستند.
بیل تامپسون، نائب رئیس در شرکت مدیریت دارایی و تجارت هواپیمایی EirTrade Aviation، گفت: «این اولین بار در دوران حرفه‌ای من است که شامل خرید هواپیمایی می‌شود که کمتر از پنج سال از تاریخ تولید آن گذشته است.»
او گفت: این شرکت برای هر کدام از این هواپیما و یک هواپیمای مشابه با سن مشابه، میلیون‌ها دلار «تک رقمی» پرداخت کرده است و انتظار دارد از فروش بیش از ۱۰۰۰ قطعه‌ای که قبل از خرد شدن از آنها جدا کرده است، سود ببرد.
بازنشستگی زودهنگام
طبق داده‌های هوانوردی و شرکت مشاوره IBA Group، بیست و یک هواپیمای نسل جدید از ژوئن ۲۰۲۵ تا اوت گذشته اوراق شده‌اند. هواپیماهای اسقاطی به طور متوسط ۶.۴ سال سن داشتند و عمدتا شامل هواپیماهای ایرباس و همچنین برخی هواپیماهای بوئینگ بودند. شرکت IBA اعلام کرد که این رقم با میانگین سن بازنشستگی هواپیماهای باریک‌پیکر که ۲۱.۷ سال است، قابل مقایسه است.
سایمون گودسون، مدیرعامل شرکت AerFin که هواپیما و قطعات را خریداری، فروش، تعمیر و اجاره می‌دهد، گفت: «هر زمان که با دوره‌ای از رکود بازار در موجودی هواپیما، موجودی موتور مواجه شوید، سرمایه‌گذاران به گزینه‌های دیگر نگاه می‌کنند.»
هر ساله صدها هواپیما از رده خارج می‌شوند، زیرا تولیدکنندگان تولید را برای شرکت‌های هواپیمایی افزایش می‌دهند، بنابراین هواپیماهای قدیمی‌تر با مدل‌های جدیدتر و کم‌مصرف‌تر جایگزین می‌شوند.
اما گذشته از بازنشستگی هواپیماهای فرسوده، برخی از مالکان نمی‌خواهند برای قطعات جایگزین یا تعمیر جت‌های جوان‌تر منتظر بمانند.
دیو کوئریو، مدیرعامل شرکت Ascent Aviation Services که هواپیماها را تعمیر، اصلاح، انبار و قطعات آنها را از هم جدا می‌کند و در مارانای آریزونا، خارج از توسان مستقر است، گفت: «یک سال ممکن است خیلی طولانی به نظر نرسد، اما سه یا چهار سال چقدر طول می‌کشد؟ این مشکل هواپیماهایی است که در سال‌های ۲۰۲۳، ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ وارد بازار شده‌اند.»
در برخی موارد، مالکان می‌توانند از قطعات، سود بیشتری نسبت به فروش هواپیما یا پرداخت هزینه‌های انبارداری و انتظار برای پرواز مجدد آن به دست آورند.
بازار داغ موتور
دلیل اصلی بازنشستگی هواپیماهای جوان، انتظار طولانی و افزایش قیمت موتورهای جت است.
یک مشکل این است که موتورهای پیشرفته که داغ‌تر می‌سوزند و سوخت کمتری مصرف می‌کنند، خیلی زودتر از آنچه شرکت‌های هواپیمایی انتظار دارند، برای تعمیر و نگهداری آماده می‌شوند.
درخواست‌های تعمیر و نگهداری، مراکز تعمیر و نگهداری موتور را از مراکز متعلق به غول‌های تولیدی جنرال الکتریک آئرواسپیسس و آرتی‌ایکس واحد پرات اند ویتنی گرفته تا مراکز کوچک‌تر و مستقل، پشتیبانی کرده است. ایرلاین‌ها و شرکت‌های لیزینگ در هر جایی که بتوانند قطعات یدکی و موتور پیدا کنند، مانند گودیر آریزونا، به دنبال آنها بوده‌اند.
این روند، سوخت بیشتری را به بازار داغ قطعات دست دوم اضافه کرده است. گودسون گفت: یک تیغه فن موتور می‌تواند ۵۰ هزار دلار یا حتی بیش از ۱۰۰ هزار دلار برای جت‌های بزرگتر هزینه داشته باشد. موتورهایی که برخی از هواپیماهای ایرباس A۳۲۰neo را به حرکت در می‌آورند، ۲۰ عدد از این پره‌ها را دارند. در همین حال، یک دیسک برای موتور می‌تواند بین ۱ تا ۲ میلیون دلار هزینه داشته باشد.
فراخوان موتور به دلیل نقص تولید، تعمیرگاه‌ها را به تعطیلی کشانده و صدها هواپیمای ایرباس را در سراسر جهان زمین‌گیر کرده است. «اسپیریت ایرلاینز» سال‌ها قبل از فروپاشی این شرکت هواپیمایی، بار اصلی این مشکل را در آمریکا متحمل شد.
این موتور توسط شرکت «پرات اند ویتنی» ساخته شده است که پس از کشف فلز پودری آلوده مورد استفاده در ساخت برخی از قطعات، در سال ۲۰۲۳ فراخوان را صادر کرد. طبق گزارش IBA، ارزش این موتورها در بالاترین سطح امسال نزدیک به ۱۷ میلیون دلار است که ۶۰ درصد بیشتر از بالاترین سطح در سال ۲۰۱۹ است.
شرکت‌های هواپیمایی در حالی که منتظر بازگشت موتورها از تعمیرگاه هستند، برخی از موتورهای هواپیماهای از رده خارج شده را استفاده می‌کنند تا هواپیماهای فعلی به پرواز خود ادامه دهند.
این مشکلات باعث شده است که هزینه خرید یا اجاره یکی از موتورهای محبوب به سطوح بی‌سابقه‌ای برسد.
طبق داده‌های IBA، اجاره یکی از این هواپیماها از حدود ۱۶۰ هزار تا ۱۸۰ هزار دلار در ماه متغیر است. یک موتور رقیب برای خانواده A۳۲۰neo که توسط شرکت CFM International ساخته شده است، به هیچ وجه مقرون به صرفه نیست و اجاره آن در محدوده مشابه ۱۳۰ هزار تا ۱۸۰ هزار دلار در ماه است.
هواپیماهای ارواح اسپریت ایرلاینز
مشکلات مربوط به بازنشستگی زودهنگام هواپیماهای جدید به قبل از فروپاشی ایرلاین اسپریت برمی‌گردد.
هواپیمای ایرباس چهار ساله که در ماه مه در خارج از فینیکس اسقاط شد، یک نمونه کلیدی است. این هواپیما به دلیل فراخوان موتور در انبار نگهداری شد و تا زمان از هم پاشیدن آن باقی ماند.
اما فروپاشی این شرکت، تعداد بیشتری از ناوگان ایرباس آن را به بازار عرضه کرده است و صاحبان آن را مجبور کرده است که بفهمند آیا ارزش انتظار برای موتورها یا سایر قطعات را دارد یا خیر.
همه این هواپیماها نابود نخواهند شد. برخی از شرکت‌هایی که قبل از ورشکستگی صاحب هواپیماهای اسپیریت بودند، فقط قطعات خود را خواهند فروخت، اما برخی ممکن است هواپیماها را در انبار نگه دارند. ممکن است هواپیماهای دیگری برای شرکت‌های هواپیمایی دیگر پرواز کنند.
اما تا زمانی که پرواز نکنند، به معنای پرداخت هزینه‌های انبارداری است که بسته به نوع هواپیما متفاوت است. برخی از هواپیماها در تاسیسات واقع در مناطق بیابانی — که به دلیل آب‌وهوای خشک، شرایط بهتری برای حفظ بدنه و جلوگیری از خوردگی دارند — ممکن است دهه‌ها در همان‌جا باقی بمانند.
برخی دیگر نیز هرگز به آسمان بازنخواهند گشت؛ به‌ویژه زمانی که تقاضا برای قطعات آنها زیاد باشد و بازگرداندن هواپیما به وضعیت پروازی، مستلزم صرف زمان بسیار طولانی باشد.
بر اساس گزارش شبکه سی‌ان‌بی‌سی، استنگل، از شرکت «آئروداینامیک» می‌گوید: «وقتی تمام تجهیزات ارزشمند را جدا کرده و در بازار قطعات می‌فروشید، آنچه باقی می‌ماند تنها یک اسکلت فلزی است که باید با استفاده از جرثقیل آن را درهم‌کوبید و له کرد.» پس از آن، مالک می‌تواند آن را به مراکز بازیافت بفروشد تا آنها هر طور که می‌خواهند از آن استفاده کنند؛ مثلا تبدیلش کنند به قوطی‌های نوشیدنی یا هر محصول دیگری که ربطی به صنعت هوانوردی ندارد.»
انتهای پیام