حرکتی همهجانبه که اکنون در یازدهمین توقفگاه خود، تحت عنوان پویش ملی «ایرانجان، مرکزی ایران» به استان مرکزی، دیار آفتاب و مهد تاریخ و صنعت کشور رسیده تا با بهرهگیری از ظرفیت شبکههای سراسری و استانی صداوسیما، دستگاههای اجرایی، فعالان فضای مجازی و بدنه مردمی، روایتی عمیق، چندوجهی و بیواسطه از هویت ریشهدار، مفاخر تراز اول، توانمندیهای عظیم صنعتی، افتخارات فرهنگی و در عین حال چالشها و دغدغههای برزمینمانده این خطه را در قاب رسانهملی به تماشای عموم بگذارد.
از مفاخر تاریخساز تا گنجینه هنرهای بومی
در وهله نخست، بخش عمدهای از تمرکز برنامهها به بازخوانی عمیق پیشینه تاریخی، ریشههای اصیل تمدنی و معرفی مفاخر برجستهای اختصاص یافت که در طول تاریخ، سرنوشت سیاسی، علمی، دینی، ادبی و هنری ایرانزمین را رقم زدهاند. در این میان، یاد و نام شخصیتهای تراز اولی، چون رهبر کبیر انقلاب اسلامی، حضرت امام خمینی (ره)، میرزا تقیخان امیرکبیر به عنوان مظهر کیاست و سازندگی، قائممقام فراهانی، پروفسور محمود حسابی به عنوان پدر علم فیزیک نوین ایران، دکتر محمد قریب به عنوان چهره ماندگار پزشکی کشور و آیتالله آقانورالدین عراقی گرامی داشته شد.
در کنار این ارکان سترگ، نامآوران عرصه ادب و هنر نظیر سلمان ساوجی، فخرالدین عراقی، پروین اعتصامی و حسینعلیخان نکیسا نیز به عنوان بخشی از میراث لایزال فرهنگی این دیار معرفی شدند تا مدیران فرهنگی و پژوهشگران با واکاوی آثار و اندیشههای این چهرهها، سهم بیبدیل استان مرکزی را در شکلگیری فرهنگ ملی به رخ بکشند. این پشتوانه سترگ، در عرصه دیگری با زندگی جاری مردم و هنر دست صنعتگران بومی پیوند خورد؛ بهطوریکه گنجینه بینظیر صنایعدستی و هنرهای سنتی استان با فعالیت بیش از ۹۰۰۰ هنرمند در حدود ۱۰۰ رشته متنوع، از جمله فرش دستباف اصیل، هنر ظریف تفرشیدوزی، دواتگری و پیگیری ثبت ملی هنر قلمسابی به نمایش درآمد تا ضمن حفظ میراث ناملموس، بسترهای مناسب برای تجاریسازی محصولات و گسترش اشتغال پایدار محلی فراهم گردد.
قطب صنعت کشور در ترازوی اقتصاد ملی
در امتداد این تحولات شهری و زیرساختی، سیمای صنعتی و اقتصادی استان مرکزی به عنوان یکی از سه قطب اصلی صنعتی کشور، بخش عظیمی از روایت رسانهای «ایرانجان» را به خود اختصاص داد تا مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان با ارائه آمار و ارقام، گوشهای از ظرفیتهای بینظیر این خطه را به تصویر بکشد. حضور بیش از ۴۰۰۰ واحد تولیدی و صنعتی فعال که گسترهای از بالغ بر ۲۵ هزار نوع محصول گوناگون را تولید میکنند، استان مرکزی را به قلب تپنده تولید ماشینآلات سنگین، تجهیزات عظیم پالایشگاهی، پتروشیمی، نیروگاهی و صنایع سیمان تبدیل کرده است.
در این میان، سهم سترگ واحدهای صنعتی استان در تأمین حدود ۷۰ درصد از واگنهای ریلی مورد نیاز شبکه حملونقل کشور، و همچنین فعالیت ۱۶ مجتمع پیشرفته داروسازی که نزدیک به ۳۰ درصد از نیاز کشور به پوکه کپسولهای دارویی را با ظرفیت سالانه ۴۰۰ میلیون واحد تأمین میکنند، گواهی بر نقش راهبردی این استان در خودکفایی ملی است. با وجود این، در جریان نشستها و گزارشهای این رویداد، مدیر فرودگاه شهدای اراک با اشاره به وجود زیرساختهای مناسب از جمله باند استاندارد ۳۷۵۰ متری، بر ضرورت توسعه متوازن حملونقل هوایی، راهاندازی شرکت هواپیمایی بومی و توسعه بخش بار هوایی (کارگو) تأکید کرد تا بتواند پاسخگوی حجم بالای صادرات و نیاز صادرکنندگان باشد. با این حال، طرح این سیمای درخشان صنعتی، موجبات نادیدهگرفتن چالشهای بحرانی و عوارض جانبی توسعه نامتوازن را فراهم نکرد؛ بلکه یکی از نقاط قوت بارز رویداد، طرح صریح دغدغههای زیستمحیطی، بهویژه معضل آلودگی هوای اراک و شازند بود. در گزارشها و میزگردهای تخصصی، با اشاره به سهم بالای نیروگاه شازند در تولید آلایندههای رصدشده، مدیرکل حفاظت محیطزیست و کارشناسان بر لزوم اجرای دقیق مفاد قانون هوای پاک، قطع کامل مازوتسوزی در فصول سرد سال و الزام صنایع به نصب سیستمهای فیلتراسیون پیشرفته پافشاری کردند تا بهصراحت اعلام گردد که توسعه صنعتی نباید به بهای به مخاطره انداختن سلامتی شهروندان تمام شود.
درنهایت، نقطه عطف و حسن ختام رویداد ملی «ایرانجان، مرکزی ایران»، تبدیل شدن آن به بستر و تریبونی امن برای بیان مطالبات انباشتهشده مردمی و طرح صریح مشکلات توسط نمایندگان مجلس شورای اسلامی و مقامات ارشد استانی بود تا این فرصت رسانهای به سکویی برای مطالبهگری جدی در زمینههایی، چون رفع کامل بحران آلودگی هوا، سرعتبخشی به تکمیل پروژههای نیمهتمام عمرانی، جذب سرمایهگذاران بخش خصوصی برای ایجاد رونق اقتصادی در تمامی شهرستانها، چارهاندیشی برای معضل بیکاری جوانان متخصص و تقویت زیرساختهای رسانهای استان بدل شود و تصویری کاملا واقعی و همهجانبه از استان مرکزی در قاب رسانهملی به نمایش درآید.