صاحبخبر - بیکفایتی آل سعود فاجعه آفرید!
منا؛ قربانگاه حجاج
زائران ایرانی؛ 131 کشته، 85 مجروح و 366 مفقود
گروه جامعه- دومین حادثه خونین در مکه با مرگ مظلومانه بیش از دو هزار نفر از حجاج و زخمی شدن بیش از دو هزار نفر دیگر جهان را تکان داد. صبح روز پنجشنبه بیتدبیری دولت عربستان در هدایت زائران و بستن دو ورودی رمی جمرات سبب شد عید قربان زائرانی که برای بهجا آوردن مناسک حج راهی منا شده بودند، به عیدی خونین تبدیل شود و ایران به سوگ 131 کشته و 83 مجروح و 365 مفقود بنشیند. تصاویر منتشر شده از حادثه منا و بدنهای بیجان زائرانی که حجشان ناتمام ماند، عمق این فاجعه را نشان میدهد. به گفته شاهدانی که روز حادثه در منا حضور داشتند، ساعت 8:30 صبح سیل حجاج که از منا برای رمی جمره عقبه روان میشد، بعد از گذراندن یک کیلومتر از مسیر رفتهرفته کند و کندتر شد تا اینکه جمعیت قدرت حرکت را از دست داد و ازدحام مدام بیشتر شد. سازمان حج و زیارت بعد از حادثه تایید کرد که بسته شدن دو مسیر از پنج مسیر رمی جمرات به دلایل امنیتی چنین فاجعهای را رقم زده است. به هر روی مسیرهای اطراف با نردههایی بسته شده بود و مردمی که راه بر آنها بسته شده بود، به دلیل وحشت ناشی از شلوغی و تنگی فضا و گرمایی که توان نفس کشیدن را از آنها میگرفت، سعی داشتند به سمت نردهها بگریزند اما پایین میافتادند و زیر دست و پا له میشدند. در این میان عدهای از تنگی نفس خفه شدند و عدهای دیگر زیر خیل جمعیت جان دادند.
سخنگوی سازمان حج و مدیر روابطعمومی این سازمان در گفتوگوی ویژه خبری پنجشنبه شب صدا و سیما هم درباره دلیل حادثه اینطور توضیح داد: «در مسیر رمی جمرات، کار آموزش حجاج انجام شده بود؛ مسیری که قرار بود 5/1 میلیون زائر همه با هم وارد شوند ولی عوامل امنیتی عربستان بدون هماهنگی و اطلاع قبلی، یک مسیر را مسدود کردند و بعد از زائران خواستند از مسیری که زائران پس از رمی جمرات میآیند عبور کنند. در واقع تراکم جمعیت و برخورد این دو جمعیت که مقابل هم حرکت میکردند، نقطه بحرانی برای وقوع این فاجعه خونبار و این سوءتدبیر، کمتجربگی و نقطه سیاسی در کارنامه عوامل عربستان شد.»
در پی این رویداد خونبار رهبر معظم انقلاب اسلامی با صدور پیامی ضمن ابراز همدردی با مصیبتدیدگان این حادثه اندوهبار و تسلیت به بازماندگان آنان، در کشور سه روز عزای عمومی اعلام کردند.
به گزارش جهان صنعت ، همچنین روز حادثه در حالی که زائران هنوز در شوک فاجعه خونین کشته شدن هزاران نفر در رمی جمرات در منا بودند، فاجعههای دنبالهدار در منا اتفاق افتاد و آتشسوزی در چادر مصریها هم اتفاق سومی بود که بار دیگر موجی از وحشت را در میان زائران به راه انداخت.
حال پس از روی دادن فاجعهای که در 25 سال اخیر، خونبارترین اتفاق مناسک حج به شمار میرود، «خالد الفالح» وزیر بهداشت عربستان بینظمی زائران خانه خدا را باعث وقوع حادثه مرگبار روز پنجشنبه در رمی جمرات در منا عنوان کرده است، این در حالی است که بسیاری از شخصیتها و مقامات کشورهای اسلامی بیتدبیری در تامین امنیت حجاج از سوی مقامات سعودی را در حادث شدن چنین فاجعهای دخیل دانستهاند.
تعدادی از مجروحان ایرانی شناسایی شدهاند
در لحظه نگارش این گزارش، رییس جمعیت هلالاحمر عنوان کرد که در بیمارستان جمعیت هلالاحمر در مکه مکرمه 47 نفر ایرانی بستری شدهاند که تعدادی از آنها مجروح و تعدادی بیمار عادی هستند. امیر محسن ضیایی همچنین با بیان اینکه در مجموع حدود 60 نفر از مجروحان در بیمارستانهای سعودی و بیمارستانهای هلالاحمر در مکه بستری هستند، عنوان کرد: وضعیت بسیاری از آنها خوب بوده و آماده ترخیص هستند؛ البته هفت نفر از مجروحان ایرانی وضعیت خوبی ندارند و باید بستری بمانند تا درمان شوند. همچنین رییس سازمان حج و زیارت در آخرین اظهارنظر خود به ایسنا درباره فاجعه منا با بیان اینکه آمار جانباختگان و مجروحان بیشتر از آن است که دولت عربستان اعلام کرده، گفت: تعداد جانباختگان تا این لحظه به مرز یکهزار و 500 نفر رسیده در حالی که دولت عربستان تا یکهزار نفر را اعلام کرده است، منابع موثق معتقدند که این تعداد به مرز دو هزار نفر نیز خواهد رسید.
همچنین شماره تلفن مدیر و معاون 456 کاروان حج به همراه استان مربوطه آن در وب سایت سازمان حج و زیارت عنوان شده است و هموطنان برای تماس با عربستان ابتدا باید کد این کشور را با رقم 00966 شماره گیری کنند.
روز گذشته بخشی از اسامی هموطنانمان که در این حادثه جان خود را از دست داده یا مجروح شدند از سوی سازمان حج و زیارت اعلام و خبر داده شد که تعدادی دیگر از مجروحان ایرانی در بیمارستانهای عربستان شناسایی شدهاند. رییس سازمان حج و زیارت همچنین درباره آخرین وضعیت کشتهشدگان حادثه منا به مهر گفت: عمق فاجعه بسیار دردناک و وسیع بوده و براساس منابع موثق پیشبینی میشود این آمار به بیش از دو هزار نفر برسد. به گفته اوحدی همچنین تعداد مجروحین نیز بیش از دو هزار نفر است و بیمارستانهای عربستان مملو از مجروحین حادثه هستند و برخی از مجروحان نیز به ریاض و طائف منتقل شدهاند.
همچنین به گفته این مقام مسوول، برای تشکیل کمیته چهار نفره جستوجو در بیمارستانهای مکه، منا و جده مجوزهای لازم گرفته شد و جستوجو آغاز شده است. در این کمیته نماینده وزارت حج عربستان، سازمان حج و زیارت و بعثه مقام معظم رهبری حضور دارند که بررسیهای لازم برای پیگیری آخرین وضعیت کشتهشدگان و مجروحان و مفقودین انجام خواهد شد و وزارت خارجه نیز در حال پیگیری حادثه روز گذشته مناست.
پیگیریها برای زائران ایرانی که کشته یا مفقود شدهاند همچنان ادامه دارد، بیمارستانها و سردخانهها در حال بررسی هستند و بر این اساس آمار دقیقتر به زودی اعلام و دوشنبه یا سهشنبه اجساد حجاج به کشور منتقل خواهد شد.
سرپرست حجاج ایرانی: 365 ایرانی فعلا مفقود شدهاند
براساس اعلام سرپرست حجاج ایرانی 365 زائر ایرانی پس از وقوع فاجعه «منا» به کاروانهای خود مراجعه نکردهاند که البته این به معنی جان باختن آنها نیست.
حجتالاسلام والمسلمین، علی قاضی عسگر با اعلام آخرین آمار مفقودشدگان ایرانی در فاجعه مکه و با تاکید بر اینکه تعداد جانباختگان ایرانی در آن فاجعه 131 نفر مشخص شده است، افزود: هماکنون 365 نفر به کاروانهای خود مراجعه نکردهاند که ممکن است برای بیتوته به مسجدالحرام رفته باشند یا در حال تکمیل اعمال حج خود باشند.وی ادامه داد: تا شب پنجشنبه آمار مفقودشدگان ایرانی 395 نفر بود که خوشبختانه برخی از آنها مراجعه کردند و این آمار به 365 نفر رسیده است. امیدواریم با تفحص در بیمارستانهای سعودی این تعداد کمتر شود و سعی میکنیم لحظه به لحظه اطلاعات را به مردم منتقل کنیم.
قاضی عسگر همچنین به دیدارش با نماینده ولیعهد عربستان که برای عرض تسلیت به محل اسکان زائران ایرانی آمده بود، اشاره کرد و گفت: ما عمق این فاجعه و بیتوجهی را دقیق منتقل کردیم. تصاویر و فیلمهای زیادی داریم و مجروحانی نیز شهادت دادهاند و مطمئنا اگر جلوی راه را نمیبستند این فاجعه با این عمق و وسعت اتفاق نمیافتد.
یک زائر ایرانی زنده شد
یک زائر ایرانی که چند ساعت در میان اجساد کشتهشدگان فاجعه اخیر منا افتاده بود، ناگهان به هوش آمد و خود را از میان جنازهها بیرون کشید. بر اساس خبری که جامنیوز منتشر کرد، فرید مدرسی، خبرنگار و نویسنده اندیشه پویا که در منا حضور دارد خبر داد که پیکر یکی از ایرانیها که از ساعت 10 صبح میان کشتهشدگان افتاده بود، ساعت چهار عصر بر اثر پاشیدن آب توسط آبپاشها که به صورت او نیز پاشیده شده بود به هوش آمد.
وی در ادامه افزوده است که این زائر ایرانی پس از به هوش آمدن توانست خود را از میان جنازهها بیرون بکشد و به مقر ایرانیها برساند. رییس سازمان حج و زیارت با تاکید بر سوءمدیریت و بیمسوولیتی عوامل اجرایی این حادثه توضیح داد: قطعا پیگیری حقوقی انجام خواهد شد.
همچنین در حالی که از زمان اعلام حادثه مرگبار منا تاکنون، تمام اسامی که از کشتهشدههای ایرانی اعلام میشد، مربوط به مردان بود اما در فهرستی که دیروز سازمان حج و زیارت اعلام کرده است، نام یک زن هم وجود دارد. طبق برنامهریزیهای بعثه مقام معظم رهبری در مکه، زائران زن ایرانی، پیش از مردان و در ساعات اولیه بامداد یا نیمهشب رمی جمرات را به جا میآورند و پیشبینی میشد هیچ زنی در جمع کشتههای حادثه جمرات نباشد اما خبرآنلاین در اینباره عنوان کرده است که در فهرست جدید سازمان حج و زیارت نام خانم خدیمه خرمایی به چشم میخورد.
سفیر سابق ایران در لبنان در میان مفقودان منا
غضنفر رکنآبادی، سفیر سابق ایران در لبنان نیز یکی از کسانی است که در این حادثه مفقود شده است. روز گذشته افکارخبر گزارش داد که در پی انتشار خبر برخی رسانهها مبنی بر فوت غضنفر رکنآبادی در حادثه منا، مرتضی رکنآبادی، برادر سفیر سابق ایران در لبنان، روز جمعه گفت: از دیشب تاکنون که جویای احوال وی هستیم، نتوانستهایم هیچگونه خبری به دست بیاوریم. تلفن همراه برادرم از زمان حادثه تاکنون هیچ پاسخی به تماسهای مکرر ما نمیدهد.
مرتضی رکنآبادی با تکذیب خبر یکی از خبرگزاریهای لبنانی مبنی بر فوت برادرش گفت: فعلا هیچ خبری از فوت وی برای ما مسجل نشده است و فقط میتوانیم بگوییم که برادرم جزو مفقودان حادثه مناست.
آمادگی نیروی هوافضای سپاه برای کمکرسانی
در پی این حادثه نیروی هوافضای سپاه برای کمکرسانی و انتقال مجروحان و شهدای حادثه مکه اعلام آمادگی کرد. سردار مسعود جزایری، معاون ستاد کل نیروهای مسلح از دستور این ستاد به نیروهای هوایی جهت کمکرسانی در انتقال مجروحان و شهدا به کشور خبر داد و گفت که این دستور شامل کمکرسانی در همه زمینههای ممکن خواهد بود. همچنین براساس گفته سردار رمضان شریف، مسوول روابط عمومی کل سپاه، نیروی هوافضای سپاه با استفاده از هواپیماهای مخصوص و کادرهای پزشکی متخصص و باتجربه آماده هرگونه کمکرسانی درصورت فراهم شدن زمینههای لازم است. شریف به ایسنا گفت که سردار حاجیزاده، فرمانده نیروی هوافضا نیز با اعلام این آمادگی گفته است تمامی امکانات لازم را برای کمکرسانی در جهت انتقال مجروحان و شهدا به کار خواهد گرفت.
پادشاه عربستان: چیزی از ارزشهای نیروهای امنیتی ما کم نشد
درحالی که فاجعه خونبار نشان از بیتدبیری و سوءمدیریت مقامات مربوطه عربستان است اما به نقل از خبرگزاری رسمی عربستان، ملک سلمان مدعی شد که فاجعه منا باعث نمیشود از ارزش تلاشهای نیروهای امنیتی کاسته شود.
وی که در جمع فرماندهی نظامی سعودی سخن میگفت، با اشاره به اینکه این حادثه از ارزشهای نیروهای امنیتی این کشور کم نمیکند، خواستار انجام تحقیقات درباره دلایل این حادثه دردناک شد.
در پی این اتفاق همچنین شبکه الجزیره گزارش داد که ملک سلمان دستور برکناری وزیران حج و امور شهرها و روستاها را صادر کرده است.
روحانی: عربستان برای امدادرسانی به زائران ایرانی همکاری کند
در پی این حادثه دلخراش، رییسجمهور که برای شرکت در هفتادمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد و تشریح دیدگاهها و مواضع جمهوری اسلامی ایران درباره مهمترین موضوعات منطقهای و بینالمللی، عصر پنجشنبه به وقت محلی وارد فرودگاه نیویورک شد، با تسلیت حادثه تاسفبار و دردناک منا به محضر رهبر معظم انقلاب و مردم شریف ایران و با ابراز همدردی با خانواده جانباختگان گفت: بلافاصله پس از فرود هواپیما، در تماس تلفنی با معاون اول رییسجمهور دستورات لازم را برای تشکیل جلسه فوقالعاده هیات دولت به منظور بررسی ابعاد مختلف این حادثه دلخراش و تشکیل ستاد ویژهای برای پیگیری موضوع صادر کردم.
حجتالاسلام والمسلمین حسن روحانی عصر پنجشنبه به وقت محلی پس از ورود به فرودگاه جان اف کندی نیویورک در جمع خبرنگاران، حادثه منا را بسیار دردناک و دلخراش توصیف کرد و یادآور شد: ازعربستان سعودی میخواهیم که با ستاد حج و بعثه مقام معظم رهبری برای امدادرسانی به زائران ایرانی همکاری کند.
رییسجمهور همچنین تاکید کرد: به وزیر خارجه ماموریت دادم تا با مقامات سعودی تماس گرفته و اقدامات لازم را درخصوص این حادثه انجام دهد.
خطیب جمعه تهران: عربستان در مدیریت حج نالایق است
روز گذشته خطیب جمعه تهران، حادثه منا را برای جهان اسلام غمبار خواند و با نالایق دانستن مدیریت عربستان سعودی در مساله حج گفت که سازمان کنفرانس اسلامی تکلیف حج را معلوم کند.
آیتالله محمد امامی کاشانی در خطبه دوم نماز جمعه تهران گفت: همانطور که رهبر معظم انقلاب فرمودند عربستان باید مسوولیت این مساله و لوازم آن را بپذیرد؛ اینکه عربستان بگوید حجاج خودشان بینظمی کردند و هوا گرم بود، دروغ است و برای دنیا قابل قبول نیست چراکه اصل قصه را همه میدانند.
امام جمعه موقت تهران افزود: این کار به دنبال لایق نبودن مدیریت حج بوده است و آنها راه را بستند، بنابراین باید عربستان این کار غلط را غلط بداند و مدیران را مآخذه کرده و لوازم آن را نیز بپذیرد.
امامی کاشانی اضافه کرد: کشورهای اسلامی باید با مراجعه به دادگاه بینالملل تکلیف این همه کشتار، قتلها و جراحتها را معلوم و این موضوع را از عربستان مطالبه کنند.
ظهر دیروز نمازگزاران در اعتراض به حادثه
رخ داده در منا، پس از اقامه نماز راهپیمایی برگزار و جنایات آل سعود را محکوم کردند.
مطهری: مقصران شناسایی، معرفی و مجازات شوند
علی مطهری، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی نیز حادثه منا را تلخ و ناگوار خواند و گفت که شاید این حادثه حکمتی داشته و مقدمهای برای تغییر نظام سیاسی عربستان و سقوط آل سعود باشد تا مسلمانان از دست این خانواده که به دست استعمار انگلیس در عربستان حاکم شدند نجات یابند.مطهری به ایسنا گفت: حادثه منا فاجعهای بود که شاید مشابه آن در ایام حج اتفاق نیفتاده است، دولت عربستان باید توضیح کافی در مورد چگونگی این حادثه به ملتهای مسلمان دهد و مقصران و قاصران حادثه نیز شناسایی، معرفی و مجازات شوند.
وی با بیان اینکه اداره مراسم حج باید با مشارکت همه کشورهای اسلامی و با اشراف علمای اسلام از فرقههای پنجگانه شیعه و سنی انجام شود، افزود: سازمان همکاریهای اسلامی باید مقدمات این کار را فراهم کند. ما باید توجه داشته باشیم که این مشکل مربوط به دنیای اسلام است و باید درون دنیای اسلام و از طریق مجامع اسلامی مثل سازمان همکاریهای اسلامی حل شود. کمک گرفتن از سازمانهای بینالمللی و غیرمسلمانها در این زمینه کار مناسبی نیست.
این عضو کمیسیون فرهنگی مجلس یادآور شد که این حادثه ممکن است حتی شبههای را درباره اصل مناسک حج ایجاد کند که اگر انجام آن با جمعیت امروز نشدنی است چرا تشریع شده؟ در حالی که این اشکال به سوءمدیریت حاکمان عربستان برمیگردد و اینکه آنها برای سلامتی و جان مسلمانان ارزش زیادی قائل نیستند همانطور که مردم یمن را به آسانی قتلعام میکنند.
هاشمیرفسنجانی: عربستان مسوول است
در پی فاجعه مصیبتبار منا، آیتالله اکبر هاشمیرفسنجانی، رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز در پیامی تکرار مصیبت کشته و مجروح شدن جمع زیادی از حجاج مظلوم
بیتالله الحرام به ویژه هممیهنان عزیزمان را به مردم تسلیت گفت و یادآور شد: اگرچه مرگ مظلومانه حجاج خانه خدا در احرام؛ آن هم قبل از اتمام اعمال حج و در منا به مصداق آیه «و من یخرج من بیته مهاجرا الیالله و رسوله ثم یدرکه الموت فقد وقع اجره علیالله» اجر عظیمی در بارگاه الهی دارد؛ اما از تقصیر و سوءمدیریت مسوولان نظم این مراسم عظیم در دولت عربستان کم نمیشود و در قبال آن مسوولند و باید برای دنیای اسلام توضیح دهند.
در بخش دیگری از این پیام آمده است: «اینجانب با نهایت تاسف و تاثر ضمن همدردی، این فاجعه غمبار را به همه مسلمانان مردم عزیز ایران و به ویژه خانوادههایی که عزیزانشان را از دست دادهاند صمیمانه تسلیت میگویم و برای مجروحان و مصدومان این حادثه از درگاه خداوند آرزوی سلامت و بهبودی کامل دارم.
انتظار میرود مسوولان مربوطه در دولت و همه سازمانها و ارگانهای درمانی، امدادی و پشتیبانی در اسرعوقت، اقدامات لازم و فوری را برای کاستن از ابعاد این فاجعه وکاهش آلام داغدیدگان و مجروحان به عمل آورند».
لاریجانی: دولت سعودی توضیحات قانعکنندهای به امت اسلام ارایه کند
رییس مجلس شورای اسلامی نیز در پیامی تاکید کرد که دولت سعودی باید توضیحات قانعکنندهای به امت اسلام ارایه کند. علی لاریجانی حادثه رمی جمرات در روز عید قربان که منجر به کشته و زخمی شدن صدها نفر از حجاج بیتالله الحرام شد را تسلیت گفت و با بیان اینکه باید چگونگی مدیریت مراسم عظیم الهی حج از سوی تمامی کشورهای مسلمان، سازمان کنفرانس اسلامی و بینالمجالس اسلامی مورد ارزیابی قرار گیرد، گفت: انتظار میرود که دولت سعودی توضیحات قانعکنندهای به امت اسلامی ارایه دهد.در بخش دیگری از از پیام رییس مجلس شورای اسلامی آمده است: «آنچه همه ملتهای مسلمان انتظار دارند آن است که دولت سعودی به وظایف خود با تدبیر و تعهد عمل کرده ضمن برخورد با مجرمین و خاطیان توضیحات قانعکنندهای در مورد آنچه بر میهمانان ضیافت الهی رفته است به امت اسلامی و جهانیان ارایه دهد».
آیتالله یزدی: برای اداره صحیح و کارآمد حرمین شرفین تدبیر کنند
در این باره همچنین رییس مجلس خبرگان رهبری با انتشار پیامی با تسلیت و محکوم کردن مسوولان سعودی در حادثه تلخ منا خواستار موضعگیری مناسب از سوی سران کشورهای اسلامی و تدبیر آنان برای اداره صحیح و کارآمد حرمین شرفین شد. در پیام آیتالله محمد یزدی آمده است: «در مراسم حج امسال شاهد حوادث ناگواری هستیم که امنیت حجاج بیتالله الحرام را تهدید میکند در تازهترین فاجعه که در سرزمین منا رخ داد حاجیان زیادی از کشورهای اسلامی از جمله کشورمان یا جان خود را از دست دادند یا زخمی و مجروح شدند».در این پیام تاکید شده است: «بروز حوادث روزهای گذشته در سرزمین وحی، حکایت از بیکفایتی و بیتدبیری مسوولان عربستان سعودی در اداره و مدیریت برگزاری حج ابراهیمی دارد. ضرورت پیگیری جدی موضوع و پذیرش مسوولیت سهلانگاری و سوءمدیریت کسانی که خود را خادمالحرمین مینامند اما بهجای تامین امنیت مسلمین در موسم حج با دخالتهای نابجا در امور سایر کشورهای اسلامی به ویژه یمن مظلوم و حمایت از گروههای تندرو و افراطی چهره اسلام را مشوه کرده و مسلمانان را در بحرین، عراق و سوریه به خاک و خون کشیده و بذر عداوت، دشمنی و ناامنی را در منطقه میکارند بر کسی پوشیده نیست».
همچنین جمعی از مراجع تقلید کشور از جمله، آیتالله مکارم شیرازی، آیتالله جوادی آملی، نوری همدانی، صافی گلپایگانی نسبت به تدبیری مقامات عربستان به فاجعه خونبار منا در بیانیههایی جداگانه واکنش نشان دادند.
وزیر امور خارجه به داغداران حادثه منا تسلیت گفت
محمدجواد ظریف، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران نیز حادثه منا را به بازماندگان تسلیت گفت. ظریف در پیام خود افزود: این حادثه موجی از اندوه را همزمان با عید سعید قربان در کشورهای اسلامی و جمهوری اسلامی ایران به همراه داشت. وی ضمن ابراز تسلیت و همدردی با بازماندگان حادثه در جمهوری اسلامی ایران و همه کشورهای اسلامی درگیر این حادثه تلخ و با اشاره به مسوولیت کارگزاران اجرایی عربستان سعودی افزود: علاوه بر تشکیل ستاد ویژهای در وزارت خارجه، تماسهای سیاسی فشرده خود را از نیویورک برای تسریع در شناسایی قربانیان و مداوای فوری مجروحان آغاز کرده است.
رییس قوه قضاییه: دولت سعودی مسوولیت مدیریت غلط خود را بپذیرد
رییس قوه قضاییه در پیامی به مناسبت وقوع حادثه منا و کشته و زخمی شدن تعداد زیادی از ایرانیان بیتاللهالحرام تاکید کرد: دولت سعودی باید مسوولیت مدیریت غلط خود را که موجب بروز این فاجعه شد بپذیرد و پاسخگوی آن باشد. در بخشی از پیام روز جمعه آیتالله صادق آملیلاریجانی آمده است: بار دیگر ضمن تسلیت این فاجعه مصیبتبار، از درگاه احدیت برای درگذشتگان آرزوی لطف و مرحمت داشته و شفای عاجل مجروحان و مصدومان را نیز مسالت دارم.
رییس کمیسیون قضایی مجلس: قصور عربستان را میتوان از طریق دیوان کیفری بینالملل پیگیری کرد
رییس کمیسیون قضایی مجلس عنوان کرده است که اگر بهصورت مشخص در جریان حوادثی که امسال برای حجاج اتفاق افتاد، قصوری متوجه دولت عربستان باشد، میتوان از طریق دیوان کیفری بینالملل مسوولان این کشور را تحت پیگرد قرار داد.اللـهیار ملکشاهی با اعلام این خبر به ایلنا گفت: برابر مقررات بینالمللی تمام حجاج به صورت قانونی وارد کشور عربستان میشوند بنابراین دولت این کشور موظف است مادام که حجاج در خاک عربستان اقامت دارند، امنیت آنها را تامین کند.
این نماینده مجلس شورای اسلامی افزود: در مجموع حوادثی که امسال برای حجاج مقیم کشور عربستان اتفاق افتاد، نشان میدهد که دولت این کشور آنطور که باید به وظیفه خود در خصوص تامین امنیت حجاج پایبند باشد، نیست.
واکنشهای مقامات خارجی به فاجعه منا
اتفاق خونبار منا، عکسالعملهای مقامات بسیاری را به دنبال داشت به طوری که روز گذشته دبیرکل سازمان ملل نسبت به فاجعه منا و کشته شدن حجاج در این فاجعه به شدت ابراز تاسف کرد. به نقل از پایگاه اینترنتی بوابه الاهرام، استفان دوجاریک، سخنگوی بانکیمون، دبیر کل سازمان ملل در کنفرانس خبری عنوان کرد که بانکیمون به دلیل این حادثه به شدت احساس ناراحتی میکند و به خانوادههای قربانیان تسلیت میگوید.پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیکهای جهان نیز شامگاه پنجشنبه با ابراز تاسف از این حادثه، همبستگی خود را با مسلمانان اعلام کرد. همچنین در واکنش به فاجعه اندوهبار منا، ینس استولتنبرگ، دبیر کل ناتو نیز با ابراز تاسف از وقوع این حادثه، اعلام کرد که بروز این حادثه زمانی که جشن و شادی عید قربان مسلمانان بود، آن را مصیبتبارتر کرده است همچنین رییس جمهور ایتالیا نیز تسلیت گفت.
دفتر کاخ سفید نیز در پیامی نسبت به کشته شدن صدها زائر مسلمان در فاجعه در رمی جمرات، ابراز تاسف کرد. ند پرایس، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا روز پنجشنبه در پیامی ضمن ابراز همدردی آمریکا با کشورها و خانوادههای آسیبدیده در حادثه منا، اعلام کرد: در حالی که مسلمانان سراسر جهان عید قربان را جشن میگیرند، ما در عزای از دست رفتن این زائران مومن، به آنها میپیوندیم.
مقامهای انگلیس نیز تاسف خود را نسبت به حادثه منا ابراز کردند. دیوید کامرون، نخستوزیر این کشور در پیامی گفت: فکر و دعای من با خانوادههای قربانیانی است که در حادثه ازدحام جمعیت در منا جان باختهاند.
در واکنش به فاجعه غمبار منا، فرانسوا اولاند، رییسجمهور فرانسه نیز مراتب همدردی خود را با خانوادههای قربانیان این حادثه اعلام کرد.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهور روسیه نیز در پیامی با خانواده قربانیان فاجعه منا در مراسم حج امسال ابراز همدردی کرد.
ند پرایس، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا حادثه روز پنجشنبه منا را تالمانگیز خواند و در پیامی اینگونه ابراز همدردی آمریکا را اعلام کرد.
رییس سازمان امور دیانت ترکیه درباره این حادثه گفت: مدیریت حج عربستان مشکل اساسی دارد و باید در سطح بینالمللی بررسی شود. به گزارش ایرنا، محمد گورمز، رییس سازمان امور دیانت ترکیه ضمن ابراز تاسف از حادثه رمی جمرات در منا، خواستار برگزاری نشست بینالمللی برای بررسی درخصوص تامین امور حجاج شد.
وی در یک برنامه تلویزیونی با عنوان اینکه از سرنوشت 18 زائر ترک هنوز اطلاعی در دست نیست، افزود: در حادثهای که در منا رخ داده است، 18 حاجی ترک نیز وجود دارند اما تاکنون موفق نشدهایم آنها را پیدا کنیم.
رییس سازمان امور دیانت ترکیه اضافه کرد: باید برای جلوگیری از حوادث مشابه و اداره بهتر امور حج یک نشست بینالمللی برگزار کرد و به طور کامل این مساله مورد ارزیابی قرار گیرد.
همچنین رهبر حزب دموکراتیک خلقهای ترکیه در واکنشی تند عنوان کرد که اماکن مقدس ملک پدری سعودیها نیست. صلاحالدین دمیرتاش در صفحه توییتر خود نوشت: رخداد رمی جمرات یک فاجعه نیست، بلکه یک قتل عام است و ترکیه باید با لحنی تند سعودیها را محکوم کند.
رهبر حزب دموکراتیک خلقها با عنوان اینکه ثروت سعودیها بیحد و حساب است اما با این وجود مناسک حج را به عنوان یک درآمد گردشگری ارزیابی میکنند، گفت: چنین ذهنیتی مسوول قتل عام در مناست.
مفتی دربار سعودی: حجاج عمدا مردند؛ منتقدان حسود و کینهتوزند!
مفتی آلسعود بدون تسلیت گفتن به خانوادههای داغدار قربانیان فاجعه دلخراش مشعر منا که بیش از هزار کشته به جا گذاشت، ضمن سرپوش گذاشتن بر بیکفایتی و سوءمدیریت حاکمان عربستان در برگزاری مراسم حج، حجاج بیگناه را مسوول و مقصر وقوع این حادثه دانست.
خبرگزاری تسنیم درباره واکنش عجیب مفتی عربستان نوشت: شیخ عبدالعزیز آلالشیخ از واژه خودکشی برای قربانیان فاجعه مشعر منا استفاده کرد و گفت مرگ عمدی در اماکن مقدسه، خودکشی است.
آلالشیخ مفتی کل آلسعود و رییس شورای علمای ارشد و اداره پژوهشهای علمی و فتوای سعودی در گفتوگو با روزنامه سعودی عکاظ گفت حجاج و بعثههای حج باید به قوانین عربستان که برای ساماندهی حج و راحتی حجاج وضعشده، پایبند باشند و پایبند نبودن به این قوانین و مقررات، شر و خطر بسیار بزرگی است.
مفتی آلسعود در توجیه بیکفایتی رژیم سعودی و سوءمدیریت آنها در برگزاری امن و آرام مراسم حج مدعی شد برخی حجاج به دنبال مرگ عمدی در اماکن مقدسه هستند زیرا اعتقاد دارند مُردن در این اماکن، اجر و پاداش دارد. کسانی که مرگ عمدی در حج را فضیلت میدانند، فکر اشتباهی دارند و این نوع مرگ، خودکشی است و هر کس به این جنایت عمدی دست بزند، قاتل خویش است.
مفتی دربار آل سعود در واکنش به انتقادهای گسترده در سطح جهان اسلام از بیکفایتی و سوءمدیریت سعودیها در برگزاری مراسم حج که به بروز فاجعه دلخراش اخیر در مشعر منا رخ داد، در اظهاراتی توهینآمیز مدعی شد: اینها (منتقدان)، حسود و کینهتوز هستند، آنچه رخ داد، قضا و قدر بود! و به سبب ازدحام جمعیت رخ داد.وی با انداختن مسوولیت بروز فاجعه اخیر به گردن حجاج بیتاللهالحرام برای تبرئه آلسعود ادعا کرد تمام دستگاههای دولتی تلاشهای خود را برای جلوگیری از بروز هرگونه فاجعه به کار گرفتهاند، اما اینها (منتقدان) در قلوبشان مرض وجود دارد و سخنانشان هیچ ضرری به پادشاهی سعودی و تلاشهای گستردهاش وارد نخواهد کرد.
مرور تاریخ
رویداد خونبار روز پنجشنبه در منا، پنجمین حادثهای بود که در 30 دهه اخیر جان زائران بیگناه را از آنها گرفته است. پیش از این حمله سعودیها به حجاج و کشته شدن ۲۷۵ زائر ایرانی در مردادماه ۱۳۶۶، ازدحام جمعیت در یک زیرگذر در منطقه منا و قطع سیستم تهویه و جان باختن ۱۴۲۶ زائر بر اثر خفگی در ۱۳۶۹، کشته شدن ۲۷۰ حاجی در ازدحام جمعیت در رمی جمرات در سال ۱۳۷۳، کشته شدن ۳۴۳ حاجی و مجروح شدن بیش از یکهزار و ۵۰۰ نفر بر اثر آتشسوزی در چادرهای حجاج در منا در ۱۳۷۶، کشته شدن بیش ۱۱۸ حاجی و مجروح شدن بیش از ۱۸۰ نفر بر اثر ازدحام جمعیت در رمی جمرات در سال ۱۳۷۷ و کشته شدن ۳۵ حاجی در رمی جمرات در سال ۱۳۸۰، کشته شدن ۱۴ حاجی در رمی جمرات در سال ۱۳۸۲، ازدحام جمعیت در مراسم رمی جمرات در منا که موجب جان باختن ۳۴۶ نفر در سال ۱۳۸۵ شد نیز مرگ بسیاری از زائران حرم الهی را رقم زده بود و امسال نیز در حج تمتع سال ۱۳۹۴ دو حادثه دیگر آمار قربانیان حج را به پنج هزار نفر رساند به طوری که در حادثه اول امسال سقوط یک دستگاه جرثقیل در مسجدالحرام موجب مرگ ۱۷۰ زائر خانه خدا شد و حال با قربانی شدن بیش از دو هزار زائر در مسیر منا نیز بیش از ۱۳۰ زائر ایرانی جان خود را از دست دادند.هرچند مسوولان عربستانی توفان و قصور پیمانکار را دلیل سقوط جرثقیل عنوان کردند اما این بار در حادثهای که با جان دو هزار انسان بیگناه بازی کرد، بیتدبیری مسوولان عربستان بر همگان مسجل شد.∎