همشهری آنلاین - محمد سرابی: مدارس بین‌المللی ایران شهریه سنگین و شرایط خاصی دارند، اما از آنجا که تعداد دانش‌آموزان آنها زیاد نیست، معمولا در میان ۱۲۵ هزار مدرسه دیگر ایران دیده نمی‌شوند. این مدارس باید برنامه درسی ملی ایران را به‌عنوان چارچوب اصلی حفظ کنند، اما با رعایت بعضی سامانه‌های بین‌المللی، دانش‌آموز را برای ادامه تحصیل در کشورهای دیگر هم آماده می‌کنند.
گذرنامه یا مدرک اقامت
برای ثبت‌نام در یک مدرسه بین‌المللی فقط پول داشتن کافی نیست. پول زیاد می‌تواند راه ثبت‌نام در مدارس غیردولتی ویژه را باز کند، اما ثبت‌نام در مدارس بین‌المللی نیاز به مدارک اقامت در کشور خارجی دارد. حالا این کشور ممکن است هر جایی، از انگلیس تا گرجستان باشد. مسئول ثبت‌نام مدرسه «ح» در پاسخ به سؤال همشهری می‌گوید: «باید یکی از اولیا، پدر یا مادر گذرنامه کشور خارجی داشته باشد. درصورتی که گذرنامه نداشته باشند باید مدارک اقامت معتبر ارائه دهند تا بتوانیم فرزند آنها را ثبت‌نام کنیم.» یک روش دیگر برای فرستادن کودک به مدرسه بین‌المللی ثبت شرکت تجاری در کشور خارجی به نام پدر یا مادر است، اما مسئول ثبت‌نام مدرسه «ن» تأکید می‌کند: «ثبت شرکت باعث ثبت‌نام دائمی نمی‌شود. کمیسیون ثبت‌نام هر سال باید مدارک را تأیید کند و ثبت شرکت فقط برای یک سال مجوز تحصیل دانش‌آموز است. اگر کمیسیون سال بعد این مدرک را تأیید نکند، دانش‌آموز دیگر نمی‌تواند اینجا تحصیل کند.» بنا به آمارها، در ایران ۱۲ مدرسه بین‌المللی (هرکدام با چند شعبه) در حال فعالیت است که حدود ۴ هزار دانش‌آموز دارد.
ادامه تحصیل در کشورهای خارجی
اگرچه در کلاس‌های مدارس بین‌المللی به انگلیسی تدریس می‌شود، اما نمی‌توان دانش‌آموزان و حتی معلمان را وادار کرد که با یکدیگر هم انگلیسی صحبت کنند. فضای ظاهری این مدارس شبیه غیرانتفاعی‌هاست و اغلب آنها شامل همه پایه‌های تحصیلی از ابتدایی تا دیپلم هستند.
مدارس بین‌المللی در واقع برای فرزندان ایرانیان مقیم کشورهای دیگر تأسیس شده‌اند که در نظام‌های آموزشی کشورهای خارجی مدتی تحصیل کرده‌اند و پس از چند سال اقامت در ایران، دوباره به آن کشور باز خواهند گشت. همچنین برای ایرانیانی که تا مدتی دیگر به کشورهای خارجی نقل مکان می‌کنند و فرزندانشان در آنجا ادامه تحصیل خواهند داد.
در شکل کلی، پدر و مادرهایی فرزندان خود را به این مدارس می‌فرستند که اطمینان دارند به‌زودی در کشورهای خارجی زندگی می‌کنند. اگر کودک آنها در نظام آموزش و پرورش ایران درس‌خوانده باشد، برای ادامه تحصیل و تبدیل مدارک تحصیلی دچار سختی‌هایی خواهد شد، اما مدارس بین‌المللی این مشکل را ندارند و مدارک آنها در کشورهای دیگر هم مورد تأیید است.
عبور از مرزهای آموزشی
مدارس بین‌الملل زیر نظر «مرکز امور بین‌الملل و مدارس خارج از کشور وزارت آموزش و پرورش» فعالیت می‌کنند. به امور مربوط به مدارس ایرانیان در کشورهای دیگر مانند امارات و ترکیه هم در همین مرکز رسیدگی می‌شود. کسی که بخواهد در خارج از ایران اما در نظام آموزشی ایران تحصیل کند یا اینکه برعکس، در ایران حضور داشته باشد و بخواهد در نظام آموزشی کشور دیگر یا نظامی با استانداردهای جهانی به درس خواندن بپردازد زیر پوشش این بخش از وزارت آموزش و پرورش ایران قرار می‌گیرد. محمد سلیمی، رئیس مرکز امور بین‌الملل و مدارس خارج از کشور وزارت آموزش و پرورش در این باره می‌گوید: «برنامه‌های درسی مدارس بین‌المللی باید در چارچوب نظام آموزشی کشور و با نظارت سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی تدوین شود. آموزش زبان فارسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگ و معارف اسلامی به‌عنوان ارکان هویتی نظام آموزشی باید مورد توجه قرار گیرد.» مرداد امسال عناوین درسی مدارس بین‌الملل تدوین شد و پس از تأیید سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی در شورای عالی آموزش و پرورش به تصویب رسید.
شهریه سنگین
وقتی همشهری پیگیر مبلغ شهریه سالانه شد، یکی از مدارس بین‌المللی عنوان کرد که تا پیش از طی کردن تمام مراحل ثبت‌نام نمی‌تواند آن را تعیین یا اعلام کند. مسئول مدرسه دیگری نیز تخمین زد که احتمالا شهریه به ۵۰۰ میلیون تومان برسد. سال پیش نیز شهریه این مدارس نزدیک به ۳۵۰ میلیون تومان بود. مدارس بین‌المللی اغلب عنوان می‌کنند که به‌دلیل استانداردهای جهانی، شهریه خود را با ارزهای خارجی تنظیم می‌کنند و به یورو و دلار می‌گیرند. با توجه به اینکه هزینه‌های اداره مدرسه با معیارهای اقتصادی درون ایران تأمین می‌شود، این ادعا به نظر جدی نمی‌آید.
اول شهریور، به‌جای اول مهر
سال تحصیلی مدارس بین‌المللی با ایران اندکی تفاوت دارد. در تماس با یکی از این مدارس، مسئول ثبت‌نام به همشهری گفت که سال تحصیلی از اول شهریور شروع می‌شود و زودتر از تقویم تحصیلی ایران به پایان می‌رسد. زبان آموزش در این مدارس هم انگلیسی است. بعضی از مدارس وابسته به سفارتخانه‌ها به زبان‌های دیگری مانند آلمانی و فرانسوی هم درس می‌دهند. کتاب‌ها و برنامه درسی براساس یکی از معیارهای جهانی آموزشی انتخاب و آموزش داده می‌شود. فرایند دیگری که به مدارس بین‌المللی سپرده شده تطبیق مدارک تحصیلی است. این کار برای دانش‌آموزانی انجام می‌گیرد که سال‌های ابتدایی تحصیل خود را در مدارس کشورهای دیگر گذرانده‌اند و حالا باید در ایران ادامه تحصیل دهند. در فرایند تطبیق، این مدارک به مدارک آموزش و پرورش ایران تبدیل می‌شود.