از همان روز‌های نخست، رسانه‌های وابسته به قدرت‌های بزرگ، با ابزار‌های مختلف ــ از رادیو‌های فارسی‌زبان تا شبکه‌های ماهواره‌ای و از مطبوعات زنجیره‌ای تا شبکه‌های اجتماعی ــ تلاش کرده‌اند تا تصویری مخدوش از ایران ارائه دهند، مشروعیت نظام را خدشه‌دار کرده و افکار عمومی جهانی را علیه ملت ایران بسیج کنند. امام خمینی (قدس‌سره) در وصیت‌نامه الهی ــ سیاسی خود، این واقعیت تلخ را با صراحت تمام بیان کرده‌اند:
«ما اکنون... مورد تهاجم تبلیغاتی تمام رسانه‌های گروهی وابسته به قدرت‌های بزرگ هستیم. چه دروغ‌ها و تهمت‌ها که گویندگان و نویسندگان وابسته به ابرقدرت‌ها به این جمهوری اسلامی نوپا نزده و نمی‌زنند.»
این تهاجم، امروز در قالب «جنگ شناختی» و «جنگ ترکیبی» ادامه یافته و ابعاد پیچیده‌تری به خود گرفته است. رهبر شهید (رضوان‌الله تعالی علیه) با درک عمیق این تحول، فرموده‌اند:
«امروز بیشترین تحرک دشمنان ما علیه ما بیش از تحرکات امنیتی و اقتصادی، تحرکات تبلیغاتی و جنگ نرم و تبلیغات رسانه‌ای است؛ برای این‌که بر افکار عمومی مردم مسلط بشوند مبالغ هنگفت هزینه می‌کنند.»
و در جای دیگر:
«امروز ما فراتر از درگیری‌های نظامی... در کانون یک درگیری تبلیغاتی و رسانه‌ای هستیم؛ با چه کسی؟ با یک جبهه وسیع.» در چنین شرایطی، بسنده کردن به دفاع منفعلانه، شکست را تضمین می‌کند. تجربه ۴۰ سال مقاومت نشان داده که پاسخ دفاعی ــ هرچقدر هم هوشمندانه ــ نمی‌تواند تهاجم رسانه‌ای دشمن را متوقف کند. آنچه مورد نیاز است، ایجاد یک نهضت جهانی نبرد رسانه‌ای است؛ حرکتی که از یک سو، مبانی نظری و اعتقادی انقلاب اسلامی را در قالب «جنگ روایت‌ها» بازتعریف کند و از سوی دیگر با استفاده از همه ظرفیت‌های ملی، منطقه‌ای و جهانی، جبهه‌ای متحد در برابر قدرت رسانه‌های استکباری غرب تشکیل دهد.
این یادداشت راهبردی، با تکیه بر رهنمود‌های امام خمینی (قدس‌سره) و رهبر شهید (رضوان‌الله تعالی علیه)، به تبیین مبانی، راهبرد‌ها و اقدامات عملیاتی این نهضت جهانی می‌پردازد. استدلال اصلی این است که نهضت جهانی نبرد رسانه‌ای، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت راهبردی است؛ ضرورتی که ریشه در ماهیت تهاجم دشمن، ماهیت رسانه در عصر حاضر و ماهیت رسالت انقلاب اسلامی دارد.
* اول: مبانی نظری و اعتقادی نهضت جهانی نبرد رسانه‌ای
۱-۱. از «نهضت مستضعفین» تا «نهضت جهانی نبرد رسانه‌ای»
امام خمینی (قدس‌سره) انقلاب اسلامی را نه یک رخداد ملی محدود به مرز‌های ایران، بلکه آغازگر نهضت جهانی مستضعفین می‌دانستند. ایشان در سخنرانی معروف خود در ۱۳۵۸ در جمع مسلمانان پاکستان و هند، این دیدگاه را با صراحت بیان کردند:
«باید این نهضت ــ نهضت مستضعف در مقابل مستکبر ــ در تمام عالم گسترده شود. ایران، مبدأ و نقطه اول و الگو برای همه ملت‌های مستضعف [باشد].»
این جمله، کلید فهم نهضت جهانی نبرد رسانه‌ای است. امام، نهضت مستضعفین را یک حرکت فراگیر، جهانی و همه‌جانبه می‌دانستند. اما سؤال اساسی این است: چگونه این نهضت در عصر اطلاعات و در شرایطی که رسانه‌های استکباری بر فضای جهانی سلطه دارند، می‌تواند گسترش یابد؟
پاسخ در یک نکته راهبردی نهفته است: امروز، میدان اصلی نبرد مستضعفین در برابر مستکبرین، میدان رسانه و روایت است. اگر در قرن بیستم، مبارزه با استکبار عمدتا در میدان‌های سیاسی و نظامی جریان داشت، در قرن بیست‌ویکم، این مبارزه در میدان روایت‌ها و گفتمان‌ها جریان دارد. رسانه‌های استکباری، ابزار اصلی سلطه و استثمار جهانی هستند و بنابراین نهضت جهانی مستضعفین در عصر حاضر، ناگزیر باید نهضت جهانی نبرد رسانه‌ای باشد.
امام خمینی (قدس‌سره) با درکی عمیق از این تحول، در وصیت‌نامه خود فرمودند:
«امروز جنگ، جنگ قلم است.»
و از نخبگان و نویسندگان خواستند:
«این قلم‌ها را یک مقدار متوقف کنند برای اسلام، برای خدا، برای کشور اسلام، برای ملت اسلامی.»
این رهنمود، دقیقا همان منطقی است که نهضت جهانی نبرد رسانه‌ای را ضروری می‌سازد؛ اگر جنگ، جنگ قلم است، پس جبهه‌بندی جهانی نیز باید بر محور قلم شکل گیرد.
۱-۲. «جهاد تبیین» به‌عنوان راهبرد کلان نهضت
رهبر شهید (رضوان‌الله تعالی علیه) با معرفی «جهاد تبیین» به‌عنوان «فریضه قطعی و فوری»، چارچوب عملیاتی نهضت جهانی نبرد رسانه‌ای را ترسیم کرده‌اند. ایشان در تبیین این مفهوم فرموده‌اند:
جهاد تبیین یک فریضه است. جهاد تبیین یک فریضه قطعی و یک فریضه فوری است و هر کسی که می‌تواند [باید اقدام کند].»
جهاد تبیین سه ویژگی اساسی دارد که آن را به یک راهبرد کلان تبدیل می‌کند:
نخست، جهاد تبیین یک «جهاد» است؛ به این معنا که یک حرکت صرفا تبلیغی یا اطلاع‌رسانی نیست، بلکه یک مبارزه است. مبارزه با چه کسی؟ با «جبهه دشمن» که در حال «تحریف واقعیت» و «وارونه‌نمایی حقایق» است.
دوم، جهاد تبیین «تبیین» است. یعنی روشنگری، شفاف‌سازی و ارائه روایت صحیح در برابر روایت تحریف‌شده دشمن. این با «تبلیغ» متفاوت است: تبلیغ، تکرار یک پیام است؛ تبیین، ارائه دلیل، منطق و شواهد برای اثبات آن پیام.
سوم، جهاد تبیین «فریضه قطعی و فوری» است. یعنی یک وظیفه شرعی و ملی که تأخیر در آن جایز نیست. همان‌گونه که نماز و روزه بر مسلمان واجب است، تبیین نیز در شرایط کنونی یک تکلیف دینی محسوب می‌شود.
رهبر شهید در تشریح این مفهوم، بر یک نکته کلیدی تأکید کرده‌اند:
«جوان امروزی اهل تحلیل است... دشمن برای این‌که این حالت جوان ما را خنثی کند، شروع می‌کند محتوای ذهنی برای جوان درست کردن... این‌که من مدام می‌گویم جهاد تبیین، جهاد تبیین برای این است. محتوا را شما درست کنید؛ به مسئولین دارم می‌گویم؛ مسئولین رسانه‌ها، مسئولین امور ارتباطات. قبل از این‌که دشمن، محتوای غلط و انحرافی و دروغ درست کند، شما محتوای دارای حقیقت و صحیح را درست کنید، انتقال بدهید به ذهن جوان‌ها؛ دشمن مشغول این کار است.»
این رهنمود، استراتژی «پیش‌دستی» را به‌عنوان اصل راهبردی نهضت جهانی نبرد رسانه‌ای معرفی می‌کند: نهضت نباید در موضع واکنش بماند، بلکه باید قبل از دشمن محتوای صحیح را تولید و منتشر کند.
۱-۳. «نظریه مقاومت» در برابر «نظریه تسلیم»
رهبر شهید (رضوان‌الله تعالی علیه) در تبیین راهبرد کلان نهضت، بر «نظریه مقاومت» در برابر «نظریه تسلیم» تأکید کرده‌اند:
«نظریه مقاومت در مقابل دشمن قوی‌پنجه را تبلیغ کنید، ترویج کنید. بعضی تصور کنند که، چون دشمن بمب دارد، موشک دارد، دستگاه‌های تبلیغاتی دارد و از این قبیل، ما عقب‌نشینی [کنیم]؛ نخیر، نظریه مقاومت، یک نظریه اصلی و درست است؛ هم در مقام نظر، هم در مقام عمل...»
این رهنمود، جوهره راهبردی نهضت جهانی نبرد رسانه‌ای را آشکار می‌کند. دو نظریه در برابر هم قرار دارند:
نظریه تسلیم: دشمن ابزار‌های رسانه‌ای برتر دارد؛ پس باید عقب‌نشینی کرد، سازش کرد، یا حداقل سکوت اختیار کرد.
نظریه مقاومت: اگرچه دشمن ابزار برتر دارد، اما حقانیت، منطق و ایمان می‌تواند بر ابزار برتری یابد. مقاومت، نه یک تاکتیک، بلکه یک اصل راهبردی است.
رهبر شهید در جای دیگر، با اشاره به پیامد‌های نظریه تسلیم فرموده‌اند:
«اگر ما در مقابل دشمن تسلیم بشویم، همه‌چیز ما از دست خواهد رفت: استقلال ما، عزت ما، هویت ما. دشمن به کمتر از این راضی نمی‌شود.»
بنابراین، نهضت جهانی نبرد رسانه‌ای، تجلی «نظریه مقاومت» در حوزه رسانه است: مقاومت در‌برابر سلطه رسانه‌ای غرب، مقاومت در برابر تحریف واقعیت و مقاومت در برابر تلاش برای تسلیم‌کردن ملت‌ها از طریق جنگ شناختی.
۱-۴. «فضای مجازی، فضای حقیقی است»
یکی از مهم‌ترین مبانی نظری نهضت، درک رهبر شهید از ماهیت فضای مجازی است؛ ایشان بار‌ها تاکید کرده‌اند:
«اسمش فضای مجازی است درحالی‌که واقعا فضای حقیقی است.»
و: «فضای مجازی یک بخش حقیقی از زندگی مردم شده است.»
این درک، مبنای راهبردی نهضت را تشکیل می‌دهد. اگر فضای مجازی، «مجازی» و جدا از واقعیت تلقی شود، می‌توان نسبت به آن بی‌تفاوت بود یا آن را صرفا یک ابزار سرگرمی دانست. اما اگر فضای مجازی، «حقیقی» و بخشی از زندگی واقعی مردم باشد، آنگاه نبرد در این فضا، نبردی حقیقی و سرنوشت‌ساز خواهد بود.
رهبر شهید در تشریح این نکته فرموده‌اند:
«اگر فضای مجازی در کشور قانونمند شود، تبدیل به فرصت می‌شود، اما بدون حکمرانی قانونمند، به تهدید تبدیل خواهد شد.»
ایشان همچنین تاکید کرده‌اند:
«باید از انفعال در عرصه فضای مجازی خارج شد / لزوم تولید محتوای اسلامی متقن و جذاب در فضای مجازی»
و: «باید با استفاده از توانایی‌ها و استعداد‌های جوان کشور و با سیاست‌گذاری صحیح و اقدامات سنجیده و هماهنگ و بدون از‌دست‌دادن زمان به‌سمت خروج از حالت انفعال در عرصه فضای مجازی، و حضور فعال و تاثیرگذار و تولید محتوای اسلامی متقن و جذاب حرکت کنیم.»
این رهنمودها، نقشه‌راه عملیاتی نهضت را ترسیم می‌کنند: خروج از انفعال، حضور فعال و تاثیرگذار، تولید محتوای متقن و جذاب.
دوم: ماهیت تهدید رسانه‌های استکباری غرب
۲-۱. رسانه‌های غربی به‌عنوان ابزار سلطه
برای درک ضرورت نهضت جهانی نبرد رسانه‌ای، ابتدا باید ماهیت تهدید را به‌درستی شناخت. رسانه‌های استکباری غرب -از CNN و BBC گرفته تا نیویورک‌تایمز و واشنگتن‌پست، و از فیسبوک و توییتر تا اینستاگرام و یوتیوب- ابزار‌های سلطه جهانی هستند، نه رسانه‌های بی‌طرف.
امام خمینی (ره) با درکی عمیق از این واقعیت، در وصیت‌نامه خود فرموده‌اند:
«رادیو و تلویزیون و مطبوعات و سینما‌ها و تئاتر‌ها از ابزار‌های مؤثر تباهی و تخدیر ملت‌ها، خصوصا نسل جوان بوده است.»
این جمله، ماهیت ابزاری رسانه‌های غربی را آشکار می‌کند: آنها ابزار‌هایی در خدمت قدرت‌های استکباری هستند، نه نهاد‌هایی مستقل که به‌دنبال حقیقت باشند.
۲-۲. سازوکار‌های سلطه رسانه‌ای غرب
سلطه رسانه‌ای غرب ازطریق چند سازوکار کلیدی عمل می‌کند:
نخست، انحصار زیرساخت: پلتفرم‌های جهانی (متا، گوگل، توییتر و یوتیوب) در اختیار شرکت‌های غربی هستند. این شرکت‌ها با استفاده از الگوریتم‌های خاص، محتوای مورد نظر خود را تقویت و محتوای مخالف را حاشیه‌ای می‌کنند.
دوم، انحصار روایت: آژانس‌های خبری بزرگ (رویترز، آسوشیتدپرس، فرانس‌پرس) و شبکه‌های تلویزیونی بین‌المللی (CNN، BBC، الجزیره انگلیسی)، چارچوب‌های تفسیری مسلط را تولید می‌کنند. این چارچوب‌ها، به‌عنوان «واقعیت» به جهانیان عرضه می‌شوند.
سوم، تولید اخبار جعلی و دیپ‌فیک: همان‌گونه که در فصل دهم اشاره شد، اخبار جعلی، دیپ‌فیک و وارونه‌نمایی حقایق، از جمله تهدیدات فرهنگی و اجتماعی عصر جدید هستند. این ابزارها، واقعیت را به‌نفع قدرت‌های استکباری بازسازی می‌کنند.
چهارم، جنگ شناختی: رهبر شهید (رضوان‌الله تعالی‌علیه) با هشدار درباره این تهدید فرموده‌اند: «دشمن، نه مرز‌های جغرافیایی، بلکه مرز‌های ادراکی و فکری مخاطبان ما را هدف قرار داده و در مواردی تسخیر کرده است.»
و: «کِید خود را در جنگ ترکیبی بر دو نقطه متمرکز ساخته است: یکی تاب‌آوری مردم؛ دیگری ایجاد خطا در دستگاه محاسباتی مسئولان کشور.»
پنجم، امپریالیسم فرهنگی: رسانه‌های غربی، از طریق هالیوود، موسیقی، مد و سبک زندگی، ارزش‌های غربی را به‌عنوان «سبک زندگی ایده‌آل» به جهانیان معرفی می‌کنند و هویت فرهنگی ملت‌ها را تضعیف می‌نمایند.
۲-۳. پیامد‌های تهاجم رسانه‌ای غرب
تهاجم رسانه‌ای غرب، پیامد‌های متعددی برای ایران و سایر ملت‌های مستضعف داشته است:
نخست، تحریف چهره ایران: رسانه‌های غربی، چهره‌ای خشن، غیرمنطقی و خطرناک از ایران ارائه می‌دهند. این تصویر، به انزوای بین‌المللی ایران و کاهش سرمایه اجتماعی آن منجر شده است.
دوم، تضعیف اعتماد عمومی: رسانه‌های فارسی‌زبان خارجی (BBC فارسی، ایران‌اینترنشنال، رادیوفردا و منوتو) با پوشش اخبار ایران از‌منظر مخالفان نظام، اعتماد عمومی به رسانه‌های داخلی را کاهش داده‌اند.
سوم، قطبی‌شدن جامعه: حباب، فیلتر و اتاق پژواک، شکاف‌های داخلی را تشدید کرده و به قطبی‌شدن جامعه دامن زده است.
چهارم، تضعیف هویت ملی: تهاجم فرهنگی، ارزش‌ها، باور‌ها و سبک زندگی جوانان را هدف قرار داده و هویت ملی و دینی را تضعیف کرده است.
پنجم، ایجاد بحران مشروعیت: رسانه‌های غربی با بزرگ‌نمایی مشکلات داخلی ایران (اقتصادی، سیاسی، اجتماعی) و نادیده‌گرفتن دستاوردها، مشروعیت نظام را به‌چالش کشیده‌اند.
سوم: راهبرد‌های کلان نهضت جهانی نبرد رسانه‌ای
راهبرد اول: تدوین «نظریه مقاومت رسانه‌ای» به‌عنوان مبنای نظری نهضت
هدف: ایجاد یک چارچوب نظری منسجم که مبنای عمل نهضت جهانی نبرد رسانه‌ای قرار گیرد.
اقدامات:
۱-۱. تدوین سند «نظریه مقاومت رسانه‌ای»: این سند باید بر‌پایه رهنمود‌های امام خمینی (ره) و رهبر شهید (رضوان‌الله تعالی‌علیه) تدوین شود و شامل مبانی اعتقادی، اصول راهبردی و راهکار‌های عملیاتی باشد.
۱-۲. بازتعریف مفاهیم کلیدی: مفاهیمی مانند «جنگ روایت‌ها»، «جنگ شناختی»، «جهاد تبیین»، «قدرت نرم»، «دیپلماسی رسانه‌ای» و «نهضت جهانی» باید بر‌اساس مبانی اسلامی بازتعریف شوند.
۱-۳. تبیین «نظریه مقاومت» در برابر «نظریه تسلیم»: همان‌گونه که رهبر شهید فرموده‌اند، نظریه مقاومت باید در‌مقام نظر و عمل تبیین و ترویج شود.
۱-۴. تولید ادبیات علمی: تولید کتاب، مقاله، پایان‌نامه و پژوهش‌های دانشگاهی در زمینه ژئومدیا، جنگ شناختی و نظریه مقاومت رسانه‌ای.
راهبرد دوم: ایجاد «جبهه جهانی نبرد رسانه‌ای»
هدف: تشکیل یک اتحاد راهبردی میان همه نیرو‌های مخالف سلطه رسانه‌ای غرب.
اقدامات:
۲-۱. شناسایی و جذب متحدان: متحدان بالقوه عبارتند از: کشور‌های مستقل (روسیه، چین، ترکیه، قطر، ونزوئلا، کوبا، نیکاراگوئه)، جنبش‌های مقاومت (حزب‌الله، حماس، انصارالله، حشد‌الشعبی)، رسانه‌های مستقل جهانی و فعالان رسانه‌ای مستقل در غرب.
۲-۲. ایجاد «شورای هماهنگی رسانه‌ای مستضعفین». این شورا، متشکل از نمایندگان رسانه‌های همسو، وظیفه هماهنگی در تولید و انتشار محتوا، تدوین استراتژی مشترک و مقابله با اخبار جعلی را بر‌عهده خواهد داشت.
۲-۳. تدوین «منشور جهانی نبرد رسانه‌ای»: این منشور، اصول مشترک نهضت را تعیین می‌کند: حقانیت، صداقت، شفافیت، احترام به کرامت انسانی، و پایبندی به اخلاق.
۲-۴. برگزاری «کنگره جهانی نبرد رسانه‌ای». این کنگره، سالانه با حضور نمایندگان رسانه‌های همسو، فعالان رسانه‌ای و اندیشمندان برگزار می‌شود.
راهبرد سوم: تولید محتوای متقن و جذاب
هدف: تولید محتوایی که بتواند در بازار روایت‌های جهانی رقابت کند.
اقدامات:
۳-۱. تولید محتوای چندزبانه: تولید محتوا به‌زبان‌های فارسی، انگلیسی، عربی، اسپانیایی، فرانسوی، چینی، روسی و سایر زبان‌های زنده جهان.
۳-۲. استفاده از قالب‌های متنوع: تولید فیلم، سریال، مستند، پادکست، وب‌سریال، بازی، انیمیشن، موسیقی و هنر‌های تجسمی.
۳-۳. استفاده از فناوری‌های نوین: استفاده از هوش مصنوعی، واقعیت مجازی، واقعیت افزوده و سایر فناوری‌های نوین برای تولید محتوای جذاب.
۳-۴. روایت‌سازی از دستاوردها: تولید محتوا درباره دستاورد‌های ایران و جهان اسلام در حوزه‌های علمی، فناوری، فرهنگی، هنری و اجتماعی.
۳-۵. روایت‌سازی از مظلومیت ملت‌های مستضعف: تولید محتوا درباره مظلومیت فلسطین، یمن، لبنان، سوریه، عراق و سایر ملت‌های تحت ستم.
۳-۶. افشای جنایات استکبار: تولید محتوا درباره جنایات آمریکا، رژیم صهیونیستی، بریتانیا و سایر قدرت‌های استکباری در جهان.
۳-۷. رعایت اصول حرفه‌ای. رهبر شهید (رضوان‌الله‌تعالی‌علیه) فرموده‌اند: «بایستی حقایق را با منطق قوی، سخن متین و عقلانیت کامل، همراه با زینت عاطفه و عواطف انسانی، و به‌کارگیری اخلاق منتشر کرد.» رعایت این اصول، رمز موفقیت نهضت است.
راهبرد چهارم: دیپلماسی رسانه‌ای فعال
هدف: حضور مؤثر در فضای رسانه‌ای بین‌المللی و ارائه روایت ایران از وقایع.
اقدامات:
۴-۱. ایجاد شبکه‌های تلویزیونی بین‌المللی. تقویت و توسعه شبکه‌های موجود (پرس تی‌وی، العالم، هیسپان تی‌وی) و ایجاد شبکه‌های جدید به زبان‌های مختلف.
۴-۲. حضور فعال در پلتفرم‌های جهانی. حضور فعال در پلتفرم‌های جهانی (توییتر، فیسبوک، اینستاگرام، یوتیوب و تیک‌تاک) با رعایت قوانین و استفاده هوشمندانه از فرصت‌ها.
۴-۳. تربیت «سفیران رسانه‌ای». تربیت نیروی انسانی متخصص در حوزه دیپلماسی رسانه‌ای، جنگ شناختی و تولیدمحتوای چندزبانه.
۴-۴. ایجاد «اتاق‌های خبری مشترک». ایجاد اتاق‌های خبری مشترک با رسانه‌های همسو برای هماهنگی در پوشش رویداد‌های مهم.
۴-۵. استفاده از ظرفیت‌های دیپلماسی عمومی. استفاده از ظرفیت‌های سفارتخانه‌ها، رایزنی‌های فرهنگی و نهاد‌های فرهنگی برای تبیین مواضع ایران.
راهبرد پنجم: تقویت زیرساخت فناوری و پلتفرم‌های بومی
هدف: کاهش وابستگی به پلتفرم‌های خارجی و ایجاد زیرساخت مستقل رسانه‌ای.
اقدامات:
۵-۱. توسعه شبکه‌های اجتماعی داخلی. توسعه شبکه‌های اجتماعی داخلی (ایتا، سروش و بله) با ارائه خدمات بهتر، امنیت بالاتر و محتوای جذاب‌تر.
۵-۲. سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی. رهبر شهید (رضوان‌الله‌تعالی‌علیه) هشدار داده‌اند: «عقب ماندن از تسلط بر لایه‌های عمیق هوش مصنوعی را موجب ایجاد یک محدوده انحصاری دیگر مانند انرژی اتمی به‌دست کشور‌های مسلط بر این فناوری دانستند.» بنابراین، سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین، یک ضرورت راهبردی است.
۵-۳. ایجاد زیرساخت اینترنت پرسرعت. ایجاد زیرساخت اینترنت پرسرعت و فراگیر در سراسر کشور، به‌ویژه در مناطق محروم.
۵-۴. حمایت از استارتاپ‌های رسانه‌ای. حمایت مالی و معنوی از استارتاپ‌های رسانه‌ای و تولیدکنندگان محتوای مستقل.
راهبرد ششم: تربیت نیروی انسانی متخصص
هدف: تربیت نسل جدیدی از متخصصان رسانه‌ای، جنگ شناختی و دیپلماسی عمومی.
اقدامات:
۶-۱. ایجاد رشته‌های دانشگاهی مرتبط. ایجاد رشته‌های دانشگاهی در حوزه ژئومدیا، جنگ شناختی، دیپلماسی رسانه‌ای و تولیدمحتوای دیجیتال.
۶-۲. برگزاری دوره‌های تخصصی. برگزاری دوره‌های تخصصی برای فعالان رسانه‌ای، طلاب، دانشجویان و کارکنان نهاد‌های فرهنگی.
۶-۳. ایجاد «مدرسه عالی رسانه و مقاومت». ایجاد یک مدرسه عالی تخصصی برای تربیت نیروی انسانی متخصص در حوزه نهضت جهانی نبرد رسانه‌ای.
۶-۴. استفاده از ظرفیت حوزه‌های علمیه. استفاده از ظرفیت حوزه‌های علمیه برای تربیت «مبلغان رسانه‌ای» آشنا با مبانی اسلامی و مهارت‌های رسانه‌ای.
راهبرد هفتم: تقویت سواد رسانه‌ای و مقاومت شناختی
هدف: افزایش مقاومت جامعه در برابر جنگ شناختی.
اقدامات:
۷-۱. آموزش سواد رسانه‌ای در مدارس. گنجاندن آموزش سواد رسانه‌ای در برنامه‌های درسی مدارس.
۷-۲. آموزش سواد رسانه‌ای در دانشگاه‌ها. برگزاری کارگاه‌ها و دوره‌های آموزش سواد رسانه‌ای در دانشگاه‌ها.
۷-۳. تولیدمحتوای آموزشی. تولیدمحتوای آموزشی برای شناسایی اخبار جعلی، دیپ‌فیک و عملیات روانی.
۷-۴. تقویت تفکر انتقادی. تقویت تفکر انتقادی و مهارت‌های تحلیل اطلاعات در جامعه.
۷-۵. ایجاد «رصدخانه ملی جنگ شناختی». ایجاد یک نهاد ملی برای رصد و تحلیل مستمر جنگ شناختی علیه ایران.
راهبرد هشتم: مقابله با اخبار جعلی و دیپ‌فیک
هدف: شناسایی و مقابله با اخبار جعلی، دیپ‌فیک و عملیات روانی دشمن.
اقدامات:
۸-۱. ایجاد «ستاد مقابله با اخبار جعلی». ایجاد یک ستاد ملی برای شناسایی و مقابله با اخبار جعلی.
۸-۲. استفاده از هوش مصنوعی. استفاده از هوش مصنوعی برای شناسایی اخبار جعلی و دیپ‌فیک.
۸-۳. همکاری با رسانه‌های همسو. همکاری با رسانه‌های همسو برای مقابله با اخبار جعلی.
۸-۴. تولیدمحتوای روشنگر. تولیدمحتوای روشنگر برای افشای اخبار جعلی و دیپ‌فیک.
۸-۵. آموزش عمومی. آموزش عمومی برای شناسایی اخبار جعلی و دیپ‌فیک.
چهارم: شاخص‌های سنجش موفقیت نهضت
برای ارزیابی موفقیت نهضت جهانی نبرد رسانه‌ای، شاخص‌های زیر پیشنهاد می‌شود:
شاخص اول: افزایش سهم مخاطبان رسانه‌های همسو. افزایش ۳۰ درصدی سهم مخاطبان رسانه‌های همسو در بازار رسانه‌ای جهانی در سه سال.
شاخص دوم: افزایش اعتماد عمومی به رسانه‌های داخلی. افزایش ۲۰ درصدی اعتماد عمومی به رسانه‌های داخلی در سه سال.
شاخص سوم: افزایش تولیدمحتوای چندزبانه. رشد ۵۰ درصدی تولیدمحتوای چندزبانه با کیفیت جهانی در سه سال.
شاخص چهارم: کاهش زمان واکنش به اخبار جعلی. کاهش زمان واکنش به اخبار جعلی به کمتر از ۱۲ساعت.
شاخص پنجم: افزایش سواد رسانه‌ای جامعه. افزایش ۴۰ درصدی سواد رسانه‌ای جامعه در سه سال.
شاخص ششم: افزایش تعداد متحدان. افزایش تعداد کشور‌ها و رسانه‌های همسو در «شورای هماهنگی رسانه‌ای مستضعفین» به حداقل ۳۰ عضو.
شاخص هفتم: کاهش نفوذ رسانه‌های استکباری. کاهش ۲۵ درصدی نفوذ رسانه‌های استکباری (BBC فارسی، ایران‌اینترنشنال، رادیوفردا و منوتو) در افکارعمومی ایران.
پنجم: برنامه اجرایی ۱۰ ساله نهضت جهانی نبرد رسانه‌ای
سال اول تا دوم: تدوین مبانی و ایجاد زیرساخت
تدوین سند «نظریه مقاومت رسانه‌ای»
ایجاد «شورای هماهنگی رسانه‌ای مستضعفین»
تدوین «منشور جهانی نبرد رسانه‌ای»
ایجاد «رصدخانه ملی جنگ شناختی»
ایجاد «مدرسه عالی رسانه و مقاومت»
سال سوم تا چهارم: تولیدمحتوا و تقویت زیرساخت
تولیدمحتوای چندزبانه با کیفیت جهانی
توسعه شبکه‌های اجتماعی داخلی
سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین
برگزاری اولین «کنگره جهانی نبرد رسانه‌ای»
آموزش سواد رسانه‌ای در مدارس و دانشگاه‌ها
ایجاد «ستاد مقابله با اخبار جعلی»
سال پنجم تا ششم: گسترش حضور بین‌المللی
ایجاد شبکه‌های تلویزیونی جدید به زبان‌های مختلف
حضور فعال در پلتفرم‌های جهانی
تربیت «سفیران رسانه‌ای»
ایجاد «اتاق‌های خبری مشترک» با رسانه‌های همسو
گسترش همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی
سال هفتم تا هشتم: تثبیت و تعمیق
تثبیت دستاورد‌های نهضت
تعمیق همکاری‌های بین‌المللی
ارزیابی و اصلاح راهبرد‌ها
گسترش حضور در بازار‌های جدید
سال نهم تا دهم: تبدیل ایران به قطب رسانه‌ای منطقه
تبدیل ایران به قطب رسانه‌ای منطقه
تبدیل «شورای هماهنگی رسانه‌ای مستضعفین» به یک نهاد بین‌المللی تأثیرگذار
تثبیت «نظریه مقاومت رسانه‌ای» به‌عنوان گفتمان مسلط در جهان اسلام
ایجاد «جهبه جهانی نبرد رسانه‌ای» به‌عنوان یک واقعیت بین‌المللی
جمع‌بندی: نهضت جهانی نبرد رسانه‌ای، ضرورت راهبردی عصر حاضر
نهضت جهانی نبرد رسانه‌ای، یک انتخاب تاکتیکی نیست؛ بلکه یک ضرورت راهبردی است که ریشه در ماهیت تهاجم دشمن، ماهیت رسانه در عصر حاضر و ماهیت رسالت انقلاب اسلامی دارد.
امام خمینی (قدس‌سره) با درک عمیق از این ضرورت، فرمودند: «امروز جنگ، جنگ قلم است.» و رهبر شهید (رضوان‌الله‌تعالی‌علیه) با تأکید بر این‌که «رسانه، خط مقدم تقابل تمدنی است» و «فضای مجازی یک بخش حقیقی از زندگی مردم شده است»، بر ضرورت اتخاذ رویکردی فعالانه و تهاجمی در این حوزه تأکید کرده‌اند.
نهضت جهانی نبرد رسانه‌ای، تجلی «نظریه مقاومت» در حوزه رسانه است: مقاومت در برابر سلطه رسانه‌ای غرب، مقاومت در برابر تحریف واقعیت، و مقاومت در برابر تلاش برای تسلیم‌کردن ملت‌ها از طریق جنگ شناختی.
این نهضت، ادامه «نهضت مستضعفین» امام خمینی (قدس‌سره) در عصر اطلاعات است: اگر امام، نهضت مستضعفین را در میدان سیاست و مبارزه آغاز کردند، امروز این نهضت باید در میدان رسانه و روایت ادامه یابد.
هشت راهبرد کلان پیشنهادی ــ تدوین نظریه مقاومت رسانه‌ای، ایجاد جبهه جهانی نبرد رسانه‌ای، تولیدمحتوای متقن و جذاب، دیپلماسی رسانه‌ای فعال، تقویت زیرساخت فناوری، تربیت نیروی انسانی متخصص، تقویت سواد رسانه‌ای و مقابله با اخبار جعلی ــ مسیری برای تحقق این نهضت ترسیم می‌کند.
موفقیت در این نهضت، نیازمند عزم سیاسی، سرمایه‌گذاری مالی، اصلاحات ساختاری و مشارکت همه‌جانبه است. اما بیش از همه، نیازمند ایمان به «نظریه مقاومت» است: ایمان به این‌که حقانیت، منطق و ایمان می‌تواند بر ابزار برتری یابد.
رهبر شهید (رضوان‌الله‌تعالی‌علیه) فرموده‌اند:
«نظریه مقاومت، یک نظریه اصلی و درست است؛ هم در مقام نظر، هم در مقام عمل...»؛ و این، جانمایه نهضت جهانی نبرد رسانه‌ای است: مقاومت در برابر سلطه، مقاومت در برابر تحریف، و مقاومت در برابر تسلیم.
در پایان، باید تأکید کرد که نهضت جهانی نبرد رسانه‌ای، یک حرکت دفاعی نیست، بلکه یک حرکت تهاجمی است. هدف آن، نه‌فقط دفع تهاجم رسانه‌ای غرب، بلکه فتح میدان روایت‌های جهانی است. هدف آن، نه‌فقط حفظ وضع موجود، بلکه تبدیل ایران از «متهم» به «قاضی» در دادگاه افکارعمومی جهانی است؛ و این، همان «فتح‌الفتوحات» عصر اطلاعات است: فتحی که با قلم، با روایت، با محتوا و با ایمان محقق می‌شود؛ و چه زیبا فرمود امام‌خمینی (قدس‌سره):
«امروز جنگ، جنگ قلم است.»
و اینک، همه ما سربازان این جنگیم.