مجید جباری - سیده زهرا عباسی | روزنامه‌نگار
افزایش بارندگی در ۱۲استان، رشد ۳۰درصدی ذخایر سدهای کشور نسبت به سال گذشته و بهبود وضعیت آبی تالاب‌ها و دریاچه ارومیه، نشانه‌هایی از بازگشت امید به سرزمین تشنه ایران است؛ هرچند تداوم تنش آبی در برخی استان‌ها همچنان ضرورت مدیریت منابع آب را یادآوری می‌کند. همزمان پیش‌بینی‌ها از احتمال بارشهای بیش از نرمال در پاییز و بارشهای در محدوده نرمال در زمستان حکایت دارد؛ چشم‌اندازی که درصورت تحقق می‌تواند به بهبود وضعیت منابع آبی کشور کمک کند.
افزایش بارندگی در 12استان
بررسی اختلاف مجموع بارش کشور و استان‌ها با میانگین بلندمدت از ابتدای سال آبی جاری (1مهر1405) تا 30مهر نشان می‌دهد مجموع بارش کشور به‌طور میانگین 0.2میلی‌متر بیشتر از میانگین بلندمدت بوده است.
در میان 31استان کشور، 12استان افزایش بارندگی را نسبت به بلندمدت تجربه کرده‌اند؛ گلستان با 28.8میلی‌متر افزایش بارش در صدر استان‌های دارای بارش بیشتر از میانگین بلندمدت قرار دارد. پس از آن خراسان شمالی با 17.9میلی‌متر، کردستان با 11.3میلی‌متر، آذربایجان غربی با 10.3میلی‌متر، زنجان با 9.8میلی‌متر، آذربایجان شرقی با 9.1میلی‌متر و اردبیل با 6میلی‌متر افزایش بارش قرار دارند. هرمزگان نیز 2.1میلی‌متر، البرز 1.8میلی‌متر و بوشهر 1.4میلی‌متر افزایش بارش داشته‌اند. این اختلاف در خوزستان و فارس هرکدام 0.1میلی‌متر گزارش شده است.
در همین ماه، کهگیلویه و بویراحمد و خراسان جنوبی با صفر میلی‌متر و یزد با ۰.۳میلی‌متر بارش کمترین بارش را در میان استان‌های کشور داشته ا‌ند.
افزایش 30درصدی موجودی سدها
گزارش هفتگی وزارت نیرو هم نشان می‌دهد از ابتدای سال آبی جاری (اول مهر1405) تا دوم آبان۱۴۰۵ حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور به حدود ۱/۵۱میلیارد مترمکعب رسیده است که این میزان در مقایسه با ۸۸۰میلیون مترمکعب در مدت مشابه سال گذشته، ۷۲درصد افزایش دارد و نسبت به متوسط ۱۰ساله نیز ۱۱درصد بیشتر است. حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور به ۲۲/۸میلیارد مترمکعب رسیده است که در مقایسه با ۱۷/۵۹میلیارد مترمکعب در سال گذشته، ۳۰درصد افزایش نشان می‌دهد و ۵درصد نیز بالاتر از متوسط ۱۰ساله، یعنی ۲۱/۸میلیارد مترمکعب، قرار دارد. در این تاریخ، درصد پرشدگی مخازن کشور حدود ۴۴درصد است. در میان سدهای کشور، 5سد سفیدرود، کهیر، گلستان-وشمگیر -بوستان، بیدواز و خداآفرین بیش از 75درصد افزایش پرشدگی را تجربه کرده‌اند. اما همچنان تعدادی از سدهای تأمین‌کننده آب در تهران، مرکزی، خراسان رضوی، قم، اصفهان، سمنان و همدان در وضعیت نامطلوب قرار دارند.
آبگیری 80درصد تالاب‌های دریاچه ارومیه
گزارش‌های منتشرشده در مهر۱۴۰۵ از بهبود وضعیت آبی چند تالاب کشور حکایت دارد؛ از کانی‌برازان و درگه‌سنگی در آذربایجان غربی تا چغاخور در چهارمحال‌وبختیاری و آلاگل در گلستان. در میان همه آنها، به لطف بارندگی‌های قابل‌توجه در حوضه‌های شمال‌غرب، روزی نیست که یک خبر خوب از دریاچه ارومیه به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین‌های پهنه‌های تالابی ایران رسانه‌ای نشود. حجم آب دریاچه در مقایسه با مهر سال گذشته حدود ۱۰برابر شده و وسعت آن نیز به بیش از 4برابر رسیده است.
آنطور که فرهاد ایمان شعار، رئیس حوضه آبریز دریاچه ارومیه به همشهری می‌گوید، وسعت دریاچه در ۲۷مهر امسال به ۱۹۷۱کیلومترمربع و حجم آب آن به ۲میلیارد و ۵۵۰میلیون مترمکعب رسیده است. جدیدترین خبر خوش منتشرشده از شمال‌غربی ایران هم به آبگیری 80درصدی تالاب‌های جنوب دریاچه ارومیه مربوط است.
پیش‌بینی بارش در پاییز و زمستان
یک متخصص هواشناسی از آغاز بارشها از آخر هفته خبر می‌دهد و می‌گوید که بیشترین بارندگیها در مناطق غرب، شمال‌غرب و شمال کشور پیش‌بینی می‌شود. مناطق مرکزی، جنوب و جنوب‌غرب نیز بارش خواهند داشت، اما میزان بارندگی در این مناطق کمتر از نواحی غربی و شمالی خواهد بود. ساناز جعفری در گفت‌وگو با همشهری با بیان اینکه مناطق شرقی کشور نیز از بارشها سهم دارند، اما بارندگی
قابل‌توجهی برای این مناطق پیش‌بینی نمی‌شود، اظهار می‌کند: پیش‌بینی‌ها از بارشهای بیش از نرمال در مجموع کشور در فصل پاییز حکایت دارد و در فصل زمستان نیز انتظار می‌رود میزان بارشها در محدوده نرمال باشد.
او با اشاره به پیش‌بینی 5 ماهه بارشها تا پایان اسفند گفت: افزایش بارش بیشتر در استان‌های واقع دردو سوی رشته‌‌کوه‌های زاگرس و البرز و همچنین بخش‌هایی از جنوب کشور پیش‌بینی می‌شود.
آبان پربارش در انتظار تهران
براساس داده‌های سازمان هواشناسی، در استان تهران پس از وقفه‌ای کوتاه، روند بارشها مجددا منفی شده است. میزان بارشها در پایتخت در این دوره ۵۰/۱درصد کاهش یافته است، درحالی‌که از ابتدای سال آبی جاری تا ۱۸مهر۱۴۰۵ بارشهای تهران ۳/۲درصد بیشتر از میانگین بلندمدت بود. یک تحلیلگر مستقل هواشناسی اما پیش‌بینی خوبی برای تهران دارد و می‌گوید که احتمالا بارشهای آبان تهران فراتر از نرمال باشد و تمرکز اصلی آن بر البرز مرکزی و نوار شمالی استان قرار گیرد. محمدرضا جاویدی با بیان اینکه سامانه‌های بارشی ۶ تا ۸آبان بخش گسترده‌‌تری از تهران و البرز را در بر می‌گیرند، می‌افزاید: از ۱۲ تا ۱۵آبان نیز با ورود هوای سرد و تامین رطوبت از مدیترانه و دریای سرخ، بارشهای مناسب و برف در ارتفاعات پیش‌بینی می‌شود. در میان سدهای تامین‌کننده آب تهران، امیرکبیر با ۱۲۳میلیون مترمکعب موجودی، ۲۴درصد بالاتر از میانگین ۱۰ساله قرار دارد. موجودی سد لار ۲۹میلیون مترمکعب و ۴۶درصد کمتر از میانگین بلندمدت است. سد طالقان با ۱۵۸میلیون مترمکعب، ۳۴درصد و سد ماملو با ۲۸میلیون مترمکعب، ۷۴درصد پایین‌تر از میانگین ۱۰ساله قرار دارند. موجودی سد لتیان نیز ۲۱میلیون مترمکعب اعلام شده که ۴۲درصد بالاتر از میانگین ۱۰ساله است.
حال خوب تالاب‌ها
گزارش‌های منتشرشده در مهر 1405از بهبود وضعیت آبی برخی تالاب‌های کشور و در عین حال تداوم تهدیدهای ناشی از کم‌آبی و مدیریت نامناسب منابع آب حکایت دارد.
بازگشت پلیکان‌ها به کانی‌برازان
به گزارش همشهری، در آذربایجان غربی، وضعیت آبی 2تالاب بین‌المللی کانی‌برازان و درگه‌سنگی در گزارشی که 30مهرماه منتشر شد، مطلوب توصیف شده است. براساس اظهارات مسئولان محیط‌‌زیست استان، بارشها، لایروبی مسیرهای ورودی و پیگیری تأمین حقابه از عوامل مؤثر در آبگیری این دو تالاب بوده‌اند. کانی‌برازان در شهرستان مهاباد در همین روزها میزبان نخستین گروه از پلیکان‌های سفید مهاجر هم شده است. ورود گروهی 100قطعه‌ای از این پرندگان برای زمستان‌گذرانی در این زیستگاه یکی از شاخص‌هایی است که نشان می‌دهد حال کانی‌برازان خوب است. در کنار بارشها، تأمین حقابه در روند آبگیری کانی‌برازان نقش داشته است. در گزارشی که حدود یک‌ماه پیش منتشر شد، مسئولان از تخصیص یک میلیون مترمکعب حقابه زیست‌محیطی و آغاز ورود آب به تالاب خبر داده بودند.
بازگشت آب به بخش‌های خشک‌شده چغاخور
تالاب بین‌المللی چغاخور در چهارمحال‌وبختیاری اما نمونه جالبی از تأثیرگذاری بارندگی‌هاست. این تالاب در مهرماه هم خبرهای نگران‌کننده را پشت سر گذاشت و هم گزارش‌هایی از بهبود وضعیتش منتشر شد. نزدیک به نیمی از عرصه آبی تالاب در شهریورماه آب خود را از دست داده بود. مسئولان محیط‌‌زیست استان، در کنار تأثیر خشکسالی‌های سال‌های گذشته، رعایت‌نشدن حقابه زیست‌محیطی و ضعف در مدیریت منابع آب را از عوامل مؤثر در شکل‌گیری این وضعیت اعلام کردند. برای متوقف‌کردن روند افت سطح آب، خروجی تالاب در 30شهریورماه با پیگیری قضایی بسته شد و در‌نهایت با این اقدامات و بارندگیها، در گزارشی که در روزهای اخیر منتشر شده، اعلام شد که بخش بزرگی از پهنه خشک‌شده، احیا شده است.
بارندگی به کمک تالاب‌های گلستان آمد
بارشهای پاییزی و جاری‌شدن سیلاب در حوضه آبریز اترک، به آبگیری بخشی از تالاب‌های مرزی گلستان کمک کرد. براساس گزارش‌های منتشرشده در مهرماه، تالاب‌های آلماگل و آجی‌گل نسبت به سال گذشته وضعیت آبی بهتری پیدا کرده‌اند. در مجموع، بخشی از پهنه تالاب‌ها و زیستگاه‌های آبی استان با ورود سیلاب و هدایت جریان‌ها، آبگیری شده است.
رشد ۳۰درصدی ذخایر سدهای کشور با بارش های اخیر
رحمت خدا ایران را فراگرفت
افزایش بارندگی در ۱۲استان، رشد ۳۰درصدی ذخایر سدهای کشور نسبت به سال گذشته و بهبود وضعیت آبی تالاب‌ها و دریاچه ارومیه، نشانه‌هایی از بازگشت امید به سرزمین تشنه ایران است؛ هرچند تداوم تنش آبی در برخی استان‌ها همچنان ضرورت مدیریت منابع آب را یادآوری می‌کند. روزنامه همشهری امروز،روزنامه همشهری صبح،صفحه روزنامه همشهری،دانلود روزنامه همشهری امروز،همشهری آنلاین
صاحب‌خبر -