شناسهٔ خبر: 80204134 - سرویس سیاسی
نسخه قابل چاپ منبع: ابنا | لینک خبر

آزادی؛ حقی برای انسان

یکی از مواد این عالم، اراده‌ی انسان است؛ یکی از مواد این تشریع، آزادی انسان است؛ پس این حق است. با این دید به مسئله‌ی آزادی نگاه کنیم، که آزادی حق است در مقابل باطل.

صاحب‌خبر -

خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت (ع) ـ ابنا: ما راجع به آزادی از منظر حق، به اصطلاح قرآنی عمل کنیم. حق در اصطلاح قرآن - که شاید تعبیر «حق» بیش از دویست مرتبه در قرآن تکرار شده؛ خیلی چیز عجیبی است - یک معنای عمیقِ وسیعی دارد که حالا آنچه به طور خلاصه و مجمل در دو کلمه شاید بشود یک معنای سطحی از آن داد، به معنای دستگاه نظام‌مند و هدفدار است.

خدای متعال در آیات متعددی از قرآن میگوید: همه‌ی عالم وجود بر حق آفریده شده؛ «ما خلقناهما الّا بالحقّ»،(۱) «خلق اللّه السّماوات و الأرض بالحقّ»؛(۲) یعنی این دستگاه عالم وجود و دستگاه آفرینش - از جمله وجود طبیعی انسان، منهای مسئله‌ی اختیار و اراده در انسان - یک دستگاهِ ساخته و پرداخته و به هم پیوندزده‌ی متصل به یکدیگر و دارای نظام و دارای هدف است.

بعد عین همین مسئله را درباره‌ی تشریع بیان میکند. در مورد تکوین، به برخی از آیات اشاره کردم.

در مورد تشریع میفرماید: «نزّل الکتاب بالحقّ»،(۳) «ارسلناک بالحقّ بشیرا و نذیرا»،(۴) «لقد جائت رسل ربّنا بالحقّ».(۵) این حق، همان حق است؛ آن در عالم تکوین است، این در عالم تشریع است. این معنایش این است که عالم تشریع، به حکمت الهی، صددرصد منطبق با عالم تکوین است. اراده‌ی انسان میتواند یک گوشه‌هائی از آن را خراب کند. البته چون منطبق با عالم تکوین است و جهت، جهت حق است - یعنی آنچه که باید باشد، حکمت الهی آن را اقتضاء کرده - لذا در نهایت، آن حرکت عمومی و کلی غلبه پیدا میکند بر همه‌ی این کارهای جزئی‌ای که تخطی و تخلف و انحراف از این راه است؛ بنابراین تخلفهائی ممکن است انجام بگیرد.

این عالم هستی است، این هم تشریع است. خب، یکی از مواد این عالم، اراده‌ی انسان است؛ یکی از مواد این تشریع، آزادی انسان است؛ پس این حق است. با این دید به مسئله‌ی آزادی نگاه کنیم، که آزادی حق است در مقابل باطل.

بیانات رهبر شهید در چهارمین نشست اندیشه‌های راهبردی۱۳۹۱/۰۸/۲۳

منبع:

۱. سوره مبارکه الدخان آیه ۳۹
ما خَلَقناهُما إِلّا بِالحَقِّ وَلٰکِنَّ أَکثَرَهُم لا یَعلَمونَ
ترجمه:ما آن دو را جز بحق نیافریدیم؛ ولی بیشتر آنان نمی‌دانند!

۲. سوره مبارکه العنکبوت آیه ۴۴
خَلَقَ اللَّهُ السَّماواتِ وَالأَرضَ بِالحَقِّ ۚ إِنَّ فی ذٰلِکَ لَآیَةً لِلمُؤمِنینَ
ترجمه:خداوند، آسمانها و زمین را بحق آفرید؛ و در این آیتی است برای مؤمنان.

۲. سوره مبارکه الجاثیة آیه ۲۲
وَخَلَقَ اللَّهُ السَّماواتِ وَالأَرضَ بِالحَقِّ وَلِتُجزیٰ کُلُّ نَفسٍ بِما کَسَبَت وَهُم لا یُظلَمونَ
ترجمه:و خداوند آسمانها و زمین را بحقّ آفریده است تا هر کس در برابر اعمالی که انجام داده است جزا داده شود؛ و به آنها ستمی نخواهد شد!

۴. سوره مبارکه البقرة آیه ۱۷۶
ذٰلِکَ بِأَنَّ اللَّهَ نَزَّلَ الکِتابَ بِالحَقِّ ۗ وَإِنَّ الَّذینَ اختَلَفوا فِی الکِتابِ لَفی شِقاقٍ بَعیدٍ
ترجمه:اینها، به خاطر آن است که خداوند، کتاب (آسمانی) را به حق، (و توأم با نشانه‌ها و دلایل روشن،) نازل کرده؛ و آنها که در آن اختلاف می‌کنند، (و با کتمان و تحریف، اختلاف به وجود می‌آورند،) در شکاف و (پراکندگی) عمیقی قرار دارند.

۵. سوره مبارکه البقرة آیه ۱۱۹
إِنّا أَرسَلناکَ بِالحَقِّ بَشیرًا وَنَذیرًا ۖ وَلا تُسأَلُ عَن أَصحابِ الجَحیمِ
ترجمه:ما تو را به حق، برای بشارت و بیم دادن (مردم جهان) فرستادیم؛ و تو مسئول (گمراهی) دوزخیان (پس از ابلاغ رسالت) نیستی!

۶. سوره مبارکه فاطر آیه ۲۴
إِنّا أَرسَلناکَ بِالحَقِّ بَشیرًا وَنَذیرًا ۚ وَإِن مِن أُمَّةٍ إِلّا خَلا فیها نَذیرٌ
ترجمه:ما تو را بحق برای بشارت و انذار فرستادیم؛ و هر امّتی در گذشته انذارکننده‌ای داشته است!

۶. سوره مبارکه الأعراف آیه ۴۳
وَنَزَعنا ما فی صُدورِهِم مِن غِلٍّ تَجری مِن تَحتِهِمُ الأَنهارُ ۖ وَقالُوا الحَمدُ لِلَّهِ الَّذی هَدانا لِهٰذا وَما کُنّا لِنَهتَدِیَ لَولا أَن هَدانَا اللَّهُ ۖ لَقَد جاءَت رُسُلُ رَبِّنا بِالحَقِّ ۖ وَنودوا أَن تِلکُمُ الجَنَّةُ أورِثتُموها بِما کُنتُم تَعمَلونَ
ترجمه:و آنچه در دلها از کینه و حسد دارند، برمی‌کنیم (تا در صفا و صمیمیّت با هم زندگی کنند)؛ و از زیر (قصرها و درختان) آنها، نهرها جریان دارد؛ می‌گویند: «ستایش مخصوص خداوندی است که ما را به این (همه نعمتها) رهنمون شد؛ و اگر خدا ما را هدایت نکرده بود، ما (به اینها) راه نمی‌یافتیم! مسلّماً فرستادگان پروردگار ما حق را آوردند!» و (در این هنگام) به آنان ندا داده می‌شود که: «این بهشت را در برابر اعمالی که انجام می‌دادید، به ارث بردید!»

∎​