در مورد نقش پيشتاز بانوان در نهضت كه در كلام امام‌خميني و در سوابق تاريخي به آن تصريح شده مقالات و تحقيقات فراواني انجام و ارايه شده و در سخنان شخصيت‌هاي آگاه به آن اشاره شد؛ از جمله رهبر شهيد در سخناني به نقش تاريخي زنان در دوران مبارزه و انقلاب تصريح مي‌كند: «آن كساني كه سابقه دارند، مي‌دانند كه زنان، هم در دوران مبارزه نقش داشتند، هم به خصوص در همان دوران انقلاب -يعني آن يك سال و نيمي كه حركت انقلابي عمومي شروع شد- نقش داشتند. زنان يك نقش موثر و بي‌جايگزين داشتند كه اگر نبودند زنان توي اين اجتماعات، بلاشك اين اجتماعات عظيم و اين تظاهرات عظيم، آن اثر را نمي‌بخشيد؛ علاوه بر اينكه در بعضي جاها مثل مشهد ما، اصلا شروع اين تظاهرات، از زنان شد. يعني اولين حركت عمومي مردمي، يك حركت زنانه بود. البته مورد تعرض پليس هم قرار گرفتند. بعد از آن بود كه حركت‌هاي مردانه راه افتاد. هم در مبارزات اين جور بود، هم در ايفاي نقش در تشكيل نظام، هم در دوران به سرعت پديد آمده بعد از تشكيل نظام؛ يعني دوران جنگ، دوران محنت، دوران امتحان سخت؛ «(سخنراني در سومين نشست انديشه‌هاي راهبردي 15/۱۰/۱۳۹۰) امام‌خميني در مورد پيشتازي زنان در مبارزه با استبداد به صورت مكرر سخن گفتند و بر تبعيت مردان از زنان تاكيد كردند؛ ازجمله در يكي از بيانات‌شان فرمودند «مردها به تبع زن‌ها در خيابان‌ها مي‌ريختند. تشويق مي‌كردند زن‌ها مردان را. خودشان در صف‌هاي جلو بودند... ما نهضت‏ خودمان را مرهون زن‏ها مي‌دانيم.»» (صحيفه امام، ج۷، ص۳۳۹) استاد شهيد مرتضي مطهري با اشاره به نقش بي‌بديل زنان در مبارزه با استبداد داخلي و سلطه خارجي تصريح مي‌كند: «به نظر مي‌رسد اين‌چنين نقش تاريخي براي زن در جهان بي‌سابقه است... و به همين جهت ايجاب مي‌كند كه تحقيق كنيم چه عواملي موجب گشت كه زن بار ديگر -علاوه بر صدر اسلام- در صحنه تاريخ ظاهر شود و تاريخ را از «مذكر» بودن محض خارج كند و آن را «مونث» (مذكر-مونث) نمايد.» (استاد مطهري، «آينده انقلاب اسلامي، ص ۲۲۴)  و اين تحول را ناشي از آگاهي آنان از اسلام راستين و نقش رهبري امام خميني مي‌دانند و مي‌گويند: «در سفري كه خود ما رفتيم پاريس، ايشان (امام‌خميني) با آن تيزهوشي و دوربيني‌اي كه دارند صريحا و اكيدا گفتند -  قبلا هم گفته بودند-  شركت خانم‌ها در تظاهرات و راهپيمايي‌ها ولو با منع صريح پدران و شوهران‌شان مواجه شوند، واجب است. شوهر‌ها و پدر‌ها حق ندارند كه مانع شركت اينها بشوند.» (احمدي افزادي، 1392) 
حمايت بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران از زنان و قدرداني از آنها در سخنراني‌ها و ديدارهايي كه برگزار مي‌شد، به خوبي مشهود است. در روزهاي نخستين بازگشت امام به وطن در مدرسه‏اي كه با ايشان ملاقات صورت مي‌گرفت، كثرت جمعيت به حدي بود كه بعضي مسوولان نگران وضعيت امام شده، تصميم گرفتند ملاقات خواهران را حذف كنند. امام كه متوجه اين مطلب شدند، فرمودند: «زن‌ها سهم افزون‌تري در انقلاب داشتند، شما مي‌خواهيد اين نيروي فعال را كه مشوق مردها بودند و تشجيع‌كننده آنان در ميدان مبارزات از صحنه خارج كنيد.» (حضور زن در شكل‌گيري انقلاب اسلامي)